صارا و مشرکين به دور است. و اين يک امر عام و کلي است، سپس شريف ترين عبادت ها به طور خاص بيان کرد و فرمود:« قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي» بگو: « نماز من و قرباني من». و اين به خاطر شرافت و فضيلت اين دو عبادت است. و به خاطر اين است که اين دو عبادت بيانگر محبت خداوند متعال و اخلاص دين براي او، و نزديک جستن به وي با قلب و زبان و جوارح، و قرباني کردن و مبذول داشتن مالي است که انسان آن را دوست دارد. بذل و بخشش مال در راه کسي که بنده او را از مالش بيشتر دوست دارد و آن خداوند متعال است. و هرکس در نماز و قرباني کردنش مخلص باشد، در ساير کارها و گفته هايش نيز مخلص است.
« وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي» و آنچه که در حيات و زندگي ام انجام مي دهم، و آنچه که خداوند متعال براي من در دنياي پس از مرگ مقدر مي نمايد، همه اينها، « لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» براي خداوندي است که پروردگار جهانيان مي باشد.
 « لاَ شَرِيكَ لَهُ» او در عبادت شريکي ندارد، همان طور که در پادشاهي و تدبير امور نيز شريکي ندارد، و ابراز اين اخلاص از جانب من پديده اي تازه و نوظهور نيست که از خود بوجود آورده باشم بلکه « وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ» بدان امر شده ام؛ امري حتمي و قطعي و از عاقبت بد به دور نمي مانم جز به پيروي از آن. « وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ» و من اولين مسلمان در ميان اين امت هستم.« قُلْ أَغَيْرَ اللّهِ» بگو: آيا غير از خدا، يکي از مخلوقات را، « أَبْغِي رَبًّا» به عنوان پروردگار برگيرم؟ يعني آيا اين شايسته است و براي من جايز است که غير از خدا را مربي و مدبر بگيرم، حال آنکه خداوند پروردگار هرچيزي است؟ پس مردم و مخلوقات همه تحت ربوبيت او، و تسليم دستور او هستند. 
بنابراين بايد خدا را به پروردگاري بگيريم، و به آن راضي باشيم، و خود را به هيچ يک از آفريدگان فقير و ناتوان وابسته نکنيم.
سپس با بيان پاداش و جزا ، مردمان را تشويق و برحذر داشت و فرمود:« وَلاَ تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ» و هيچ کس خير و شري به دست نمي آورد، « إِلاَّ عَلَيْهَا» مگر براي خودش. همان طور که خداوند متعال فرموده است:« مَّن عَمِلَ صَلِحَا َ فَلِنَفسِهِ وَمَن أَسَاءَ فَعَلَيهَا» هرکس کار شايسته اي انجام دهد به نفع خودش است، و هرکس کار بد کند به زيان خودش است. « وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى» و هيچ کس بار گناه ديگران را به دوش نمي گيرد، بلکه گناه هرکسي برگردن خودش است.
و اگر کسي عامل گمراهي کسي ديگر باشد گناه واسطه شدن بر او خواهد بود، بدون اينکه از بار گناه کسي که دست به ارتکاب گناه زده است چيزي کاسته شود. « ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ» سپس در روز قيامت به سوي پروردگارتان باز مي گرديد، « فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ» و شما را از آنچه در آن اختلاف مي کرديد با خبر مي کند. يعني شما را از هر کار خوب و بدي که انجام داده ايد آگاه مي سازد، و شما را طبق آن به کاملترين صورت سزا و جزا مي دهد. 
« وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلاَئِفَ الأَرْضِ» و او خدايي ا ست که شما را جانشينان زمين قرار داده است. به گونه اي که برخي از شما جانشين برخي ديگر مي شويد. و خداوند شما را در زمين جانشين قرار داده است و همه آنچه را که در زمين است برايتان مسخّر و رام کرده است و شما را آزمايش مي کند تا بنگرد که چگونه  کار مي کنيد. « وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ» و برخي از شما را در قدرت و سلامتي و روزي و ترکيب آفرينش و اخلاق بر برخي ديگر درجاتي بالا برده و برتري داده است. « لِّيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ» تا شما را در آنچه به شما داده است بيازمايد. پس اعمالتان متفاوت است. « إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ» همانا پروردگارت کسي را که از او نافرماني کند و آياتش را تکذيب کند، زود عقاب مي دهد، « وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ» و همانا او نسبت به کسي که به وي ايمان بياورد و عمل صالح انجام دهد و از گناهان کبيره« هلاک کننده» توبه نمايد آمرزنده و مهربان است.
پايان تفسير سوره ي انعام<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:482.xml">جزء 8 (آیه 1 الي 93)</a><a class="folder" href="w:html:513.xml">جزء 9 (آیه 94 الي 206)</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:483.txt">آيه 7-1</a><a class="text" href="w:text:484.txt">آيه 9-8</a><a class="text" href="w:text:485.txt">آيه 10</a><a class="text" href="w:text:486.txt">آيه 15-11</a><a class="text" href="w:text:487.txt">آيه 17-16</a><a class="text" href="w:text:488.txt">آيه 18</a><a class="text" href="w:text:489.txt">آيه 24-19</a><a class="text" href="w:text:490.txt">آيه 26-25</a><a class="text" href="w:text:491.txt">آيه 27</a><a class="text" href="w:text:492.txt">آيه 30-28</a><a class="text" href="w:text:493.txt">آيه 31</a><a class="text" href="w:text:494.txt">آيه 33-32</a><a class="text" href="w:text:495.txt">آيه 34</a><a class="text" href="w:text:496.txt">آيه 36-35</a><a class="text" href="w:text:497.txt">آيه 37</a><a class="text" href="w:text:498.txt">آيه 39-38</a><a class="text" href="w:text:499.txt">آيه 41-40</a><a class="text" href="w:text:500.txt">آيه 43-42</a><a class="text" href="w:text:501.txt">آيه 45-44</a><a class="text" href="w:text:502.txt">آيه 49-46</a><a class="text" href="w:text:503.txt">آيه 53-50</a><a class="text" href="w:text:504.txt">آيه 54</a><a class="text" href="w:text:505.txt">آيه 56-55</a><a class="text" href="w:text:506.txt">آيه 58-57</a><a class="text" href="w:text:507.txt">آيه 64-59</a><a class="text" href="w:text:508.txt">آيه 72-65</a><a class="text" href="w:text:509.txt">آيه 79-73</a><a class="text" href="w:text:510.txt">آيه 84-80</a><a class="text" href="w:text:511.txt">آيه 87-85</a><a class="text" href="w:text:512.txt">آيه 93-88</a></body></html>مکي و 206 آيه است.
آيه ي 7-1:
بسم الله الرحمن الرحيم
المص ؛ الف  ، لام  ، ميم  ، صاد
كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلاَ يَكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ؛ کتابي  است  که ، بر تو نازل  شده  ، در دل  تو از آن  ترديدي  نباشد ، تا به   آن بيم  دهي  و مؤمنان  را پندي  باشد.
اتَّبِعُواْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلاَ تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء قَلِيلاً مَّا تَذَكَّرُونَ؛ از آنچه  از جانب  پروردگارتان  برايتان  نازل  شده  است  پيروي  کنيد و  سواي او ، از خدايان  ديگر متابعت  مکنيد  شما چه  اندک  پند مي  پذيريد.
وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ؛ چه  بسا قريه  هايي  که  مردمش  را به  هلاکت  رسانيديم  ، و عذاب  ما شب   هنگام  يا، آنگاه  که  به  خواب  نيمروزي  فرو رفته  بودند ، به  آنان  در رسيد.
فَمَا كَانَ دَعْوَاهُمْ إِذْ جَاءهُمْ بَأْسُنَا إِلاَّ أَن قَالُواْ إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ؛ چون  عذاب  ما به  آنان  در رسيد سخنشان  جز اين  نبود که  گفتند : ما  ستمکاربوديم.
فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ؛ البته  از مردمي  که  برايشان  پيامبراني  فرستاده  شده  و نيز از پيامبراني   که فرستاده  شده  اند سؤال  خواهيم  کرد.
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِم بِعِلْمٍ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ؛ و از هر چه  کرده  اند با آگاهي  تمام  برايشان  حکايت  خواهيم  کرد ، زيرا  ما هرگز غايب  نبوده  ايم.
خداوند متعال د