هِمْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ؛ بعضي  از اهل  کتاب  به  خدا و کتابي  که  بر شما نازل  شده  و کتابي  که  بر، خودشان  نازل  شده  است  ايمان  دارند  مطيع  فرمان  خدايند  آيات  خدا را  به  بهاي  اندک  نمي  فروشند  مزد ايشان  نزد پروردگارشان  است   هر آينه   خدا حسابها را زود خواهد رسيد.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ؛ اي کساني که ايمان آورده ايد! بردباري کنيد، و استقامت و پايداري ورزيد، و مراقب باشيد و از خدا بترسيد تا رستگار شويد.
گروهي از اهل کتاب بر انجامِ کار خير توفيق يافته و به خدا و به آنچه بر شما، و آنچه بر آنها نازل گشته است ايمان دارند و اين ايمان سودبخش و مفيد است. 
اما عده اي از مردم به برخي از پيامبران و کتابها ايمان آورده، و به برخي ديگر کفر مي ورزند. بنابراين چون گروه اول  عموما ايمانشان ايمان حقيقي است، به حال آنان مفيد واقع مي شود، پس پروردگار متعال ترس و تقوي و فروتني در برابر عظمت خدا را که باعث فرمان بردن از دستورات و پرهيز کردن از منهيات، و زير پا نگذاشتن حدود الهي است در آنها پديد آورد.
و اينان در حقيقت اهل کتاب و برخورداران از دانش وعلم هستند. همانطور که خداوند متعال فرموده است : « إنَّمَا يخشَي اللَّهَ مِن عِبَادِهِ العُلَمَوُا» از ميان بندگان فقط علما از خدا مي ترسند . يکي از مصايدق ترس و خشيت آنها از خداوند اين است که « لاَ يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ ثَمَنًا قَلِيلاً» آيات خدا را به بهاي اندک نمي فروشند، پس آنها دنيا را بر دين مقدم نمي دارند، همانطور که منحرفان ، همانهايي که آنچه را خداوند نازل کرده است پنهان مي کنند، و آن را بر بهاي اندک مي فروشند ، چنين کردند.
اينها حقيقت امر را دانستند، و دريافتند که بزرگترين زيان آن است که انسان دنياي پست را بر دين ترجيح دهد، و در پي خواست ها کم ارزش باشد و حق را ترک گويد، که حق بزرگترين بهره و رستگاري در دنيا و آخرت است، پس ايشان حق را ترجيح داده، و آن را بيان کردند و مردم را به سوي آن دعوت نموده و از باطل پرهيز نمودند. 
پس خداوند در مقابل آن به آنها پاداش داد، به اين صورت که آنها را به برخورداري از پاداش فراوان و زيبا نويد داد، و آنها را به برخورداري از نعمت «قُرب» مژده داد و فرمود: همانا خدا سريع الحساب است . پس در آنچه به آنها وعده داده است دير نمي کند ، زيرا آنچه که آمدني است محقق و ثابت است، پس آن نزديک مي باشد.
سپس مومنان را بر انجام آنچه که آنها را به رستگاري و سعادت و موفقيت مي رساند تشويق نمود. راهي که انسان را به سعادت و کاميابي مي رساند صبر و بردباري است. صبر يعني نگاه داشتن نفس بر چيزي که آن را نمي پسندد، از قبيل ترک کردن گناهان ، و بردباري در برابر مصيبت ها، و کارهايي که بر انسان سنگين و دشوار مي آيد. پس خداوند به آنها دستور داد تا در همه اين چيزها صبر نمايند. « مصابره» يعني همواره صابر بودن، و در برابر دشمنان مقاومت کردن. و «مرابطه» يعني در جايي قرار گرفتن که بيم آن مي رود دشمن از آن جا هجوم کند ، و اينکه آنها مراقب دشمنانشان باشند و دشمنان را از رسيدن به اهدافشان باز دارند، که از اين طريق رستگار شده، و ثواب دين و دنيا را به دست مي يابند. پس به جز صبر و استقامت و يکديگر را به بردباري و شکيبايي توصيه نمودن و ايستادگي ورزيدن در برابر دشمن راهي براي رسيدن به رستگاري وجود ندارد. بنابراين هرکس رستگار شده، با برخورداري از اين صفات به رستگاري رسيده است، وهيچ کس آن را از دست نداده است مگر به خاطر از دست دادن اين امور، يا کوتاهي کردن در انجام برخي از آنها . والله الموفق و لا حول و لاقوة إلا باللّه.
تفسير سوره آل عمران به پايان رسيد.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:258.xml">جزء 4 (آیه 1 الي 24)</a><a class="folder" href="w:html:273.xml">جزء 5 (آیه 25 الي 147)</a><a class="folder" href="w:html:343.xml">جزء 6 (آیه 148 الي 176)</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:259.txt">آيه 2-1</a><a class="text" href="w:text:260.txt">آيه 4-3</a><a class="text" href="w:text:261.txt">آيه 5</a><a class="text" href="w:text:262.txt">آيه 6</a><a class="text" href="w:text:263.txt">آيه 7</a><a class="text" href="w:text:264.txt">آيه 8</a><a class="text" href="w:text:265.txt">آيه 10-9</a><a class="text" href="w:text:266.txt">آيه 11-12</a><a class="text" href="w:text:267.txt">آيه 14-13</a><a class="text" href="w:text:268.txt">آيه 16-15</a><a class="text" href="w:text:269.txt">آيه 18-17</a><a class="text" href="w:text:270.txt">آيه 21-19</a><a class="text" href="w:text:271.txt">آيه 22</a><a class="text" href="w:text:272.txt">آيه 24-23</a></body></html>مدني و 176 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 2-1:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُواْ رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيرًا وَنِسَاء وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِي تَسَاءلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا ؛ اي  مردم  بترسيد از پروردگارتان  ، آن  که ، شما را از يک  تن  بيافريد و از  آن  يک  تن  همسر او را و از آن  دو ، مردان  و زنان  بسيار پديد آورد  و  بترسيد از آن  خدايي  که  با سوگند به  نام  او از يکديگر چيزي  مي  خواهيد و  زنهار از خويشاوندان  مبريد  هر آينه  خدا مراقب  شماست.
وَآتُواْ الْيَتَامَى أَمْوَالَهُمْ وَلاَ تَتَبَدَّلُواْ الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَلاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَهُمْ إِلَى أَمْوَالِكُمْ إِنَّهُ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا  ؛ مال  يتيمان  را به  يتيمان  دهيد و حرام  را با حلال  مبادله  مکنيد  و، اموال آنها را همراه  با اموال  خويش  مخوريد ، که  اين  گناهي  بزرگ  است.
خداوند در ابتداي اين سوره دستور داده است که مردمان از او بترسند و آنان را بر عبادت و گرم نگه داشتن پيوند خويشاوندي تشويق کرده است. و سبب و انگيزه هريک از اين کارها را بيان داشته است انگيزه ترس از او اين است که وي « رَبَّکُم» پروردگارتان است و شما را آفريده و به شما روزي داده و با نعمت هاي بزرگش پرورش داده است. از جمله نعمت هاي او اين است که « الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَة» شما را از يک انسان آفريده، و از او همسرش را آفريده است، تا در کنار وي آرام گيرد و از اين طريق نعمت الهي کامل گردد، و شادي و سرور به دست آيد. نيز از اسبابي که موجب پرهيز از خشم الهي است اين است که او را فرا خوانده وتعظيم مي کنيد، و هنگامي که بخواهيد نيازهايتان را برآورده نماييد به نام او متوسل مي شويد. پس هرکس که از کسي ديگر چيزي بخواهد، مي گويد: به خاطر خدا ومحض رضايت او فلان کار را برايم انجام بده، چون او مي داند که خداوند در دل اين فرد جايگاه بزرگي دارد، و همين  امر باعث مي شود که او خواسته کسي را که نام خدا را پيش کشيده است رد نکند. پس همان طور که خداوند را تعظيم نموده ايد بايد او را با پرستش و ترسيدن از او تعظيم نماييد. همچنين خداوند خبر داد که او مراقب است، يعني از بندگانش اطلاع دارد و به حرکت، سکوت، پنهان، آشکار و همه ح