 که خداوند بندگان را به انفاقي امر ننموده است که در توانشان نيست و بر آن ها دشوار و گران مي آيد بلکه به آن ها فرمان داده تا بخشي از آن چه خداوند برايشان روزي داده و  اسبابش را برايشان فراهم کرده است انفاق کنند.
پس بندگان بايد با همکاري و همدردي با نيازمندان شکر خداوندي را به جاي بياورند که اين نعمت ها را به آنان داده است و اين کار را پيش از مرگ خود  انجام دهند که هرگاه مرگ به سراغ  انسان بيايد ديگر به او اجازه انجام دادن ذره اي کار نيک نمي دهد. بنابراين فرمود: « مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ» پيش از آن که مرگ يکي از شما در رسد و با حسرت خوردن به خاطر کوتاهي هايي که در حالت توان از او سر زده است از خداوند بخواهد او را به دنيا برگرداند، حال آن که اين محال است، و بگويد:« رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِي إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُن مِّنَ الصَّالِحِينَ » پروردگارا! کاش مرا تا مدّتي اندک به تأخير مي انداختي تا صدقه دهم و  کوتاهي هايي را که کرده ام جبران نمايم و از مال و دارايي ام صدقه دهم تا اين کار باعث نجاتم شود و به پاداش فراوان دست يابم و با  انجام همه آن چه که بدان امر نموده اي و پرهيز از همه آن چه که نهي کرده اي از درستکاران شوم. و حج و غيره در اين داخل است.
و اين خواسته و آرزو زمانش گذشته است و دريافتن آن ممکن نيست. بنابراين فرمود:« وَلَن يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْسًا إِذَا جَاء أَجَلُهَا» و هرگز خداوند مرگ کسي را که اجل قطعي اش فرا رسيده باشد به تأخير نمي اندازد. « وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ » و خداوند به کار بد و نيکي که انجام مي دهيد آگاه است و شما را طبق شناختي که از نيت و کارهايتان دارد مجازات خواهد کرد.
پايان  تفسير سوره ي منافقون<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1824.txt">آيه 4-1</a><a class="text" href="w:text:1825.txt">آيه 6-5</a><a class="text" href="w:text:1826.txt">آيه 7</a><a class="text" href="w:text:1827.txt">آيه 8</a><a class="text" href="w:text:1828.txt">آيه 10-9</a><a class="text" href="w:text:1829.txt">آيه 13-11</a><a class="text" href="w:text:1830.txt">آيه 15-14</a><a class="text" href="w:text:1831.txt">آيه 18-16</a></body></html>مدني و 18 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 4-1:
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ خدا را تسبيح  مي  گويند هر چه  در آسمانها، و هر چه  در زمين  است   فرمانروايي  از آن  اوست  و حمد سزاوار اوست  و او بر هر چيزي  تواناست.
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَمِنكُم مُّؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ اوست  که  شما را بيافريد  بعضي  از شما کافر ، و بعضي  مؤمنند و  کارهايي  را که  مي  کنيد مي  بيند.
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ آسمانها و زمين  را به  حق  بيافريد و شما را تصوير کرد و نيکو تصوير کرد  و سرانجام  همه  به  سوي  اوست.
يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ هر چه  را در آسمانها و زمين  است  مي  داند و به  آنچه  پنهان  مي  داريد يا، آشکار مي  سازيد آگاه  است  ، و خدا به  هر چه  در دلها مي  گذرد عالم  است.
در اين آيات کريمه شمار زيادي از اوصاف خداوند بزرگ بيان شده است. پس خداوند کمال الوّهيت خويش و گستردگي توانگري اش و نيازمندي همه آفريده ها به او را و اين که همه آن چه در آسمان ها و زمين است ستايش پروردگارشان را مي گويند بيان کرده و فرموده است: فرمانروايي همه از آن خداوند است و هيچ آفريده اي از گستره فرمانروايي او بيرون نمي رود، پس همه ي ستايش از آن اوست و به خاطر صفت هاي کمالي که دارد و نيز به خاطر چيزهايي که آفريده و احکامي که مقّرر داشته و نعمت هايي که ارزاني کرده است مورد ستايش است. و قدرت و توانمندي او فراگير است و هيچ  موجودي از گستره توانايي اش بيرون نمي رود و او هر کاري را که بخواهد در انجام آن ناتوان نمي ماند.
خداوند مي فرمايد او بندگان را آفريده است و برخي از آن ها را مومن و برخي را کافر قرار داده است، پس ايمان آوردن و کفر ورزيدن آن ها طبق تقدير و قضاي الهي است و او  اين را از آن ها خواسته است به اين صورت که به آن ها قدرت و اراده داده که هر آن چه را از امر و نهي بخواهند  انجام دهند. « وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ» و خداوند به آن چه مي کنيد بيناست.
وقتي آفرينش انسان را که مورد امر و نهي قرار گرفته است بيان کرد آفرينش ديگر مخلوقات را نيز بيان کرد و فرمود:« خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ» آسمان ها و زم ين و همه ي آن چه را که در آن هاست آفريده است و آن ها را بسيار خوب آفرينش بخشيده است. « بِالْحَقِّ» با حکمت و با هدف.
« وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ» و شما را شکل و صورت بخشيده است و خوب شما را صورتگري کرده است همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« لَقَد خَلَقنَا الإِنَسنَ فِي أَحسَنِ تَقوِِيمِ» به راستي که انسان را در بهترين سيما و قوام آفريديم. پس انسان از همه مخلوقات صورتي بهتر و منظره اي زيباتر دارد. 
« وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ»  در روز قيامت بازگشت به سوي خداست. آن گاه شما که بنابر کفر و ايمانتان سزا و جزا خواهد داد و از نعمت هايي که به شما ارزاني کرده است خواهد پرسيد که آيا سپاس آن را به جاي آورده ايد يا نه؟ سپس اين را بيان کرد که آگاهي او فراگير است و فرمود: « يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» پنهان و بيدار را در آسمانها و زمين مي داند. « وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» و آن چه را که پنهان مي داريد و آن چه را که آشکار مي سازيد مي داند و خداوند به راز دل ها آگاه است. يعني به اسرار پاکي که در دل هاست و نيت هاي صالح و خوب و اهداف فاسد و بدي که در دل هاست آگاه است.
پس وقتي که خداوند به راز دل ها آگاه است فرد عاقل و با بصيرت بايد در حفظ درون خود از اخلاق زشت بکوشد و تلاش کند درون خود را با اخلاق زيبا مزِين نمايد.أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن قَبْلُ فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ آيا شما را خبر کساني  که  از اين  پيش  کافر شده  بودند نرسيده  است  ?  عقوبت  عملشان  را چشيدند و ايشان  راست  عذابي  دردآور.
ذَلِكَ بِأَنَّهُ كَانَت تَّأْتِيهِمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَقَالُوا أَبَشَرٌ يَهْدُونَنَا فَكَفَرُوا وَتَوَلَّوا وَّاسْتَغْنَى اللَّهُ وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ اين  به  کيفر آن  بود که  پيامبرانشان  با دليلهاي  روشن  بر آنان  مبعوث   شدند و آنها گفتند : آيا آدميان  ما را هدايت  مي  کنند ? پس  انکار  کردند ورويگردان  گشتند و خدا بي  نياز است  ، که  توانگر و در خور ستايش   است.
وقتي خداوند برخي از اوصاف کامل و بزرگ خود را بي