ائِكَةُ صَفًّا» آن روزي است که جبرئيل عليه السلام که برترين فرشتگان است و ديگر فرشتگان همه به صف مي ايستند و در برابر خداوند فروتن مي باشند. « لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَابًا» و سخن نمي گويند: مگر کسي که خداوند مهربان به او اجازه دهد و او نيز سخن راست و درست بگويد.
وقتي ترغيب نمود و بيم داد و مژده و هشدار داد و فرمود:« ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا» آن روز راستين است، پس هرکس بخواهد بازگشتگاهي نيک به سوي پروردگارش بجويد.
« إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا» به راستي ما شما را از عذابي نزديک بيم مي دهيم. چون آن عذاب نزديک است و خواهد آمد و هر آنچه که مي آيد نزديک است. « يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ» در آن روز هرکس آنچه را که براي آن روز پيش فرستاده است نظاره مي کند. يعني به چيزي نگاه مي کند که برايش اهميت دارد و به سويش پناه مي برد. پس در اين جهان بنگريد که براي جهان آخرت چه چيزي پيش مي فرستيد.
« يآَيهَا الذَّينَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلَتَنظُر نَفسُ مَّا قَدَّمَت لِغَدِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللهَ خَبِيرِ بِمَا تَعلَمُونَ» اي مومنان! از خدا پروا بداريد، و هرکس بنگرد که براي فردا چه آماده کرده است. و از خدا پروا بداريد، بي  گمان خداوند به آنچه مي کنيد آگاه است . پس اگر در آن روز خير و خوبي يافت بايد خدا را ستايش کند و اگر غير از آن را يافت جز خودش کسي را ملامت نکند.
بنابراين کافران در روز قيامت از شدّت حسرت و ندامت آرزوي مرگ مي کنند. « وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَابًا  » و کافر مي گويد: « اي کاش من خاک مي بودم!»  از خداوند مي خواهيم که ما را از کفر و همه بدي ها دور بدارد بي گمان او بخشنده بزرگوار است.
پايان تفسير سوره ي نباء<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1936.txt">آيه 14-1</a><a class="text" href="w:text:1937.txt">آيه 26-15</a><a class="text" href="w:text:1938.txt">آيه 33-27</a><a class="text" href="w:text:1939.txt">آيه 41-34</a><a class="text" href="w:text:1940.txt">آيه 46-42</a></body></html>مکي و 46 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 14-1:
وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا سوگند به  فرشتگاني  که  جانها را به  قوت ، مي  گيرند ،
وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا و سوگند به  فرشتگاني  که  جانها را به  آساني  مي  گيرند ،
وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا و سوگند به  فرشتگاني  که  شناورند ،
فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا و سوگند به  فرشتگاني  که  بر ديوان ، پيشي  مي  گيرند ،
فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا و سوگند به  آنها که  تدبير کارها مي  کنند ،
يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ که  آن  روز که  نخستين  نفخه  قيامت  زمين  را بلرزاند ،
تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ و نفخه  دوم  از پس  آن  بيايد ،
قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ در آن  روز دلهايي  در هراس  باشند ،
أَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ و نشان  خشوع  در ديدگان  نمايان
يَقُولُونَ أَئِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِ مي  گويند : آيا ما را به  حالت  نخستين  باز مي  گردانند ،
أَئِذَا كُنَّا عِظَامًا نَّخِرَةً آنگاه  که  استخوانهايي  پوسيده  بوديم  ?
قَالُوا تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ گويند : اين  بازگشت  ما بازگشتي  است  زيان آور
فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ جز اين  نيست  که  تنها يک  بانگ  بر مي  آيد ،
فَإِذَا هُم بِالسَّاهِرَةِ و آنها خود را در آن  صحرا خواهند يافت.
دراين جا خداوند به فرشتگان و کارهايشان که نشانگر کمال فرمانبرداري آن ها از خدا و شتاب آنان در اجراي دستور او مي باشد، سوگند خورده است. احتمال دارد که آنچه براي اثبات آن سوگند خورده شده جزا و زنده شدن پس از مرگ باشد. و احتمالا آنچه براي اثبات قيامت بيان شده است. و احتمالا آنچه براي اثبات آن سوگند خورده شده و آنچه به آن سوگند ياد شده است يکي هستند و خداوند به فرشتگان قسم خورده تا وجود آن ها ثابت گردد. چون اعتقاد به وجود فرشتگان يکي از ارکان شش گانه ايمان است.
نيز پرداختن به کارهايشان متضّمن جزا و پاداشي است که به هنگام مرگ و قبل و بعد از آن بر عهده فرشتگاني است. « وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا » فرشتگاني هستند که ارواح را با قدرت و شدت بيرون مي  کشند و در کشيدن آن غرق مي گردند تا اين که روح بيرون مي آيد و طبق عملي که کرده است جزا و سزا مي بيند.
« وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا» فرشتگاني هستند که با قدرت و نشاط جان ها را مي ستانند. و يا «نشط»براي ارواح مومنان و «نزع» براي ارواح کافران است. « وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا» و سوگند به فرشتگاني که در بالا و پائين سير مي کنند. « فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا» و سوگند به فرشتگاني که براي انجام امر الهي از ديگر فرشتگاني پيشي مي گيرند. نيز از شيطان ها پيشي مي گيرند تا وحي خداوند را به پيامبرانش برسانند و شيطان ها نتوانند آن را بدزدند.
« فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا» و سوگند به فرشتگاني که خداوند آن ها را براي تدبير بسياري از کارها در جهان بالا و پائين از قبيل باران و روئيدن گياهان و وزيدن بادها و اداره درياها و حيوانات و بهشت و جهّنم و غيره مقرر داشته است.
« يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ» در آن روز زلزله اي در مي گيرد و آن روز، روز قيامت است. « تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ» و زلزله اي ديگر به دنبال آن مي آيد. « قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ» دل هايي در آن روز از سختي و وحشت آن چه مي بينند و مي شنوند ترسان مي شوند. « أَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ» چشمان آن ها  فرو افتاده و ترس دل هايشان را فرا گرفته و وحشت دل هايشان را از بين برده و تأسف و حسرت بر آن ها مستولي و چيره گشته  است.
« يَقُولُونَ» کافراني که در دنيا زنده شدن پس از مرگ را با تمسخر انکار مي کردند مي گويند:« أَئِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِ» آيا پس از مرگ به آفرينش نخستين باز مي گرديم؟! اين استفهام، انکاري است که مشتمل بر غايت تعجب است. يعني آن ها زنده شدن پس از مرگ را انکار کردند. سپس آن را بيشتر بعيد دانسته و به آن ادامه دادند.
کافران در دنيا به صورت تکذيب مي گويند:« أَئِذَا كُنَّا عِظَامًا نَّخِرَةً» آيا وقتي که تبديل به استخوان هاي پوسيده و از هم پاشيده اي شديم باز به زندگي بر مي گرديم؟ « قَالُوا تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ»  آن ها بعيد مي دانند که خداوند آنان را پس از مرگ و بعد از آن که به استخوان هاي پوسيده تبديل گشتند دوباره زنده گرداند. چون آنان نسبت به قدرت و توانايي خداوند جاهل بودند و در حق  او جسارت مي کردند.
خداوند در بيان اين که زنده کردن مردگان برايش آسان است مي فرمايد:« فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ» آن تنها يک بانگ بلند است که در صور دميده مي شود.
« فَإِذَا هُم بِالسَّاهِرَةِ» ناگهان همه مردم روي زمين ايستادند و نگاه مي کنند. پس خداوند آن ها را گرد مي آورد و با حکم دادگرانه اش ميانشان قضاوت مي نمايد و آن ها را جزا و سزا مي دهد.هَلْ أتَاكَ حَ