عملي غير از عملي که انجام داده اند ، انجام دهند دروغي بيش نيست، و هدفشان دور کردن عذابي است که به آن گرفتار شده اند. خداوند متعال مي فرمايد:« وَلَو رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنهُ وَإِنَّهُم لَکَذِبُونَ» و اگر برگردانده شوند باز آنچه را که از آن نهي شده اند تکرار مي کنند، همانا ايشان دروغگويانند. « قَدْ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ» بدون شک خويشتن را ضايع کردند، آنگاه که سودهاي فراوان را از دست دادند و راه هلاکت را در پيش گرفتند. و اين زيان، همانند زيانِ از دست دادن اموال و کالاها يا فرزندان نمي باشد، بلکه اين زياني است که قابل جبران نمي باشد.
« وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ» و آنچه را که در دنيا به دروغ براي خود ساختند از دست دادند. يعني چيزهايي که مبتني بر اميال و آرزوهاي خودشان بود و شيطان به آنها وعده مي داد، از آنان ناپديد مي شود، و به جايي آمده اند که گمان آن را نداشتند، و باطل و گمراهي شان برايشان روشن گرديده، و راستي آنچه که پيامبران آورده بودند برايشان واضح و روشن گشته است.إِنَّ رَبَّكُمُ اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَكَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ؛ پروردگار شما الله  است  که  آسمانها و زمين  را در شش  روز آفريد  پس   به عرش ، پرداخت   شب  را در روز مي  پوشاند و روز شتابان  آن  را مي  طلبد  وآفتاب  و ماه  و ستارگان  مسخر فرمان  او هستند  آگاه  باشيد که  او راست   آفرينش  و فرمانروايي  خدا آن  پروردگار جهانيان  به  
غايت  بزرگ  است.
خداوند با بيان اينکه او پروردگار و معبود يگانه است و شريکي ندارد ، مي فرمايد:« إِنَ  رَبَّكُمُ اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ» همانا پروردگارتان خداوندي است که آسمانها و زمين و آنچه در بين آنهاست را با بزرگي و گستردگي و محکمي و شگفتي شان آفريده است . « فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ» آنها را در مدت شش روز آفريده است، که اول آن يکشنبه و آخر آن روز جمعه است. و وقتي که آفرينش آسمانها و زمين را به پايان رساند و حکم و فرمانش را در آنها به وديعه نهاد، « اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ» خداوند تبارک و تعالي بر عرش تعظيم بلند ومرتفع گرديد که آسمانها و زمين و آنچه را در آنهاست و آنچه را ميان آنهاست در بر مي گيرد. منظور از استوا بلندي و  ارتفاع بلندي و ارتفاعي است که شايسته و مناسب شکوه و عظمت و پادشاهي اوست. پس بر « عرش» بلند و مرتفع گرديد و بر هستي فرمانروايي کرد و احکام کوني و احکام ديني اش را بر آن اجرا نمود. بنابراين فرمود:« يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ» روز روشن را با شب تاريک مي پوشاند، پس تاريکي، گستره زمين را فرا گرفته و انسانها آرام مي گيرند و مخلوقات به منازل و خانه هايشان پناه مي برند، و از خستگي رفت و آمد روزانه مي آسايند.
« يَطْلُبُهُ حَثِيثًا» شب شتابان به دنبال روز است، هر وقت شب بيايد روز مي رود، و هر وقت روز بيايد شب مي رود، و تا ابد اين روند ادامه دارد، تا روزي که خداوند بساط اين جهان را در هم مي پيچد و بندگان از اين سرا و جهان به سرا و جهاني ديگر منتقل مي شوند.
« وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ» و خورشيد و ماه و ستارگان را که به فرمان او مسخر هستند پديد آورد. يعني ماه و خورشيد و ستارگان به سبب اينکه خداوند آنها را تسخير نموده است رام و مسخر شده اند؛ امري که بر صفت هاي کمال خداوند دلالت مي نمايد. پس خداوند اين مخلوقات با عظمت را آفريده است که بيانگر کمال و قدرت او هستند. و استحکام و نظم سيستماتيک آنها بر کمال حکمت خداوند دلالت مي کند. و منافع و مصالحي که در آنهاست بر گستردگي رحمت و دانش خداوند دلالت مي نمايد، و اينکه او معبود حقيقي است و عبادت جز براي او شايسته نيست.
« أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ» آگاه باشيد که آفرينش و فرمان دادن تنها از آن اوست. يعني آفريدن از آن اوست، زيرا همه مخلوقات بالا و پايين، و صفت ها و کارهايشان را او آفريده است. و فرمان دادن نيز از آن اوست که شامل شريعت ها و ارسالِ پيامبران است . پس « خلق» متضمن احکام کَوني و تقديري خداست، و « امر» متضمن احکام ديني، شرعي و جزايي خدا در روز قيامت است.
« تَبَارَكَ اللّهُ» بزرگ است خداوند تعالي و خير و احسان او فراوان است، پس درذات خودش با برکت است چون اوصاف و کمالاتش بزرگ است . و براي ديگران نيز با برکت است، چرا که خير فراوان و نيکي زياد به آنان داده است. پس هر خير و برکتي که در جهان است از آثار رحمت اوست. بنابراين فرمود:« تَبَارَكَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ» با برکت و داراي خير فراوان است خداوندي که پروردگار جهانيان است. وقتي عظمت و شکوهش را بيان نمود که خردمندان را راهنمايي مي کند تا تنها او را بپرستند و همه نيازها و حاجاتشان را از آستانه او بطلبند، به آنچه که بر اين امر مترتب مي شود دستور داد و فرمود:ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ؛ پروردگارتان  را با تضرع  و در نهان  بخوانيد ، زيرا او متجاوزان  سرکش   را دوست  ندارد.
وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا إِنَّ رَحْمَتَ اللّهِ قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ؛ در زمين  آنگاه  که  به  صلاح  آمده  است  فساد مکنيد  و خدا را از روي  بيم ، واميد بخوانيد  و رحمت  خدا به  نيکوکاران  نزديک  است.
دعا، شامل دعاي خواستن و دعاي عبادت است. پس خداوند دستور داد تا او را فروتنانه بخوانند، « تَضَرُّعًا» يعني در دعا و ينايش جدي و در عبادت نيز مستمر باشيد. « وَخُفْيَةً» دعاي پنهاني و آهسته نه آشکارا و علني که بيم ريا در آن باشد. بلکه دعا بايد آهسته و به صورت پنهاني صورت پذيرد و مخلصانه براي خدا باشد.
« إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ» بدون شک خداوند آنان را که در هرکاري از حد مي گذرند دوست ندارد. و از جمله ي تجاوز اين است که بنده چيزهايي را از خدا بخواهد که شايسته او نيست، و با دعاي قطع صله رحم را بکند، و يا اينکه در دعا صدايش را بيش از حد بلند کند. پس همه اينها در تجاوزي که از آن نهي شده است داخل اند.
« وَلاَ تُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ» و با انجام گناه، در زمين فساد و تباهي مکنيد، « بَعْدَ إِصْلاَحِهَا» بعد از آباداني و اصلاح آن به وسيله طاعت و عبادت، زيرا گناه باعث تباهي اخلاق و کارها و روزي ها مي گردد. همان طور که خداوند متعال فرموده است:« ظَهرَ الفَساَدُ فِي البَرِّ وَالبَحرِ بِمَا کَسَبَت أيدِي النَّاسِ» به سبب آنچه که مردم کرده اند فساد در خشکي و دريا آشکار شده است. همان طور که اخلاق و اعمال و حالات دنيا و آخرت با طاعات و عبادات سامان مي يابد. 