حَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ، همگان  دست  در ريسمان  خدا زنيد و پراکنده  مشويد و از نعمتي  که  خدا بر، شما ارزاني  داشته  است  ياد کنيد : آن  هنگام  که  دشمن  يکديگر بوديد و او دلهايتان  را به  هم  مهربان  ساخت  و به  لطف  او برادر شديد  و بر لبه   پرتگاهي از آتش  بوديد ، خدا شما را از آن  برهانيد  خدا آيات  خود را  براي  شما اينچنين  بيان  مي  کند ، شايد هدايت  يابيد.
وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ، بايد که  از ميان  شما گروهي  باشند که  به  خير دعوت  کنند و امر به  معروف و  نهي  از منکر کنند  اينان  رستگارانند.
وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُوْلَـئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ، همانند آن  کسان  مباشيد که  پس  از آنکه  آيات  روشن  خدا بر آنها آشکار شد،، پراکنده  گشتند و با يکديگر اختلاف  ورزيدند ، البته  براي  اينان  عذابي   بزرگ  خواهد بود.
خداوند در اين آيات بندگان مومنش را برانگيخته است تا شکر نعمت هاي او را به جاي آورند، و به طور شايسته از او بترسند، و از وي اطاعت کنند و نافرماني اش را ترک کرده و مخلصانه عمل کنند و دين خود را بر پاي دارند و به ريسماني که خداوند به سوي آنها فروهشته است چنگ بزنند، و خداوند اين ريسمان را رابط بين خود و بندگانش قرار داده و آن ريسمان دين و کتاب خداست.
همچنين پروردگار جل جلاله در اين آيات مسلمانان را تشويق مي کند که بر دين او اجتماع کنند و از تفرق و پراکندگي بپرهيزند و تا آخرين لحظات زندگي اين روند را ادامه دهند. سپس آنان را يادآور مي شود که قبل از مسلمان شدن دشمنان سرسخت يکديگر بودند و در تشتّت و چند دستگي بسر مي برند، اما خداوند به برکت اسلام آنها را در کنار هم جمع نمود و بين آنان انس و الف ايجاد کرد، به گونه اي که تبديل به برادران صميمي يکديگر شده اند. اين در حالي بود که قبلا بر لبه پرتگاه و دهانه آتشي بزرگ قرار داشتند، اما خداوند آنان را نجات داد و راه سعادت و خوشبختي راهنمون شد. « کَذِلَک يبَينَ اللَّهُ لَکُم ءَايتِهِ لَعَلَّکُم تَهتَدُونَ» اين چنين خداوند آيات خود را براي شما تبيين مي کند تا شايد راه بيايد، به گونه اي که شکر نعمات وي را به جاي آوريد و به ريسمان وي چنگ زنيد. سپس پروردگار مومنان را دستور مي دهد که اين حالات را به حد کمال برسانند، و به آنان دستور داده است که قوي ترين اسباب و بهترين ملزومات را فراهم کنند که به وسيله بتوانند دين خدا را برپا دارند، به نحوي که گروهي از آنان حتما بايد اين کفايت و شايستگي را در خويش بوجود بياورند. « يدعُونَ إِلَي الخَيرِ» خير و نيکي همانا دين و اصول و فروع آن و احکام مربوط به آن است. « وَيأمُرُونَ بِالمَعرُوفِ» و امر به معروف کنند، و معروف هر آن چيزي است که خوبي آن از نظر شرع و عقل شناخته شده است، « وَينهَونَ عِنِ المُنکِر» و از منکر بازدارند، و آن همان است که زشتي آن از نظر شرح و عقل دانسته شده است، « وَأُولَئِکَ هُمُ المُفلِحُونَ» و ايشانند که به تمام خواسته هاي خود دست يافته و از هر امر ناگواري نجات مي يابند. و اهل علم و تعليم و متصديان وعظ و تبليغ، و مسئوليني که مردم را به خواندن نماز و پرداختن زکات، و انجام قوانين دين واداشته و آنها را از منکرات باز مي دارند مشمول اين حکم مي گرداند. پس هرکسي مردم را به صورت عام و يا خاص به کار خير فرا بخواند و کسي يا عده اي را نصيحت کند مشمول حکم اين آيه کريمه مي باشد.
سپس خداوند آنها را از در پيش گرفتن راه تفرقه و تشتت بر حذر داشت، راه کساني که دين و نشانه هاي روشن پيش آنها آمد، که مي بايست آن را گردن نهند و متحد شوند، اما متفرق شوند، و اختلاف کردند، و به گروههاي مختلفي تقسيم شدند، و اين کار از روي ناداني نبود، بلکه عده اي از روي آگاهي و تعمّد بر عده اي ديگر تجاوز کردند. بنابراين فرمود: « وَأُولَئِکَ  لَهُم عَذَابُ عَظِيمُ» و براي آنان عذاب بزرگي است.وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُواْ شُهَدَاءكُم مِّن دُونِ اللّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ، و اگر در آنچه بر بنده خود نازل کرده ایم شک دارید پس سوره ای همانند آن بیاورید و گواهانتان را فرا بخوانید غیر از خدا اگر راستگو هستید.
فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَلَن تَفْعَلُواْ فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ، و اگر چنین نکردید و هرگز نخواهید توانست چنین کنید پس بپرهیزید از آتشی افروزینه آن مردم و سنگ هستند و برای کافران آماده شده است.
این دلیلی عقلی است بر راستگو بودن پیامبر (ص) ودرست بودن آنچه که آورده است. « وَإِن کُنتُم» و شما ای مخالفان پیامبر که دعوت او را رد می کنید و گمان می برید او دروغ می گوید! اگر در مورد آنچه ما بر بنده خود نازل کرده ایم دچار شک و تردید هستید که حق است یا نه؟ بدانید که او نیز مانند شما انسان است و در میان شما بزرگ شده و از همان دوران کودکی او را می شناسید، او نه می تواند بنویسد و نه خواندن و نوشتن بلد است اکنون کتابی برای شما آورده و می گوید از جانب خدا است، اما شما می گویید این کتاب ساخته و پرداخته خود او است. پس اگر مانند آن بسازید و از کسانی که دستتان به آنها می رسد کمک بگیرید. این برای شما کار آسانی است به ویژه که اهل فصاحت و بیان هستید و دشمنی تان با پیامبر بس بزرگ است. پس اگر سوره ای مانند آن آوردید، آن کتاب همان طور است که شما گمان می برید، و اگر سوره ای مانند آن نیاوردید و از انجام این کار در ماندید پس این دلیل روشن و آشکاری بر راستگو بودن او و راست بودن آنچه که آورده است، می باشد. و شما باید از او پیروی کنید و از آتشی که افروزینه آن انسان و سنگ است خود را دور بدارید. 
این آتش مانند آتش دنیا نیست که با هیزم افروخته شود، این آتش برای کافران و منکران خدا  و پیامبرانش آماده شده است. پس، از کفر ورزیدن به پیامبر که روشن شده است او پیامبر خدا است بپرهیزید. این آیه و امثال آن را آیه « تحدی» و « به مبارزه طلبیدن» می نامند، یعنی ناتوان کردن مخلوق از اینکه همانندی برای قرآن بیاورد و با آن مخالفت و مبارزه کند. خداوند متعال می فرماید: « قُل لَّئِنِ اَجتَمَعتِ الإِنسُ وَالجِنُّ عَلَی أَن یَأتُوا بِمِثل هَذَا القُرءانِ لَا یَأتُونَ بِمِثلِه وَلَو کَانَ بَعضَّهُم لِبَعضِ ظَ