ْعَلُواْ لِلّهِ أَندَاداً وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ، پروردگارتان ذاتی است که زمین را برایتان گستراند و آسمان را سقفی قرار داد واز آسمان آبی فرو فرستاد و با آن انواع میوه ها را بوجود آورد تا روزیتان باشد، پس برای خداوند همتایانی قرار ندهید در حالی که شما می دانید.
این دستوری عام و کلی برای همه مردم است و آن عبادت و پرستش خدا است که شامل انجام دادن دستورات او و پرهیز از منهیّات وی و تصدیق آنچه که از آن خبر داده است، می باشد. بنابراین خداوند آنها را به انجام کاری مامور نموده که آنان را برای آن آفریده است. خداوند متعال می فرماید: « وَمَا خَلَقتُ الجِنَّ وَالإِنسَ إِلَّا لِیَعبُدُونِ» و من جن و انسان را نیافریدم مگر برای اینکه مرا عبادت کنند.
سپس بر واجب بودن پرستش محض خویش استدلال نموده و می فرماید: پروردگارتان شما را از انواع نعمت ها برخوردار نمود و شما را هستی بخشید، و همو کسانی را که پیش از شما بوده اند آفریده و نعمت های ظاهری و باطنی را به شما ارزانی داشته و زمین را برایتان گسترانده است تا بر آن استقرار یابید و با ساختن خانه، کشاورزی و شخم زدن، رفتن از جایی به جایی و با دیگر اشکال از آن بهره مند شوید. و آسمان را برای شما سقفی قرار داد و در آن منافعی مانند خورشید و ماه و ستارگان به ودیعه نهاد که بدان نیازمندید.
« وَأَنزَلَ مِنَ السَّمَاء» « سماء» یعنی هر آنچه که بالای سر شما باشد، بنابراین مفسران گفته اند: منظور از آسمان در اینجا ابرها هستند و خداوند از ابرها آب فرو فرستاده است. « فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ» و با آن انواع ثمرات مانند دانه ها و میوه خرما و دیگر میوه ها و کشتزارها و غیره را بیرون آورده است. « رِزْقاً لَّكُمْ» تا روزیتان باشد و زندگی به سر کنید و تفریح نمایید « فَلاَ تَجْعَلُواْ لِلّهِ أَندَاداً» پس، از میان آفریدگان همانند و همتایانی برای خداوند قرار ندهید به گونه ای که آنها را مانند خدا پرستش کنید و همان گونه که خداوند را دوست دارید آنها را دوست بدارید، در صورتی که آنها نیز مانند شما آفریدگانی هستند که به آنها روزی داده شده و کارهایشان از سوی خدا اداره می شود و به اندازه ذره ای در زمین و آسمان اختیاری ندارند، و فایده و ضرری به شما نمی رسانند. « وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ» و شما می دانید که خداوند شریک و همانندی ندارد، نه در آفریدن و نه در روزی دادن و تدبیر امور، و نه در الوهیت و ربوبیت. پس با اینکه شما این را می دانید چگونه همراه  با خداوند معبودهای دیگری را پرستش می کنید؟ این چیزی عجیب و بدترین نوع بی خردی است.
این آیه از عبادت غیر خدا نهی بعمل می آورد وبر وجوب عبادت و پرستش خدا و باطل بودن عبادت غیر او دلیل ارائه داده و به بیان توحید ربوبیت می پردازد که متضمن یگانگی او در آفریدن و روزی دادن و تدبیر امور است، پس چون همه اقرار می کنند که خداوند در این امور شریکی ندارد نیز باید اقرار کنند که خداوند در عبادت هم شریکی ندارد. و این روشن ترین دلیل عقلی بر وحدانیت و یگانگی باری تعالی و باطل بودن شرک است.
« لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» احتمال دارد به این معنی باشد که اگر شما تنها خداوند را پرستش کنید از عذاب و ناخشنودی او نجات خواهید یافت، زیرا شما اسباب دفع عذاب و ناخشنودی خداوند را فراهم کرده اید. و احتمال دارد معنی آیه چنین باشد: اگر خداوند را عبادت کنید از پرهیزگارانی خواهید شد که به پرهیزگاری موصوفند و هر دو معنی درست است و هر دو لازم و م لزوم یکدیگرند، زیرا هرکس که عبادت را به طور کامل انجام دهد از پرهیزگاران می شود وهرکس که از پرهیزگاران باشد از عذاب و ناخشنودی خداوند نجات خواهد یافت.أَفَغَيْرَ دِينِ اللّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ، آيا ديني  جز دين  خدا مي  جويند ، حال  آنکه  آنچه  در آسمانها و زمين  است   خواه  و ناخواه  تسليم  فرمان  او هستند و به  نزد او بازشان  مي  گردانند ?
قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ، بگو : به  خدا و آنچه  بر ما و بر ابراهيم  و اسماعيل  و اسحاق  و يعقوب  و، فرزندان  او و نيز آنچه  بر موسي  و عيسي  و پيامبران  ديگر از جانب   پروردگارشان  نازل  شده  است  ، ايمان  آورديم   ميان  هيچ  يک  از ايشان  فرقي   نمي  نهيم و همه  تسليم  اراده  او هستيم.
وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلاَمِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ، و هر کس  که  ديني  جز اسلام  اختيار کند از او پذيرفته  نخواهد شد و در  آخرت  از زيانديدگان  خواهد بود.
در سوره بقره گذشت که اين اصول، اصول ايماني هستند و خداوند امت اسلام را به رعايت و عمل به آن دستور داده است، و همه کتابها و پيامبران بر آن اتفاق نموده اند، و هدف اساسي بعثت تمام پيامبران بوده است، و اين که فرايضي بوده اند که به هر احدي روي آورده است. و اسلام حقيقي همين است، و هرکس غير از آن بجويد عملش مردود است و ديني ندارد که بدان تکيه و اعتماد شود. پس کسي که نسبت به اسلام بي علاقه گردد کجا مي رود ؟ يا دانشمندان و ديرنشينان و صليب را مي پرستد؟ يا وجود پروردگار جهانيان را انکار مي کند؟ يا به اديان باطلي که ساخته و پرداخته شيطان هستند ، روي مي آورد؟ و همه اينها در آخرت از زيانکاران هستند.كَيْفَ يَهْدِي اللّهُ قَوْمًا كَفَرُواْ بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُواْ أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ، چگونه  خدا هدايت  کند قومي  را که  نخست  ايمان  آوردند و به  حقانيت ، رسول شهادت  دادند و دلايل  و آيات  روشن  را مشاهده  کردند ، سپس  کافر شدند  ? خدا ستمکاران  را هدايت  نمي  کند.
أُوْلَـئِكَ جَزَآؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّهِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ، جزايشان  اين  است  که  لعنت  خدا و فرشتگان  و همه  مردم  بر آنان  است.
خَالِدِينَ فِيهَا لاَ يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلاَ هُمْ يُنظَرُونَ ، جاويد در جهنم  بمانند و از عذابشان  کاسته  نشود و مهلتشان  ندهند.
إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ مِن بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُواْ فَإِنَّ الله غَفُورٌ رَّحِيمٌ ، مگر آنان  که  از آن  پس  توبه  کنند و به  صلاح  آيند ، زيرا خدا آمرزنده  و، مهربان  است.
کاملا بعيد است خداوند قومي را هدايت کند که ايمان آورند و گواهي دادند پيامبر بر حق است، سپس مرتد شدن و به عقب بازگشتند و پيمان خود را شکستند ، چون آنها حق را شناختند، اما آنرا دور انداختند. و هرکس که اينگونه باشد، خداوند به پاس عمل زشت اش قلبش را واژگون