ينَ» و کساني که به اين آيات کفر مي ورزند، « عَذَابٌ مُّهِينٌ» عذاب خوارکننده اي دارند. پس همان طور که آن ها با برتري جويي و تکبّر در مقابل آيات الهي، اعراض کرده اند خداوند نيز آن ها را خوار و ذليل مي گرداند.يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا أَحْصَاهُ اللَّهُ وَنَسُوهُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ روزي  که  خدا همگان  را زنده  مي  کند ، آنان  را از کاري  که  کرده  اند آگاه   مي  سازد  خدا اعمال  آنها را شماره  کرده  است  ، هر چند خود از ياد برده   اند ، و خدا ناظر بر هر چيزي  است
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَا أَدْنَى مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ آيا ندانسته  اي  که  خدا هر چه  را در آسمانها و زمين  است  مي  داند ? هيچ   سه ، کس  با هم  نجوا نکنند مگر آنکه  خداوند چهارمين  آنهاست  و هيچ  پنج  کس   نباشند مگر آنکه  خداوند ششمين  آنهاست  و نه  کمترازاين  هر جا که  باشند  مگرخدا با آنهاست  و نه  بيشتر از اين  ، مگر آنکه  خدا با آنهاست   سپس   همه را در روز قيامت  به  کارهايي  که  کرده  اند ، آگاه  مي  کند  زيرا خدا  بر همه  چيز آگاه  است.
خداوند متعال مي فرمايد:« يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعًا» روزي که خداوند مردم را زنده مي گرداند و همه شتابان از گورهايشان برمي خيزند، « فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا» پس آن گاه به نيک و بدي که کرده اند خبرشان مي دهد، زيرا خداوند از همه آن چه که کرده اند آگاه است. « أَحْصَاهُ اللَّهُ» و خداوند کار نيک و بد آن ها رادر لوح محفوظ نوشته و به فرشتگان دستور داده است تا آن را ثبت و ضبط نمايند. « وَنَسُوهُ» درحالي که انجام دهندگان، کاري را که کردهاند از ياد برده اند، امّا خداوند حساب آن را نگاه داشته است.
« وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ» و خداوند بر همه چيز گواه و حاضر و ناظر است. بر آن چه آشکار است و بر پنهاني ها و پوشيدگيها گواه و حاضر و ناظر است. بنابراين از گستردگي آگاهي خويش خبر داد و اين که او به همه چيزهاي کوچک و بزرگي که در آسمان ها و زمين است آگاه مي باشد.
« مَا يَكُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَا أَدْنَى مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا» هيچ سه نفري نيست که با همديگر رازگويي کنند مگر اينکه خداوند چهارمين ايشان است، ونه پنج نفر مگر اينکه خداوند ششمين ايشان است و نه کمتر از اين و نه بيش تر مگر اينکه او هرجا که باشند با آنان  است.
منظور از اين همراه بودن اين است که علم خدا همراه آن هاست و از رازگويي اي که با يکديگر مي کنند آگاه و با خبر است. بنابراين فرمود:« إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ» هان! خداوند به هرچيزي تواناست. سپس خداوند متعال فرمود:إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَيَقْتُلُونَ الِّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ، کسانی  را که  به  آيات  خدا ايمان  نمی  آورند ، و پيامبران  را به  ناحق  می   کشند و مردمی  را که  از روی  عدل  فرمان  می  دهند می  کشند ، به  عذابی  دردآور  بشارت  ده.
أُولَـئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ، اينان  در دنيا و آخرت  تباه  شده  است  و هيچ  ياوری  ندارند.
کسانی که به آیات خدا کفر ورزیده و پیامبران را که بزرگترین حق را بر گردن مردم دارند و پیشوایان هدایت هستند و مردم را  به دادگری فرمان می دهند، و همه ادیان و عقل ها بر این اتفاق نظر دارند، تکذیب نموده و بزرگترین جنایت را در حق آنان مرتکب می شوند ایشان حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ» اعمالشان در دنیا و آخرت تباه شده و سزاوار عذابی دردناک هستند و یار و مددکاری نخواهند داشت که آنها را از عذاب خدا نجات دهد.أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَيَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ وَإِذَا جَاؤُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ وَيَقُولُونَ فِي أَنفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِيرُآيا آنها را که  از نجوا منع  شده  بودند نديدي  که  کاري  را که  از آن  منع ، شده  بودند از سر گرفتند و باز هم  براي  گناه  و دشمني  و نافرماني  از  پيامبر با هم  نجوا مي  کنند ? و چون  نزد تو مي  آيند ، به  گونه  اي  تو را  سلام  مي  گويند که  خدا تو را بدان  گونه  سلام  نگفته  است  ، و در دل  مي  گويند  : چرا خداما را بدانچه  مي  گوييم  عذاب  نمي  کند ? جهنم  برايشان  کافي  است   بدان  داخل  مي  شوند ، و اين  بد سرانجامي  است.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَنَاجَيْتُمْ فَلَا تَتَنَاجَوْا بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ وَتَنَاجَوْا بِالْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ اي  کساني  که  ايمان  آورده  ايد ، اگر با يکديگر نجوا مي  کنيد ، در باب   گناه  و دشمني  و نافرماني  از پيامبر نجوا مکنيد ، بلکه  در باب  نيکي  و  پرهيزگاري  نجوا کنيد  از آن  خدايي  که  همگان  نزد او گرد مي  آييد بترسيد.
نجوي يعني رازگويي بين دو نفر يا بيش تر، و گاهي اين رازگويي براي انجام کار خوب انجام مي شود و گاهي براي انجام کار بد. پس خداوند مومنان را فرمان داد که درباره نيکي و پرهيزگاري نجوا کنند. کلمه «بر» به هر کار خوب و هر عبادتي گفته مي شود. «بّر» يعني اداي حقّ خدا و حق بندگانش ، و تقوا يعني ترک همه کارهاي حرام و گناه.
پس مومن از اين فرمان الهي اطاعت مي کند و فقط درباره چيرهايي رازگويي و نجوا مي کند که آن چيزها او را به خدا نزديک مي  نمايند و از نافرماني خدا دوري مي کنند. امّا فرد بدکار به فرمان الهي بي توجهّي مي کند و درباره انجام گناه و دشمنانگي و نافرماني از پيغمبر به نجوا و رازگويي مي پردازد، مانند منافقان که چنين رفتار و شيوه اي با پيامبر(ص) داشتند.
خداوند متعال مي فرمايد:« وَإِذَا جَاؤُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ» و هنگامي که نزد تو مي آيند به گونه اي تو را سلام مي گويند که خداوند بدان گونه تو را سلام نگفته است. يعني با بي ادبي به تو سلام مي گويند.« وَيَقُولُونَ فِي أَنفُسِهِمْ» و در دل خود مي گويند:« لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا ن