ر امت ها بالاترند، و آنها از نظر خيرخواهي و دعوت مردم به سوي خير و نيکي و تعليم و راهنمايي، و امر به معروف و نهي از منکر بهترين مردمانند و براي رسيدن ديگران به حد کمال و تحقق منافع آنان بسيار تلاش مي کنند، و به خدا ايمان دارند و مسئوليتي را که اين عقيده و باور بر آنان واجب مي گرداند به نحو احسن انجام مي دهند. و اگر اهل کتاب مانند شما ايمان مي آورند هدايت مي شدند و براي آنها بهتر خواهد بود، اما جز تعداد اندکي از اهل کتاب ايمان نياورده و بيشتر آنان فاسقند چرا که از اطاعت خدا و پيامبرش بيرون رفته و با مومنان مبارزه مي کنند، و تمام توان خود را براي زيان رساندن به مومنان بکار مي گيرند، اما آنها نمي توانند به مومناني زياني برسانند جز اينکه مقداري آنها را با زبان اذيت کنند.
و اگر با مومنان بجنگند، به آنها پشت کرده و فرار مي کنند، سپس ياري نمي شوند و پيروز نمي گردند. و آنچه که خدا از آن خبر داده بود پيش آمد و آنها وقتي با مسلمين جنگيدند به آنها پشت کرده و گريختند و خداوند مسلمين را بر آنها پيروز گردانيد.ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ مَا ثُقِفُواْ إِلاَّ بِحَبْلٍ مِّنْ اللّهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَآؤُوا بِغَضَبٍ مِّنَ اللّهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُواْ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ الأَنبِيَاء بِغَيْرِ حَقٍّ ذَلِكَ بِمَا عَصَوا وَّكَانُواْ يَعْتَدُونَ ، هر جا که  باشند مهر خواري  بر آنها زده  شده  است  ، مگر آنکه  در امان  خداو  در امان  مردم  باشند  و سزاوار خشم  خدا شده  اند و مهر بدبختي  بر آنها  نهاده  اند ، زيرا به  آيات  خدا کافر شدند و پيامبران  را به  ناحق  کشتند  واين  بدان  سبب  بود که  عصيان  ورزيدند و تجاوز کردند.
در اينجا خداوند از حالت يهوديان خبر مي دهد که مهر ذلت بر آنان زده شده است، وهر کجا که باشند هراس دارند و مي ترسند و هيچ چيزي امنيت آنها را تامين نمي کند مگر اينکه به پيمانها و معاهداتي که با ديگران منعقد مي کنند پايبند باشند و در برابر احکام اسلام سر خم کنند، و جزيه بپردازند. 
«وَحَبلِ مِنَّ النَّاسِ » يعني امنيت آنها تامين نمي شود مگر وقتي که تحت سرپرستي و نظارت ديگران باشند، همان طور که در گذشته هاي دور و نزديک حالشان اينگونه بوده است. و آنان در اين سال هاي اخير که توانسته اند به طور موقت حکومتي را در فلسطين ايجاد کنند در سايه ي کمک قدرت هاي بزرگ و تمهيداتي بوده که آنها برايشان فراهم کرده اند، چرا که آنها بودند راه را براي يهوديان هموار کردند. « وَبَأءُ وبِغَضَبِ مِنّ الّلهِ» و خداوند بر آنها خشم گرفته و آنان را با ذلت و بينوايي و بدبختي مجازات نموده است، و سبب آن اين است که آنها به آيات کفر ورزيدند، و پيامبران را به ناحق کشتند. يعني آنها پيامبران را از روي جهل و ناداني نمي کشتند، بلکه از روي سرکشي و عناد به قتل آنان مبادرت مي ورزيدند. « بِمَا عَصَوا وَّکَانُوا يعتَدُونَ» اين سزاي شديد و گوناگوني که دامان آنان را مي گيرد به خاطر سرکشي و تجاوزشان مي باشد به خاطر سرکشي و تجاوزشان مي باشد، پس خداوند به آنها ستم نکرده و آنها را بدون گناه مجازات ننموده است بلکه آنچه خداوند بر سر آنها آورده به خاطر سرکشي و دشمنانگي و کفر و تکذيب پيامبران و جنايت هاي فجيع شان بوده است.لَيْسُواْ سَوَاء مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَآئِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللّهِ آنَاء اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ ، اهل  کتاب  همه  يکسان  نيستند  گروهي  به  طاعت  خدا ايستاده  اند و آيات   خدا، را در دل  شب  تلاوت  مي  کنند و سجده  به  جاي  مي  آورند.
يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَأُوْلَـئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ ، و به  خدا و روز رستاخيز ايمان  دارند و امر به  معروف  و نهي  از منکر مي   کنند و در کارهاي  نيک  شتاب  مي  ورزند و از جمله  صالحانند.
وَمَا يَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ فَلَن يُكْفَرُوْهُ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ ، و هر کار نيک  که  کنند ناديده  انگاشته  نشود ، زيرا خدا به  پرهيزگاران   آگاه  است.
پس از آنکه  خداوند متعال از منحرفين اهل کتاب سخن به ميان آورد، حالت آن دسته از آنان را که بر راه راست استوار مانده اند بيان کرد و  فرمود: گروهي از آنان بر اصول و فروع دين پابرجا هستند: « يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ» به خدا و روز قيامت ايمان دارند و امر به معروف مي کنند؛ و معروف همه خوبيها را در بر مي گيرد. و از منکر باز مي دارند، و منکر همه بديها را شامل مي شود. همانطور که خداوند متعال فرموده است: « وَمِنَ قَومِ مُوسَي أَمَّةُ يهدُونَ بِالحَقّ ِ وَبِهِ يعدِلُونَ» و گروهي از قوم موسي به حق راهنمايي مي کنند و به حق داوري مي نمايند. « يسَرِعُونَ فِي الخَيرَت» شتاب کردن براي انجام کارهاي خوب يک رتبه بالاتر از انجام دادن آن است، يعني به اضافه اينکه کار خوب انجام مي دهند، براي انجام آن مي شتابند. پس آنها به انجام کار خوب، و شتاب در انجام آن، و کامل کردن آن با ادا نمودن واجبات و مستحباتش، توصيف شده ا ند.
سپس خداوند متعال بيان کرد که هرآنچه از کار خوب انجام داده اند، هرجا باشد، کم باشد يا زياد خداوند آن را مي پذيرد، به شرطي که ناشي از ايمان و اخلاص باشد، « فَلَن يکفَرُوهُ» و کارهاي شايسته اي که مخلصانه انجام داده اند، رد نشده و به هدر نمي رود. « وَاللَّهُ عَلِيمُ بِالمَتَّقِينَ» و خداوند به پرهيزگاران داناست. پرهيزگاران کساني اند که کارهاي خوب انجام داده و آنچه را که خداوند حرام کرده است به منظور نيل به رضا و پاداش الهي ترک مي کنند.إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلاَ أَوْلاَدُهُم مِّنَ اللّهِ شَيْئًا وَأُوْلَـئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ، کافران  را اموال  و اولادشان  هيچ  از عذاب  خدا نرهاند و جاودانه  در جهنم ، باشند.
مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هِـذِهِ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّهُ وَلَـكِنْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ، آنچه  اينان  در اين  جهان  انفاق  مي  کنند ، همانند آن  است  که  تندبادي   سردبر کشتزار قومي  بر خويش  ستم  کرده  بوزد ، و آن  کشته  را نابود سازد خدا بر آنها ستم  روا نداشت   آنان  خود بر خود ستم  کردند.
خداوند متعال بيان کرد که کافران و کساني که به آيات وي کفر ورزيدند و پيامبرانش را تکذيب کردند، هيچ نجات دهنده اي آنها را از عذاب خدا نجات نمي دهد، و هيچ چيزي به آنان سودي نمي بخشد، و هيچ شفاعت کننده اي در نزد خدا براي آنها شفاعت نمي کند، و فرزندان و مالهايشان که براي مقابله 