ا سختي ها تهيه و آماده کرده بودند به آنان سودي نمي رساند، و بخشش هايي که در دنيا براي ياري کردن باطل صرف مي کردند، نابود خواهد شد. و مثال بخشش هاي آنها « کَمَثَلِ رِيحٍ» مانند کشتزاري است که باد سختي به آن اصابت کرده باشد، « فِيهَا صِرُّ» بادي که در آن سرماي شديد يا آتش سوزان است و آن کشتزار را نابود مي سازد، و اين به سبب ستم آنهاست. پس خداوند بر آنها ستم نکرده و آنها را بدون گناه مجازات ننموده است، بلکه خود بر خويشتن ستم کردند. و اين مانند فرموده الهي است که مي فرمايد: « إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا ينفِقُونَ أَموَلَهُم لِيصُدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ فَسَينُفقُونَهَا ثُمَّ تَکُونُ عَلَيهِم حَسرَةً ثُمَّ يغلَبُونَ وَالَّذِينَ کَفَرُوا إِلي جَهَنَّمَ يحشَرُونَ» بي گمان کساني که کفر ورزيدند مالهايشان را خرج مي کنند تا مردم را از راه خدا بازدارند، آنها مالهايشان را خرج مي کنند سپس مايه حسرتشان مي گردد، و سپس شکست مي خورند.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لاَ يَأْلُونَكُمْ خَبَالاً وَدُّواْ مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاء مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الآيَاتِ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ، اي  کساني  که  ايمان  آورده  ايد ، دوست  همرازي  جز از همکيشان  خود مگيريد، ،که  ديگران  از هيچ  فسادي  در حق  شما کوتاهي  نمي  کنند و خواستار رنج  و  مشقت  شمايند  و کينه  توزي  از گفتارشان  آشکار است  و آن  کينه  که  در دل   دارندبيشتر است  از آنچه  به  زبان  مي  آورند  آيات  را برايتان  آشکار  ساختيم  اگر به  عقل  دريابيد.
هَاأَنتُمْ أُوْلاء تُحِبُّونَهُمْ وَلاَ يُحِبُّونَكُمْ وَتُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ وَإِذَا لَقُوكُمْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْاْ عَضُّواْ عَلَيْكُمُ الأَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِ قُلْ مُوتُواْ بِغَيْظِكُمْ إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ، آگاه  باشيد که  شما آنان  را دوست  مي  داريد و حال  آنکه  آنها شما را، دوست ندارند  شما به  همه  اين  کتاب  ايمان  آورده  ايد  چون  شما را  ببينند گويند : ما هم  ايمان  آورده  ايم   و چون  خلوت  کنند ، از غايت   کينه  اي  که  به شما دارند سر انگشت  خويش  به  دندان  گزند  بگو : در کينه   خويش  بميريد، هر آينه  خدا از دلتان  آگاه  است.
خداوند در اينجا بندگانش را از اينکه کافران را به دوستي بگيرند و آنها را محرم را از دوست ويژه خود قرار دهند، به گونه اي که اسرار خود را با آنان در ميان بگذارند و مسايل خصوصي مومنان را به آنها بگويند، بر حذر داشته، و براي آنان تبيين کرده است که بايد از محرم قرار دادن کافران دوري بجويند، چرا که آنها از هيچ شر و فساد و زياني در حق شما کوتاهي نمي کنند و دشمني از لحن کلامشان آشکار است، و دشمني و کينه اي که در دل دارند از سخن و کارهايشان بزرگتر است، پس اگر شما فهم و عقل داريد خداوند حقيقت امر را برايتان  توضيح داده است.
چرا شما آنان را دوست داريد و آنها را محرم خود قرار مي دهيد؟ در حالي که انحراف بزرگ آنها را در دين و در مقابل نيکوکاري تان مي دانيد. شما بر اديان پيامبران قرار دادي، و به هر پيامبري که خدا فرستاده و به هر کاري که خداوند نازل فرموده است ايمان داريد، و آنها به بزرگترين کتاب و شريفت ترين پيامبر کفر مي ورزند، و در مقابل محبت و مهرباني اي که شما به آنها داريد، کوچکترين محبتي به شما نمي کنند، پس چگونه آنها را دوست داريد در حالي که آنها شما را دوست ندارند و  فقط به ظاهر، و به صورت منافقانه با شما سازش مي کنند؟ و هرگاه با شما روبرو شوند، مي گويند: ايمان آورده ايم، و هرگاه با هم خلوت کنند از شدت خشم و دشمني شما و دينتان، انگشتان خود را گاز مي گيرند.
خداوند متعال فرمود: « قُلْ مُوتُواْ بِغَيْظِكُمْ» به زودي عزت و قدرت اسلام و ذلت کفر را شما را ناراحت کرده است، خواهيد ديد و از خشم مي ميرد و شما هرگز شفاي اين بيماري و ناراحتي را با آنچه که در پي آن هستيد نخواهيد يافت. « إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» بنابراين آنچه را که در دل کفار و منافقين بود براي بندگان مومن خود بيان کرد.إِن تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِن تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُواْ بِهَا وَإِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لاَ يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا إِنَّ اللّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ، اگر خيري  به  شما رسد اندوهگين  شوند و اگر به  مصيبتي  گرفتار آييد  شادمان گردند  اگر شکيبايي  ورزيد و پرهيزگاري  کنيد از مکرشان  به  شما  زياني  نرسد، که  خدا بر هر کاري  که  مي  کنند احاطه  دارد.
« إِن تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ» هرگاه قدرت و پيروزي و تندرستي به شما برسد، ناراحت مي شوند، « وَإِن تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ» و اگر دشمن بر شما پيروز گردد و يا برخي مشکلات دنيوي برايتان پيش بيايد، « يَفْرَحُواْ بِهَا» خوشحال مي شوند، و اين صفت دشمني است که دشمني او شديد است.
وقتي خداوند شدت دشمني آنها و صفت هاي زشت آنان را بيان کرد، بندگان مومنش را به بردباري و پايبندي به تقوا و پرهيزگاري دستور داد و بيان کرد که هرگاه آنها اين کارها را انجام دهند مگر دشمنانشان به آنها هيچ زياني نمي رساند، زيرا خداوند دشمنان دين و کارها و توطئه هايشان را احاطه نموده است. و خداوند به شما وعده داده که اگر پرهيزگار باشيد آنها هيچ ضرري به شما نمي رسانند، و در اين شک نداشته باشيد.وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّىءُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ، و بامدادان  از ميان  کسان  خويش  بيرون  آمدي  ، تا مؤمنان  را در آن  جايها  که  مي  بايست  بجنگند بگماري  ، و خدا شنوا و داناست.
إِذْ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمْ أَن تَفْشَلاَ وَاللّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ، دو گروه  از شما آهنگ  آن  کردند که  در جنگ  سستي  ورزند و خدا ياورشان  شد،، پس  مؤمنان  بايد که  بر خداي  توکل  کنند.
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَأَنتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ، هر آينه  خدا شما را در بدر ياري  کرد و حال  آنکه  ناتوان  بوديد  پس  ،  ازخداي  بترسيد ، باشد که  سپاسگزار شويد.
« وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّىءُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ» اين جريان در روز جنگ احد اتفاق افتاد، آنگاه که مشرکين به نزديک احد رسيدند، و پيامبر (ص) همراه با مومنان بيرون رفت و براي هر يک از آنان جايگاهي تعيين کرد و آنها را در سنگرهايشان مستقر نمود، و به طور عجيبي آنها را آرايش داد، و اين بر مهارت کامل او در فنون سياسي و جنگي دلالت مي نمايد. همانطور که او (ص) در همه موارد و در هر چيزي به بهترين صورت عمل مي کرد.
« وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ» و خداوند شنوا و دا