یِرا» ای پیامبر! بگو: « اگر انسان ها و جن جمع شوند که مانند این قرآن را بسازند، نمی توانند همانند آن را بسازند گرچه بعضی پشیبان بعقضی دیگر باشند.»
چگونه سخن مخلوق خاکی مانند سخن پروردگار جهانیان است؟ و چگونه موجود نیازمندی که از هر نظر ناقص است و کمبود دارد می تواند سخن بیاورد که مانند سخن ذات مقدس خدا کامل باشد؛ خدایی که دارای کمال مطلق است و از هر جهت بی نیاز است؟ این نه ممکن است و نه در توان انسان می باشد، و  هرکس که کمترین شناختی نسبت به انواع  کلام و گفتارها داشته باشد و این قرآن را با گفتار بلیغان و فصیحان بسنجد، تفاوت آشکار آن و دیگر سخن ها را به وضوح مشاهده خواهد کرد.
آیه « وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ» بیانگر آن است کسی که در شک و حیرت بسر می برد و هنوز حق را از گمراهی تشخیص نداده است، به شرطی که صادقانه در پی حق باشد و حق برایش روشن شود امید هدایتش می رود. اما انسان مخالف و کینه توزی که حق را می شناسد و آن را رها می کند راه بازگشتی ندارد، زیرا او حق را از روی عناد و لجاجت رها کرده است، نه به سبب جهل و نادانی، پس هیچ راه بازگشتی برای وی وجود ندارد.
و همچنین فردی که دچار شک و تردید است اما صادقانه در پی کشف حقایق نیست بلکه از حق روی گردان است و برای رسیدن به آن تلاش نمی کند، غالبا چنین کسی موفق به یافتن حق نمی شود.
نیز در این آیات، پروردگار جلّ جلاله صفت عبودیت را برای رسول گرامی اسلام ذکر می کند، و این بیانگر آن است که بزرگترین صفت او انجام بندگی است، صفتی که هیچ فردی از گذشتگان و آیندگان در این امر به پای او نمی رسند. در مقام « اسراء» نیز خداوند او را به عبودیت توصیف نموده و می فرماید: « سُبحَنَ الَّذِی أَسرَی بِعَبِدهِ لَیلاً» پاک و منزه است خداوندی که شب هنگام بنده اش را برد. و در مقام نازل کردن قرآن بر او می فرماید: « تَبَارَکَ الَّذِی نَزَّلَ الفُرقَانَ عَلَی عَبِدِه» بزرگوار و والا مقام است ذاتی که فرقانی را بر بنده اش نازل کرد. آیه « أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ» و آیات دیگری که در این باب موجود هستند، بیانگر صحت مذهب اهل سنت و جماعت می باشند که معتقدند بهشت و جهنم در حال حاضر موجود می باشند. برخلاف معتزله . نیز این آیات بیانگر آنند که یکتاپرستان برای همیشه در جهنم باقی نخواهند ماند گرچه مرتکب بعضی از گناهان کبیره شده باشند، زیرا خداوند متعال فرموده است: « أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ»  برای کافران آماده شده است، پس اگر گناهکاران یکتاپرست برای همیشه در آن باقی می ماندند جهنم تنها برای کافران آماده نمی شد، برخلاف خوارج و معتزله که خلاف این مطلب را باور دارند. نیز این آیات بیانگر آنند که انسان به وسیله فراهم نمودن اسباب عذاب مستحق آن می گردد، و اسباب  عذاب، کفر وعصیان است.يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكْفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ، آن  روز که  گروهي  سپيد روي  و گروهي  سيه  روي  شوند به  آنان  که  سيه  روي   شده اند مي  گويند : آيا شما پس  از ايمان  آوردنتان  کافر شديد  به  سبب  کافرشدنتان  بچشيد عذاب  خدا را.
وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ، اما آنان  که  سپيد روي  شده  اند ، همواره  غرق  در رحمت  پروردگار باشند.
سپس به زمان فرا رسيدن اين عذاب بزرگ اشاره کرده و مي فرمايد: « َوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ» خداوند از تفاوت درجه سعادت و شقاوت مردم در روز قيامت خبر داده و مي فرمايد چهره سعادتمندان سفيد مي گردد، آناني که به خدا ايمان آورده و پيامبرانش را تصديق کردند و از فرمان خدا اطاعت نموده و از آنچه پروردگار نهي کرده بود پرهيز مي کنند. و خداوند متعال آنها را به بهشت وارد مي کند و انواع نعمت ها را بر آنان سرازير مي گرداند و براي هميشه در آن خواهند بود.
و چهره اهل شقاوت سياه مي گردد، همان کساني که پيامبرش را تکذيب کردند و از فرمان او سرپيچي نمودند، و در دين خود به چندين گروه تقسيم شدند. آنان مورد سرزنش قرار گرفته و به آنها گرفته مي شود: « أَکَفرتُم بَعدَ إِيمَنِکُم » آيا کفر را برايمان ترجيح داديد؟! « فَذُوقُوا العَذَابَ بِمَا کُنتُم تَکفُروُنَ» پس بچشيد عذاب را به سبب کفر ورزيدنتان.تِلْكَ آيَاتُ اللّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِّلْعَالَمِينَ ، اينها آيات  خداست  که  به  حق  بر تو فرو مي  خوانيم   و خدا به  مردم   جهان ستم  روا نمي  دارد.
خداوند سبحان خويشتن را بر آن مي ستايد که آياتش را براي پيامبر تبيين کرده و بوسيله آن حق را از باطل جدا مي نمايد، و دوستان خدا را دشمنان او مشخص مي گرداند، و براي دوستان  خود پاداش نيک آماده نموده و براي دشمنانش عذابي شديد تدارک ديده است، که اين مقتضاي فضل و دادگري و حکمت خداست. او به بندگانش ستم نکرده و از ثواب اعمالشان نکاسته است، و کسي را بدون گناه و يا به خاطر گناه کسي ديگر عذاب نمي دهد.وَلِلّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِلَى اللّهِ تُرْجَعُ الأُمُورُ ، از آن  خداست  هر چه  در آسمانها و زمين  است  و کارها بدو باز مي  گردد.
وقتي خداوند بيان کرد که فرمان و قانون گذاري از آن اوست، نيز بيان فرمود که فرمانروايي کامل و تصرف و پادشاهي از آن اوست، بنابراين فرمود: « وَلِلّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِلَى اللّهِ تُرْجَعُ الأُمُورُ» پس نيکوکاران را در مقابل نيکي شان پاداش مي دهد و بدکاران را به سبب نافرماني شان مجازات مي کند. خداوند احکام سه گانه اش را در بسياري جاهان با هم مطرح مي کند تا براي بندگانش بيان کند که او فرمانروايي مطلق است، پس احکام تقديري و شرعي و احکام جزائي از آن  اوست، و ديگر آفريدگان مغلوب و محکوم اند و قدرت و  توانايي و اختياري ندارند. پس او در دنيا و آخرت ميان بندگانش حکم و داوري مي نمايد.كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ ، شما بهترين  امتي  هستيد از ميان  مردم  پديد آمده  ، که  امر به  معروف  و نهي از منکر مي  کنيد و به  خدا ايمان  داريد  اگر اهل  کتاب  نيز ايمان   بياورند برايشان  بهتر است   بعضي  از ايشان  مؤمنند ولي  بيشترين   تبهکارانند.
لَن يَضُرُّوكُمْ إِلاَّ أَذًى وَإِن يُقَاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الأَدُبَارَ ثُمَّ لاَ يُنصَرُونَ، به  شما جز اندک  آزار ، ديگر آسيبي  نرسانند  اگر کارزار کنند پشت   کنندو، به  هزيمت  روند و پيروز نگردند.
اين بيان اسباب برتري امت اسلام است، چرا که امت اسلام با اين اسباب از ديگر امت ها متمايز بوده و از سا