  و به  کارهاي  زشت  چه  پنهان  و چه  آشکارا نزديک  مشويد  و کسي  را  که  خدا کشتنش  را حرام  کرده  است  مگر به  حق  مکشيد  اينهاست  آنچه  خدا  شما را بدان  سفارش  مي  کند ، باشد که  به  عقل  دريابيد.
وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ لاَ نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللّهِ أَوْفُواْ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ؛ به  مال  يتيم  نزديک  مشويد مگر به  نيکوترين  وجهي  که  به  صلاح  او باشد تا، به سن  بلوغ  رسد  و پيمانه  و وزن  را از روي  عدل  تمام  کنيد  ما به  کسي  جز  به  اندازه  توانش  تکليف  نمي  کنيم   و هر گاه  سخن  گوييد عادلانه  گوييد هر  چند در باره  خويشاوندان  باشد  و به  عهد خدا وفا کنيد  اينهاست  آنچه   خدا شما را بدان  سفارش  مي  کند ، باشد که  پند گيريد.
وَأَنَّ هَـذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذَلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ؛ و اين  است  راه  راست  من   از آن  پيروي  کنيد و به  راههاي  گوناگون   مرويدکه ، شما را از راه  خدا پراکنده  مي  سازد  اينهاست  آنچه  خدا شما را  بدان  سفارش  مي  کند ، شايد پرهيزگار شويد.
خداوند متعال به پيامبرش(ص) مي فرمايد: «قُل» به کساني که حلال خدا را حرام مي کنند، بگو:« تَعَالَوْاْ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ» بياييد آنچه را پروردگارتان بر شما حرام نموده است برايتان بيان کنم. يعني آنچه را که خداوند به طور عام حرام نموده است برايتان مي خوانم، که همه محرمات از قبيل خوردني ها و نوشيدني ها و گفتار و کردارها را در بر مي گيرد. « أَلاَّ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا» اينکه هيچ چيز زياد و کمي را شريک او نسازيد. و حقيقت شرک ورزيدن به خدا اين است که مخلوق، مانند خدا پرستش، و يا مانند خدا تعظيم شود، يا يکي از ويژگيهاي ربوبيت و الوهيت به او اختصاص داده شود.
و وقتي که بنده تمام انواع شرک را ترک کند موحدّ و يکتاپرست مي شود و در همه حالاتش مخلص خدا مي گردد. بنابراين حق خدا بر بندگان است که او را بپرستند و چيزي را شريک ا و نسازند.
سپس به بيان مهم ترين حق پس از حق خود پرداخت و فرمود:« وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا» و با پدر و مادر نيکي کنيد، يعني با سخنان خوب و کارهاي زيبا و پسنديده با آنها نيکي کنيد. پس هر سخن يا  کاري که به وسيله آن به پدر و مادر سودي برسد يا باعث خوشحالي آنها شود از جمله نيکوکاري و احسان است. و هرگاه احسان و نيکوکاري با پدر و مادر صورت پذيرد عقوق و نافرماني آنان منتفي مي گردد. « وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلاَدَكُم مِّنْ إمْلاَقٍ» و دختر و پسرانتان را از ترس فقر و تنگدستي مکشيد.
يعني به سبب فقر و اينکه براي تامين روزي آنها در تنگنا قرار نگيريد آنها را نکشيد، ان گونه که اين شيوه و رسم در ميان مردمان سنگدل و ستمگرِ دوران جاهليت وجود داشت.
پس وقتي که آنها در اين حالت از کشتن فرزندانشان نهي شده اند به طريق اولي از کشتنِ بدون دليلِ آنان و از کشتنِ فرزندان ديگران نهي مي شوند.« نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ» ما شما و ايشان را روزي مي دهيم . ما روزي همه را به عهده گرفته ايم، پس شما کساني نيستيد که فرزندانتان را روزي دهيد، بلکه نمي توانيد خودتان را هم روزي بدهيد. پس به خاطر روزي فرزندان هيچ فشاري بر شما نيست.
« وَلاَ تَقْرَبُواْ الْفَوَاحِشَ» و به گناهان بزرگ و بسيار زشت نزديک نشويد. « مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ» به گناهي نزديک نشويد که به ظاهر آدمي بستگي دارد، نيز به گناهاني نزديک نشويد که به باطن و قلب و درون انسان مربوط است. و نهي کردن از نزديک شدن به گناهان و زشتي ها ، از نهي کردن از انجام دادن آن بليغ تر و رساتر است، زيرا نهي از نزديک شدن به گناه شامل نهي از ارتکاب مقدمات گناه و وسائلي است که انسان را بدان مي رساند.
« وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللّهُ» و انساني را نکشيد که خدا کشتن وي را حرام نموده است. و آن مسلمان است ، خواه مرد باشد يا زن، کوچک باشد يا بزرگ، نيکوکار باشد يا فاسق، کافري که به وسيله عهد و پيمان جان او در مصونيت قرار گرفته است.
« إِلاَّ بِالْحَقِّ» مگر به حق، مانند زناکاري که متاهل باشد، و يا کسي که ديگري را کشته است، و يا کسي که دينش را رها کرده و از جماعت  مسلمين بيرون رفته باشد. « ذَلِکُم» اين چيزهاي ذکر شده، « وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ» اموري است که خداوند شما را بدان سفارش کرده است، باشد که سفارش خدا را بفهميد، سپس آن را به خاطر بسپاريد و آن را رعايت کرده و انجام بدهيد.اين آيه دلالت مي نمايد که بنده به هر اندازه از عقل و شعور برخوردار باشد به همان اندازه دستورات خدا را انجام مي دهد.
« وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْيَتِيمِ» و به مال يتيم نزديک نشويد به اين صورت که آن را بخوريد، و يا آنرا به نفع خودتان عوض کنيد، يا بدون سبب آن را برداريد. « إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» مگر به صورتي که اموال آنها سامان و بهبود يابد، و آنها از اين طريق فايده ببرند. پس اين دلالت مي نمايد که نزديک شدن به اموال يتيم و تصرف کردن در آن به صورتي که يتيم زيان ببيند و يا به صورتي که نه فايده اي در بردارد و نه ضرري، جايز نيست.
« حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ» تا اينکه يتيم به حالت رشد خود برسد و شيوه تصرف را بداند، پس وقتي که به رشد و کمال خود رسيد، آن وقت مالش به او داده مي شود، و او طبق نظر  خودش در آن تصرف مي نمايد.
و اين دلالت مي نمايد که يتيم قبل از اينکه به مرحله رشد و بلوغ برسد از تصرف در مالش منع مي شود، و سرپرست او به نحو احسن در مالش تصرف مي نمايد، و اين ممنوعيتِ از تصرف ، با رسيدن يتيم به حد کمال و رشد به پايان مي رسد.
« وَأَوْفُواْ الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ» و پيمانه و ترازو را با دادگري و به صورت تمام و کمال بپيماييد. پس وقتي شما در اين مورد تلاش کرديد، « لاَ نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا» ما هيچ کس را جز به اندازه توانش مکلف نمي سازيم. به اندازه اي که مي تواند و در تنگنا قرار نمي گيرد. پس هر کس به کامل کردن پيمانه و وزن علاقمند باشد، و در اين راه از هيچ تلاشي دريغ نورزد سپس در اين مورد از او کوتاهي سربزند، اما به سبب زياده روي يا کوتاهي او نبوده و خود بدان واقف نباشد؛ پس خداوند آمرزنده ومهربان است و علماي اصولي با استفاده از اين آيه استدلال کرده اند که خداوند هيچ کس را به آنچه که نمي تواند مکلف نمي سازد، و هرکس از خداوند در آنچه بدان دستور داده است، بترسد و در انجام دستوري که در توان اوست پرهيزگار باشد فراتر از اين بر او گناهي نيست.
« وَإِذَا قُلْتُمْ» و هرگاه سخني گفتيد که با آن مي