ُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ اي  کافران  ، در آن  روز پوزش  مخواهيد جز اين  نيست  که  شما را برابر  کاري  که  کرده  ايد کيفر مي  دهند.
دوزخيان در روز قيامت با اين سخنان سرزنش و توبيخ مي شوند و به آن ها گفته مي شود:« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ» اي کافران! امروز عذرخواهي مکنيد يعني وقت پوزش طلبيدن و عذرخواستن تمام شده و سودي ندارد و اکنون چيزي جز ديدن سزاي اعمال نمانده است و شما جز  کفر ورزيدن به خدا و  تکذيب آيات او و مخالفت با پيامبران و دوستان الهي کاري ديگر نکرده ايد و عملي ديگر پيش نفرستاده  ايد.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَّصُوحًا عَسَى رَبُّكُمْ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اي  کساني  که  ايمان  آورده  ايد ، به  درگاه  خدا توبه  کنيد ، توبه  اي  از، روي اخلاص   باشد که  پروردگارتان  گناهانتان  را محو کند و شما را به  بهشتهايي داخل  کند که  در آن  نهرها جاري  است   در آن  روز ، خدا پيامبر و  کساني  راکه  با او ايمان  آورده  اند فرو نگذارد ، و نورشان  پيشاپيش  و  سمت  راستشان  در حرکت  باشد  مي  گويند : اي  پروردگار ما ، نور ما را  براي  ما به  کمال  رسان  و ما را بيامرز ، که  تو بر هر کاري  توانا هستي  ،
خداوند در اين آيه به توبه خالصانه فرمان داده و وعده داده  است که در مقابل توبه خالصانه گناهان را توبه کننده بزدايد و  او را وارد بهشت کند و  او رستگار و موفق خواهد شد آنگاه که مومنان در روز قيامت در پرتو نور ايمانشان و با روشنايي آن حرکت مي کنند و از اين راحتي و آسايش بهره مند مي شوند. و زماني که نورهاي منافقان خاموش مي شود، مومنان از خداوند مي خواهند که  نورشان را کامل بگرداند و خدا دعايشان را مي پذيرد و آن ها را به وسيله نور يقيني که با خود دارند به باغ هاي بهشت مي رساند و در جوار پروردگار بزرگوار جاي مي گيرند و همه اين ها نتايج و آثار توبه خالصانه است.
منظور از توبه خالصانه برگشتن و دست کشيدن از همه گناهان است، توبه اي که هدف بنده فقط رضاي خدا باشد و هدفي جز رضايت او و نزديک شدن به وي را داشته باشد و هميشه و در هر حالت بر اين توبه پايدار بماند.يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ اي  پيامبر ، با کفار و منافقان  جهاد کن  و بر آنها سخت  بگير، جايگاهشان جهنم  است  که  بد سرانجامي  است.
خداوند متعال به پيامبر فرمان مي دهد تا با کافران و منافقان جهاد کند و بر آنان سخت بگيرد و اين شامل جهاد با کافران به وسيله ي اقامه حجّت بر آن ها و دعوت دادنشان با موعظه حسنه و باطل کردن گمراهي هايي است که بر آن قرار دارند. 
نيز شامل جهاد کردن با آن ها به وسيله سلاح و پيکار با کسي است که دعوت خدا را نمي پذيرد و تسليم حکم او نمي گردد. چنين کسي که دعوت خدا را نمي پذيرد و تسليم نمي شود بايد با او جهاد کرد و به درشتي با او رفتار نمود. 
جهاد نوع  اول با همان شيوه اي که بهتر است بايد  انجام شود. و خداوند کافران و منافقان را با مسلط کردن پيامبر و حزب الله بر آن  ها عذاب مي دهد. نيز در آخرت با دوزخ عذابشان مي دهد و دوزخ بدجايگاهي است که سرانجام هر بدبخت و زيانمندي خواهد بود.ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ كَفَرُوا اِمْرَأَةَ نُوحٍ وَاِمْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَقِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ خدا براي  کافران  مثل  زن  نوح  و زن  لوط را مي  آورد که  هر دو در نکاح  دو  تن از بندگان  صالح  ما بودند و به  آن  دو خيانت  ورزيدند  و آنها  نتوانستنداز زنان  خود دفع  عذاب  کنند و گفته  شد : با ديگران  به  آتش  در  آييد.
وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ آمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِندَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ و خدا براي  کساني  که  ايمان  آورده  اند ، زن  فرعون  را مثل  مي  زند آنگاه ، که گفت  : اي  پروردگار من  ، براي  من  در بهشت  نزد خود خانه  اي  بنا کن  و  مرا از فرعون  و عملش  نجات  ده  و مرا از مردم  ستمکاره  برهان
وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ  و مريم  دختر عمران  را که  شرمگاه  خويش  رااز زنا نگه  داشت  و مااز روح   خود در آن  دميديم   و او کلمات  پروردگار خود و کتابهايش  را تصديق  کرد  و او از فرمانبرداران  بود.
خداوند اين دو مثل را براي مومنان و کافران زده است تا برايشان بيان دارد که ارتباط کفر با مومن و نزديک بودنش با او، سودي به وي نمي رساند اگرکار بد انجام دهند. پس فرمود:« ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ كَفَرُوا اِمْرَأَةَ نُوحٍ وَاِمْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ» خداوند درباره کافران، زن نوح و زن لوط را مثل زده است که آن دو در نکاح دو بنده درستکار ما که نوح و لوط عليه السلام بودند قرار داشتند.
« فَخَانَتَاهُمَا» امّا آن دو زن در دين به نوح و لوط خيانت کردند، دو بنده درستکار ما که بر دين همسران خود نبودند. منظور از خيانت در اين جا همين است نه اين که در امر زناشويي و عفّت به آن ها خيانتي کرده باشند، چون زن هيچ پيامبري مرتکب فاحشه و زنا نشده است، و خداوند هرگز زن هيچ پيامبري را  زناکار نگردانده است.
« فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَقِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ» پس نوح و لوط نتوانستند چيزي از عذاب خدا را از آن دو زن دور کنند و به آن دو زن گفته شد که به دوزخ درآئيد. پس به همراه همه کساني که بدان در مي آيند وارد آن مي شوند. « وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ آمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ» و خداوند درباره ي مومنان نيز آسيه بنت مزاحم رضي الله عنها را مثل زده است . « إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِندَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » هنگامي که گفت: پروردگارا! براي من خانه اي نزد خودت بساز و مرا از فرعون و کارهايش رهايي بخش و مرا از دست گروه ستمکاران نجا