ی شود، واگر آن را زخمی کند یا عضوی از اعضایش را قطع نماید قصاص میشود و هرکس مال کسی را بستاند معادل آن از او گرفته می شود. اما کسی که حقی از او ضایع شده است، آیا می تواند به اندازه حقی که از وی ضایع کرده اند، بگیرد؟ 
علما در این مورد اختلاف دارند؛ قول راجح این است که اگر سبب حق ظاهر باشد مانند میهمانی که از او پذیرایی نکنند، و همسر و خویشاوندی که نفقه اش بر دیگری واجب است اما بر آنها انفاق نمی کنند، اینان می توانند از مال او بگیرند. ما اگر سبب پوشیده باشد، مانند کسی که وام کسی دیگری را انکار کند، یا در امانتش خیانت نماید، یا مال دیگری را بدزدد، وی نمی تواند از مال او به اندازه مال خود بردارد. آنچه که ذکر شد به خاطر ایجاد توفیق میان ادله است؛ که در دلیل او گفته شد جایز است و در دومی گفته شد جایز نیست. بنابراین خداوند متعال به منظور تاکید بر آنچه گذشت ، می فرماید: « فَمَنِ اعْتَدَى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُواْ عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ» این بیان صفت قصاص گرفتن است، و اینکه باید با تجاوزگر مقابله به مثل نمود.
و از آنجا که اغلب مردم چنانچه به آنها حق مجازات کردن داده شود، از حد می گذرند تا به آرامش برسند، خداوند دستور داد که از او بترسند. ترس از خدا یعنی زیر پا گذاشتن مرزهای الهی. و خداوند خبر داد که او « مَعَ الْمُتَّقِينَ» است. یعنی یاری و کمک و تایید و توفیق خداوند با پرهیزگاران است، و هرکس که خداوند با او باشد، به سعادت جاودانگی دست می یابد، و هرکس که پرهیزگار نباشد مولایش او را رها می کند، و او را به خودش می سپارد، در نتیجه در معرض هلاکت قرار می گیرد.وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَى و به زينت زندگي دنيا که گروههايي از آنان را از آن بهره مند ساخته ايم تا آنان را در آن بيازماييم چشم مدوز، و روزي پروردگارت بهتر و ماندگارتر است. 
يعني شگفت زده و با اعجاب به بهره مند شدن انان از خوردني ها و نوشيدني هاي لذيذ، و لباسهاي فاخر و خانه هاي مزين و زنان زيبا چشم مدوز، زيرا همۀ اينها زيبايي هاي زندگي دنيا هستند که فريب خوردگان يا برخورداري از آن شادمان مي شوند، و چشمهاي اعراض کنندگان را خيره مي نمايد، و ستمگران از آخرت قطع نظر کرده و از ان بهره مند مي شوند، سپس با سرعت از بين مي رود، و همه چيز آن تمام مي شود. دنيا، دوستداران و عاشقان خود را مي کشد، و زماني پشيمان مي شوند که پشيماني سودي ندارد، و چون در روز قيامت حاضر شوند، مي دانند که بر چه چيزي بوده اند؟ و خداوند دنيا را فتنه و آزمايشي قرار داده تا مشخص نمايد چه کسي در آن اقامت گزيده و فريب آن را مي خورد، و چه کسي کار نيک انجام مي دهد؟ چنان که خداوند متعال فرموده است: (انا جعلنا ما علي الارض زينه لها لنبلوهم آيهم احسن عملا، و انا لجعلون ما عليها صعيدا جرزا) بدون شک ما آنچه را روي زمين است زينتي قرار داده ايم تا آنان را بيازماييم که کدام يک عملش بهتر سات. و قطعاً ما همۀ آن چيزي را که بر آن است [تبديل به] ميداني صاف و هموار مي کنيم. 
(وَرِزْقُ رَبِّكَ) و روزي پروردگارت از قبيل علم و ايمان و اعمال صالح که در اين دنيا کسب مي شوند، و پاداش خداوند در روز قيامت از قبيل نعمت هاي پايدار و زندگي سالم در کنار پروردگار مهربان. (خَيْرٌ ) از آنچه گروههايي از آنان را از آن بهره مند ساخته ايم بهتر است، (وَأَبْقَى ) و پايدارتر مي باشد، چون روزي و پاداش خداوند قطع نمي شود و از بين نمي رود؛ ميوۀ بهشت هميشگي و سآيه اش نيز جاودانه است . چنان که خداوند متعال فرموده است: (بل توثرون الحيوه الدنيا ، والاخره خير وابقي) بلکه زندگي دنيا را بر مي گزينند، حال آنکه اخرت بهتر و ماندگارتر است . 
اين آيه به اين نکته اشاره مي کند که هرگاه بنده احساس کرد به زينت دنيا چشم دوخته و به آن روي آورده است بايد روزي هاي پروردگارش را در بهشت ياد کند و اين دو را با هم مقايسه نمايد.وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى و خانواده ات را به اقامۀ نماز فرمان بده، و [خودت نيز] بر آن شکيبايي ورز، ما از تو روزي نمي خواهيم، ما تو را روزي مي دهيم و سرانجام از آن پرهيزگاري است. 
خانوده ات را بر خواندن نماز تشويق کن و آنها را به خواندن نمازفرض و نقل فرمان ده. و دستور دادن به انجام چيزي به مثابۀ دستور به همۀ چيزهايي است که بدون آنها آن کار تکميل نمي شود. پس بر اساس اين دستور بايد آنچه نماز را صحيح [و شرعي] کرده و آنچه آن را فاسد مي نمايد، و آنچه نماز را کامل مي گرداند، به خانواده ياد داده مي شود. 
(وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا) و نماز را با شرايط و ارکانش، و با خشوع و فروتني اقامه کن و بر آن شکيبايي ورز، زيرا انجام اين کار بر نفس سخت است، اما بايد آن را بر اين کار مجبور کرد، و همواره بر انجام آن شکيبا بود، زيرا هرگاه بنده نمازش را به صورتي که به آن فرمان داده شده بر پاي بدارد ديگر امور ديني اش را بيشتر حفظ و نگهداري نموده و انجام مي دهد، و اگر نماز را ضايع کند ديگر امور ديني رانيز ضايع خواهد کرد. سپس خداوند روزي پيامبرش را تضمين نمود، تا فکر کردن به موضوع معيشت او را از اقامۀ دينش باز ندارد. پس فرمود: (نَّحْنُ نَرْزُقُكَ) ما تو را روزي مي دهيم. يعني روزي تو بر عهدۀ ماست، ما آن را به عهده گرفته ايم، آنگونه که ضامن و عهده دار روزي همۀ خلائق هستيم . پس چگونه کسي را فراموش مي کنيم که فرمان ما را انجام داده و به ذکر ما مشغول شده است؟
و خداوند هم به پرهيزگار روزي مي دهد و هم به غير او، اما آنچه که سعادت هميشگي را فراهم مي آورد پرهيزگاري است . بنابراين فرمود: (وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى) و سرانجام نيک در دنيا و آخرت از آن پرهيزگاري است. پرهيزگاري يعني انجام آنچه که بدان فرمان داده شده، و ترک آنچه که از ان نهي بعمل امده است. پس هر کس اين حريم را رعايت کند سرانجام نيک از آن او خواهد بود. چنانکه خداوند متعال فرموده است: (وَالْعَاقِبَةُ لِلمتَّقَينَ» و سرانجام نيک ازآن پرهيزگاران است.وَقَالُوا لَوْلَا يَأْتِينَا بِآيَةٍ مِّن رَّبِّهِ أَوَلَمْ تَأْتِهِم بَيِّنَةُ مَا فِي الصُّحُفِ الْأُولَى و گفتند: «چرا معجزه اي از سوي پروردگارش براي ما نمي آورد»؟ آيا معجزۀ کتابهاي پيشين نزد آنان نيامده است؟»
وَلَوْ أَنَّا أَهْلَكْنَاهُم بِعَذَابٍ مِّن قَبْلِهِ لَقَالُوا رَبَّنَا لَوْلَا أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آيَاتِكَ مِن قَبْلِ أَن نَّذِلَّ وَنَخْزَى و اگر ما آنان را پيش از او به عذابي نابود مي کرديم، مي گفتند: «پروردگارا! چرا پيامبري را براي ما نفرستادي تا از آيات تو پيروي کنيم پيش از آنکه خوار و رسوا گرديم»؟
قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّ