ايمان منقاد گرديد و اعضا و جوارحشان تسليم امر و نهي پروردگارشان از آنها خواسته شد، و مطابق آنچه که پروردگارشان از آنها خواسته است عمل نمودند، پس براي آنها (الْحُسْنَى ) حالت نيکو و پاداش نيک است و آنان داراي بزرگترين صفات و برترين فضايل هستند و پاداش دنيا و آخرت را در مي يابند، پاداشي که هيچ چشمي تاکنون مانند آنرا نديده و هيچ گوشي (اخبار آن را) نشنيده و به دل هيچ انساني خطور نکرده است. 
(وَالَّذِينَ لَمْ يَسْتَجِيبُواْ لَهُ) و کساني که دعوت خدا را بعد از مثالهايي که برايشان آورده شده و حقي که برايشان بيان گرديد، نپذيرفتند داراي حالتي بد خاهند بود، (لَوْ أَنَّ لَهُم مَّا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا)و اگر همۀ آنچه که در زمين است از قبيل طلا، نقره و غيره ، داشته باشند، (وَمِثْلَهُ مَعَهُ لاَفْتَدَوْاْ بِهِ) و نيز مانند آن را داشته باشند، براي رهايي از عذاب روز قيامت خواهند پرداخت ولي از آنها پذيرفته نمي شود. آنها چگونه مي توانند اين اندازه را داشته باشندو آن را از کجا خواهند آورد؟ (أُوْلَـئِكَ لَهُمْ سُوءُ الْحِسَابِ)آنان حساب بدي دارند، و آن حسابي است که در مقابل همۀ کارهاي زشتي که در گذشته انجام داده اند، و آنچه از حقوق خدا که بندگان ضايع کرده اند نوشته شده و از آنها حساب گرفته مي شود، و مي گويند: (يويلتنا مال هذا الکتب لا يعادر صغيره و لا کبيره الا احصيها و وجدوا ما عملوا حاضرا و لا يظلم ربک احدا) اي واي بر ما! اين کتاب (= نامه ي اعمال) را چه شده که هيچ گناه کوچک و بزرگي را نگذاشته مگر اينکه آن را بر شمرده است! و آنچه را که کرده اند حاضر مي يابند و پروردگارت بر هيچ کس ستم نمي کند. 
(وَ) و بعد از اينکه عذاب سخت و بد چشيدند، (مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ)جايگاهشان دوزخ است که در آنجا هر عذاي از قبيل گرسنگي شديد و تشنگي دردناک و آتش داغ و سوزان و درخت زقوم و ضريع (گياه خوارداري که شبرق نايمده مي شود و خوراک جهنميان است) و همه ي انواع عذابي که خداوند بيان کرده است وجود دارد (وَبِئْسَ الْمِهَادُ) و (دوزخ) بد جايگاهي است.أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَى إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ آيا کسي که مي داند آنچه از سوي پروردگارت بر تو نازل شده حق است، مانند کسي که او کور است؟ همانا فقط خردمندان پند مي پذيرند. 
الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَلاَ يِنقُضُونَ الْمِيثَاقَ کساني که به عهد خداوند وفا مي نمايند و پيمان را نمي شکنند. 
وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الحِسَابِ و کساني که آنچه را خداوند به پيوسته نگاه داشتن آن امر فرموده پيوسته نگاه مي دارند و از پروردگارشان بيمناک هستند و از محاسبۀ بد مي ترسند. 
وَالَّذِينَ صَبَرُواْ ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلاَنِيَةً وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ و کساني که به خاطر پروردگارشان بردباري کردند و نماز را بر پا داشتند و از آنچه که به آنها روزي داديم به صورت پنهان و اشکار بخشيدند و خرج کردند، و بدي را به نيکي دفع مي کنند اينان هستند که پاداش نيک آن سراي از آن ايشان است. 
جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالمَلاَئِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ باغهاي بهشت که جاي ماندگاري است، آنان همراه پدران و فزندان و همسران شايستۀ خود بدان جا وارد مي شوند و فرشتگان از هر دري بر آنان وارد مي شوند. 
سَلاَمٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ (به آنان مي گويند:) سلام بر شما باد به سبب صبر و شيکبايي که داشتيد، پس آن سرا چه نيکو است!
خداوند ميان کساني که علم دارند و بدان عمل مي نمايند و کساني که علم دارند اما بدان عمل نمي کنند و يا اصلاً علم و دانشي ندارند فرق گداشته و مي فرمايد: (أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَبِّكَ الْحَقُّ) آيا کسي که مي داند آنچه از سوي پروردگارت بر تو نازل شده حق است و آن را فهميده و به آن عمل مي نمايد، (كَمَنْ هُوَ أَعْمَى) ، مانند کسي که او کور است و حق را نمي شناسد و به آن عمل نمي کند؟ پس اين دو فرد زمين تا آسمان با هم فرق دارند، و شايسته است که بنده بينديشد و دريابد که حالت کدام يک از دو گروه بهتر و سرانجام کدام يک خوبتر است، و آن گاه راه وي را برگزيند و به دنبال آن گروه حرکت نمايد. ولي هر کس به سود و زيان خودش نمي انديشد. 
(إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ) بلکه فقط خردمندان و کساني که داراي عقلها و آراي کامل هستند، مي انديشند؛ آنان که مغز و هستۀ جهان و برگزيدگان فرزندان آدم مي باشند. 
اگر بپرسي که آنان داراي چه صفاتي مي باشند و چگونه کساني هستند، زيباتر از آنچه که خداوند در توصيف آنان بيان داشته است نخواهي يافت، آنجا که فرموده است: 
(الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللّهِ) آنان که به عهد خدا وفا مي نمايند، و به عهد و پيماني که خداوند از آنها گرفته و آنان را متعهد نموده است که حقوق الهي را به طور کامل انجام دهند، وفا مي کنند پس وفاي به عهد مقتضي آن است که عهد را به طور کامل ادا کرد و در آن خير خواهي نمود. ( وَ) و کمال وفاداري آنان اين است که، (لاَ يِنقُضُونَ الْمِيثَاقَ ) پيمان را نمي شکنند. يعني پيماني را که با خدا بسته اند نمي شکنند. پس همۀ پيمانها و عهدها و سوگندها و نذرهايي که بندگان مي بندند در اين داخل است. بنابراين بنده از خردمندان و کساني که داراي پاداش بزرگ هستند نخواهد بود مگر اينکه اين پيمانها را به طور کامل ادا کند و آنها را نشکند، و نيز به طور ناقص آنها را انجام ندهد. 
(وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ ) و کساني که آنچه خداوند به پيوستن داشتن آن فرمان داده است پيوسته مي دارند. اين حکم عام است و همۀ آنچه را که خداوند به پيوسته داشتن آن امر کرده است از قبيل ايمان به خدا و رسولش و محبت خدا و پيامبرش، و پرستش خداي يگانه، و اطاعت از پيامبر را دربر مي گيرد، و با رفتار و کردار نيک با پدران و مادرانشان پيوند نيک را برقرار مي دارند و از فرمان آنها سرپيچي نمي کنند، و با رفتار و گفتار نيک، پيوند خويشاوندي را برقرار مي دارند. 
و با اداي حقوق ديني و دنيوي همسران و همراهان و بردگان، به طور کامل پيوند نيک را با آنان برقرار مي دارند. 
و چيزي که سبب مي شود بنده چنين عمل کند و دستورات خداوند را انجام دهد، ترس از خدا و روز قيامت است. بنابراين فرمود: (وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ) و از پروردگارشان مي ترسند و ترس از خداوند و ترس از روز قيامت و اين که براي حساب و کتاب پيش وي حاضر مي شوند آنها را از ارتکاب گناه، و انجام نداد