يه 29-25</a><a class="text" href="w:text:759.txt">آيه 35-30</a><a class="text" href="w:text:760.txt">آيه 37-36</a><a class="text" href="w:text:761.txt">آيه 41-38</a><a class="text" href="w:text:762.txt">آيه 42</a><a class="text" href="w:text:763.txt">آيه 45-43</a><a class="text" href="w:text:764.txt">آيه 49-46</a><a class="text" href="w:text:765.txt">آيه 52-50</a><a class="text" href="w:text:766.txt">آيه 53</a></body></html>مکي‌ است‌ و داراي‌ (111) آيه‌ است‌.
بسم الله الرحمن الرحيم 
آيه ي 3-1
الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ الف، لام، را . اين آيه هاي کتاب روشن است. 
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ما آن را (به صورت) کتاب خواندني و (به زبان عربي) فرو فرستاديم باشد که شما دريابيد. 
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَـذَا الْقُرْآنَ وَإِن كُنتَ مِن قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ ما از طريق اين قرآن و از جانب خويش بهترين سرگذشها را براي تو بازگو مي کنيم، هر چند پيش از آن بي خبران بودي. 
خداوند متعال خبر مي دهد که آيات قرآن، (آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ) آيات کتاب روشن است. يعني کلمات و معاني آن واضح و روشن است، و از جملۀ روشني و واضح بودن آن اين است که خداوند آن را به زبان فصيح عربي که بهترين و روشن ترين زبانهاست نازل نموده است. اين قرآن ، روشنگر همۀ نيازهاي مردم از قبيل حقايق مفيد است و اين روشنگري و تبيين براي اين است که (لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ) شما آن را دريابيد. يعني تا حدود، اصول ، فروع، اوامر و نواهي آن را بفهميد. 
و هرگاه آن را به قين دانستيد و دلهايتان با معرفت و شناخت آن آراسته گرديد جوارح و اعضايتان طبق دستور آن عمل خواهد کرد، و از آن فرمان خواهيد برد، (لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ) با تکرار معاني شريف و والاي آن در اذهانتان عقلهايتان رشد يابد و به تکامل برسد. 
(نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَـذَا الْقُرْآنَ) ما از طريق اين قرآن و از جانب خويش بهترين سرگذشتها را براي تو بازگو مي کنيم. 
و اين قصه ها را بهترين سرگذشت ها ناميد، چون راست بوده و عبارت ساده و روان و عاني زيبايي دارند (بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَـذَا الْقُرْآنَ) به سبب آنچه که اين قرآن بر آن مشتمل است. و آن را به تو وحي نموديم و تو را به وسيلۀ آن بر ساير پيامبران برتري داديم، و اي منت و احسان و شرف خالصي از جانب خداست. ( وَإِن كُنتَ مِن قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ(   هر چند که پيش از اينکه خداوند به تو وحي نمايد نمي دانستي که کتاب و ايمان چيست، اما آن را نوري قرار داديم و هر کس از بندگان خود را که بخواهيم با ان هدايت مي کنيم. 
و خداوند از داستانهايي که در قرآن آمده اند ستايش نمود و از آنها به عنوان بهترين داستانها ياد کرد، پس در هيچ کتابي داستاني مانند داستانهاي قرآن وجود ندارد. بنابراين داستان يوسف و پدر و برادرانشان را بيان کرد که داستاني بس عجيب و زيباست، و فرمود:إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ آنگاه که يوسف به پدرش گفت: «اي پدر (عزيزم)، همانا من يازده ستاره و خورشيد و ماه را در خواب ديدم که برايم سجده مي برند». 
قَالَ يَا بُنَيَّ لاَ تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيْدًا إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلإِنسَانِ عَدُوٌّ مُّبِينٌ گفت: فرزندم! خوابت را براي برادرانت بيان مکن که براي تو بدانديشي مي کنند، بي گمان شيطان دشمن آشکار انسان است. 
وَكَذَلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ و بدينسان پروردگارت تو را بر مي گزيند و تعبير خوابها را به تو مي آموزد و نعمت خود را بر تو و خاندان يعقوب کامل مي کند همانطور که پيش از اين بر پدرانت ابراهيم و اسحاق کامل نمود. بي گمان پروردگارت دانا و حکيم است. 
بدان که خداوند بيان نمود بهترين داستانها را در اين کتاب براي پيامبرش تعريف مي نمايد. سپس اين داستان را بيان کرد و آن را شرح داد، و آنچه را در آن اتفاق افتاده است ذکر نمود. پس دانسته شد که آن يک داستان کامل و زيباست، و هر کس بخواهد اين داستان را با روايت هاي اسرائيلي که سند و ناقلي ندارند و غالباً دروغ هستند، کامل کند، در واقع مي خواهد کاستي هاي خداوند را در اين داستان جبران نمايد و چيزي را کامل کند که به گمان او ناقص است. و اين کار بي نهايت زشت است. بسياري از تفاسير در اين زمينه مملو از دروغ پردازيهاي زشت و متضادي هستند که با آنچه خدا تعريف نموده است سازگاري ندارد. 
پس بنده بايد آنچه را که خداوند تعريف نموده بفهمد، و ياد بگيرد و مسايلي را که از پيامبر عليه السلام نقل نمي شود رها کند. 
(إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ ) آن گاه که يوسف به پدرش يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم خليل عليهم الصلاه و السلام گفت: (يَا أَبتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ) پدر جان! من يازده ستاره و خورشيد و ماه را در خواب ديدم که برابرم سجده مي کنند». 
اين خواب مقدمه اي بود براي مقام بلندي که يوسف عليه السلام در دنيا و آ[رت به دست آورد. و اين چنين خداوند هرگاه بخواهد کار بزرگي راانجام دهد قبل از آن مقدمه اي را فراهم کرده و راه را براي آن هموار مي نمايد، و بنده را براي مقابله با سختي هايي که برايش پي مي آيد آماده مي کند، و اين به خاطر لطف و احسان خدا نسبت به بنده است. 
يعقوب خواب يوسف را چنين تعبير کرد که خورشيد مادرش و ماه پدرش است و ستارگان برادران او هستند، و او به جايي خواهد رسيد که پدر و مادر جوان و برادرانش براي او سر تعظيم فرود مي آورند و به خاطر احترام و بزرگداشت او سجده مي کنند. ولي بايد اسباب اين کار از پيش فراهم شود و خداوند او را برگزيند و نعمت خويش را با ارزياني داشتن علم و عمل و قدرت به او در زمين کامل بگرداند. و اين نعمت، خاندان يعقوب را که براي و سجده بردند و از وي پيروي کردند، فرا خواهد گرفت (وَكَذَلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ) و بدينسان پروردگارت با او صاف بزرگوار و زيبايي که به تو ارزاني نموده تو را بر مي گزينند. (وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الأَحَادِيثِ ) و تعبير خوابها و معاني سخن هاي راستين مانند کتابهاي آسماني و امثال آن را به تو مي آموزد. (وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ ) و نعمت خويش را در دنيا و آخرت بر تو کامل مي نمايد و هم در دنيا و هم در آخرت به تو خوبي عطا مي کند. 
(وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِن قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقَ ) همانطور که پيش از اين آن را بر پدرانت ابراهيم و اسحاق کامل نمود، و نعمت هاي بزرگ ديني و دنيوي به آنان بخشيد. (إِنَّ رَبَّك