.
وَكَذَلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ؛ و بدين  سان  ستمکاران  را به  کيفر کارهايي  که  مي  کردند بر يکديگر مسلط، مي سازيم.
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَـذَا قَالُواْ شَهِدْنَا عَلَى أَنفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ ؛ اي  گروه  جنيان  و آدميان  ، آيا بر شما پيامبراني  از خودتان  فرستاده   نشده تا آيات  مرا برايتان  بخوانند و شما را از ديدار چنين  روزي  بترسانند  ? گويند : ما به  زيان  خويش  گواهي  مي  دهيم   زندگي  دنيايي  آنان  را بفريفت  وبه  زيان  خود گواهي  دادند ، که  از کافران  بودند.
ذَلِكَ أَن لَّمْ يَكُن رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ؛ و اين  بدان  سبب  است  که  پروردگار تو مردم  هيچ  قريه  اي  را که  بي  خبر  بودند از روي  ستم  هلاک  نمي  کرد.
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُواْ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ؛ براي  هر يک  برابر اعمالي  که  انجام  داده  اند درجاتي  است  ، که ، پروردگارتو از آنچه  مي  کنند غافل  نيست.
وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِكُم مَّا يَشَاء كَمَآ أَنشَأَكُم مِّن ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ ؛ و پروردگار تو بي  نياز و مهربان  است   و همچنان  که  شما را از نسل   مردمان  ديگر بيافريده  است  ، اگر بخواهد ، شما را مي  برد و پس  از شما ،  هر چه را که  بخواهد ، جانشينتان  مي  سازد.
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لآتٍ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ؛ هر چه  به  شما وعده  داده  اند خواهد آمد و شما راه  راه  گريزي  نيست.
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُواْ عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدِّارِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ؛ بگو : اي  قوم  من  ، هر چه  از دستتان  بر مي  آيد بکنيد که  من  نيز مي  کنم ، ،به  زودي  خواهيد دانست  که  پايان  اين  زندگي  به  سود که  خواهد بود ، هر آينه ستمکاران  رستگار نمي  شوند.
خداوند متعال مي فرمايد:« وَيَوْمَ يِحْشُرُهُمْ جَمِيعًا» و روزي که همه آنها را گرد مي آورد. يعني تمام ثقلين؛ انسان و جن را گرد مي آورد، کساني که  خود گمراه شده، و کساني از آنان که ديگران را گمراه کرده اند. پس خداوند جنّيان را که انسان را گمراه کرده و شر و بدي را برايش آراسته و به سوي گناه کشانده اند، سرزنش کرده و به آنها مي فرمايد:« يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُم مِّنَ الإِنسِ» اي گروه جنيان! شما انسانهاي زيادي را گمراه ساخته و آنها را از راه خدا باز داشته ايد. پس چگونه اقدام به ارتکاب اموري کرديد که من حرام نموده ام؟ و چگونه به خود جرات مخالفت با پيامبرانم را داديد، و براي مبارزه با خدا و بازداشتن بندگان خدا از راه او و آوردنشان به راه جهنم بپاخاستيد؟!
پس امروز نفرين و عذاب من بر شما مقرر و واجب گشته است. و به اندازه کفرتان و بر حسب گمراه کردنتان، بر عذاب شما خواهم افزود، و شما عذري نداريد که آن را مستمسک قرار دهيد و پناهگاهي نداريد که به آن پناه ببريد، و شفاعت  کننده اي نداريد که برايتان شفاعت کند، و دعاي شما شنيده نمي شود.عذاب و رسوايي و وبالي که در آن روز بر آنان فرود مي آيد بسيار شديد و سنگين است، به همين جهت  خداوند هيچ مستمسک و عذري را براي آنان ذکر نکرد.
و اما دوستانشان از  انسانها، عذرِ غير مقبول و غير موجهي را بهانه کرده و مي گويند:« رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ» پروردگارا! هريک از ما انسانها و جن ها از ديگري بهره  برده ايم. پس جن از اطاعت انسان و عبادت و تعظيم و پناه بردنش به وي بهره برده است. و انسان نيز از طريق به دست آوردن اهداف خود و رسيدن به بعضي از اميال که جن برايش برآورده کرده بهره مند شده است.
پس انسان، جن را مي پرستد، و جن نيز خدماتي را به او ارائه مي دهد، و بعضي از نيازهاي دنيوي  اش را تامين مي کند. يعني دوستاني که از ميان آدميان برگرفته بودند مي گويند: گناهانياز ما سر زده است و ديگر نمي توان آنها را جبران نمود. « وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِيَ أَجَّلْتَ لَنَا» و به م يعاد و خط پاياني که برايمان مقرر نموده بودي، رسيديم. يعني به محل و جايي رسيده ايم که در آنجا به سبب اعمال مجازات مي شويم، پس اکنون هرآنچه که مي خواهي با ما بکن، و هر طور که مي خواهي حکم نما، چرا که دليلي نداريم و عذر را براي ما باقي نمانده است. صاحب امر تويي و داوري و حکم فقط از آنِ تو است.
در سخن آنها نوعي فروتني و نرمي به چشم مي خورد، اما ديگر چه سود! بنابراين خداوند در مورد آنها دادگرانه حکم کرده و « قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا» مي فرمايد: آتش جهنم جايگاهتان است و براي هميشه در آن مي مانيد. و از آنجا که اين حکم به مقتضاي حکمت و علم خدا است، آيه را اينگونه به پايان رسانيد: « إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَليمٌ» همانا پروردگارت با حکمت و دانا است. پس همان  طور که علم و آگاهي او همه چيز را در برگرفته، حکمت او نيز همه اشياء را در بر گرفته است.
« وَكَذَلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ» و همچنانکه ياغيان جن و تسلط آنان را بر دوستان انسي خودشان حاکم نموده ايم که گمراهشان کنند و پيمان دوستي و اتحاد را  به سبب تلاش و سعي شان در ايجاد اين حاکميت و دوستي و اتحاد در ميانشان منعقد کرده ايم، به  همان شيوه يکي از سنت هاي ما اين است که براي هر ستمگري، ياوري همانند او قرار دهيم که او را به سوي بدي مي کشاند، و بر انجام گناه و معاصي تحريک مي کند، و او را نسبت به خير بي علاقه مي نمايد.
و اين از عقوبتهاي بزرگ خدا است که داراي اثري زشت و خطرناک است . و گناه بر عهده ستمگر است، زيرا  اوست که زيان را بر خود وارد ساخته و بر خود جنايت کرده است. « وَمَا ربُّکَ بِظَلَّمِ لِّلعَبِيدِ » و پروردگارت بر بندگان ستم نمي کند.
از اين روي هرگاه بندگان ستم و فساد کنند، و حقوقي را که خداوند بر آنها واجب گردانده است، انجام ندهند، خداوند ستمگراني را بر آنها مسلط مي گرداند که بدترين عذاب را به آنها مي رسانند، و از روي ظلم و ستم ، چندين برابر حقوق خدا و بندگانش را که ضايع کرده اند از آنها مي گيرند، بدون اينکه براي عذاب و ظلمي که از سوي آن ستمگران به آنان مي رسد هيچ پاداشي در روز قيامت به آنان داده شود. همانطور که بندگان اگر صالح و درستکار باشند، خداوند مسوولين و سران آنها را صالح، و آنها را پيشوايان رهبران دادگر و عادل مي گرداند، نه سردمداران ستمگر و ظالم.
سپس همه کساني از جن و انس را که از حق روي گردانده، و آن را رد کرده اند سرزنش نموده، و اشتباه آنان را بيان مي نمايد، پس بدا