ُكَذِّبَانِ پس  کدام  يک  از نعمتهاي ، پروردگارتان  را انکار مي  کنيد ?
فِيهِنَّ خَيْرَاتٌ حِسَانٌ در آنجا زناني  است  نيک  سيرت  و زيبا روي.
فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ پس  کدام  يک  از نعمتهاي  پروردگارتان  را انکار مي  کنيد ?
حُورٌ مَّقْصُورَاتٌ فِي الْخِيَامِ حوراني  مستور در خيمه  ها
فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ پس  کدام  يک  از نعمتهاي  پروردگارتان  را انکار مي  کنيد ?
لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ پيش  از بهشتيان  هيچ  آدمي  و جني  به  آنها دست  نزده  است.
فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ پس  کدام  يک  از نعمتهاي  پروردگارتان  را انکار مي  کنيد ?
مُتَّكِئِينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ بر بالشهاي  سبز و فرشهاي  نيکو تکيه  مي  زنند.
فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ پس  کدام  يک  از نعمتهاي  پروردگارتان  را انکار مي  کنيد ?
تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ بزرگ  است ، نام  پروردگار تو آن  صاحب  جلالت  و اکرام.
« فِيهِمَا عَيْنَانِ نَضَّاخَتَانِ» در آن دو باغ دو چشمه جوشان است. « فِيهِمَا فَاكِهَةٌ» و در آن باغ ها انواع ميوه ها موجود است و مهم ترين آن ميوه ها خرما و انار هستند که منافع فراواني دارند. 
« فِيهِنَّ» در همه باغ هاي بهشت « خَيْرَاتٌ حِسَانٌ» زنان نيک سيرت و زيبا وجود دارند و آن ها هم داراي زيبايي و حسن ظاهري هستند . هم چنين از حسن و زيبايي باطني نيز برخوردارند. خلاصه اين که خوش اندام و خوش اخلاقند. 
« حُورٌ مَّقْصُورَاتٌ فِي الْخِيَامِ» حوريان نگه داشته شده در خيمه ها، يعني در خيمه هايي که از لولو هستند نگه داشته شده اند و خود را براي همسرانشان آماده  کرده اند. و محبوس بودن آن ها در خيمه ها اين را نفي نمي کند که آن ها را از ورود به باغ ها منع کنند و در باغ هاي بهشت به گشت و گذار نپردازند. همان طور که دختران پادشاهان که محجبّه و داراي پوشش هستند به باغ ها مي روند و تفريح مي کنند. 
« لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ؛ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ؛ مُتَّكِئِينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ» اهل اين دو باغ متکّاهايشان بالش هاي سبز رنگ است که بر آن تکيه مي زنند، و آن بسترهايي است که در بالاي نشيمن گاه هاي آنان قرار دارند و از درخشندگي و منظره بسيار زيبايي برخوردارند. « وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ» و فرش هاي منقّش زيبا. «عبقري» به  منسوجات زيبا گفته مي شود. بنابراين آن را به نوعي از زيبايي وصف نمود که شامل زيبايي جنس و منظره و نرم بودن آن مي شود.
و اين دو باغ غير از آن دو باغ اوّلي هستند ، همان طور که خداوند متعال تصريح نموده است:« وَمِن دُونِهِمَا جَنَّتَانِ» و جز آن دو باغ دو باغ ديگر است.
و دو باغ اوّلي را با اوصافي توصيف نموده که دو باغ ديگر را با آن  اوصاف توصيف نکرده است. پس درباره باغ اوّل فرمود:« فِيهِمَا عَينَانِ تَجرِيانِ» در آن دو باغ دو چشمه روان است . و در توصيف دو باغ ديگر فرمود:« عَيْنَانِ نَضَّاخَتَانِ» در آن دو باغ دو چشمه جوشان است.
و فرق چشمه روان با چشمه اي که فواره مي زند و جوشان است معلوم مي باشد . و درباره دو باغ اوّلي فرمود:« ذَوَاتَآ أَفنَانِ» درختانشان شاخه هاي بسيار دارند. و در مورد دو باغ ديگر اين را نگفت . هم چنين درباره دو تاي اوّلي فرمود:« فِيهِمِاَ» مِن کُلٍّ فَکِهَةِ زَوجَانِ» در آن دو باغ از هر ميوه اي دو نوع است.
و درباره دو نوع ديگر فرمود:« فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ» در آن دو، ميوه و درخت خرما و  انار است.
و تفاوت هر دو توصيف معلوم و مشخّص است.و در باره ي دو تاي اوّلي فرمود:« مُنَّکِئِينَ عَلَي فُرُشِ بَطَائِنُهَا مِن إِستَبرَقِ وَجَنَي الجَنَّتَينِ دَانِ» بر فرش هايي که آسترشان از ابرايشم ضخيم است تکيه زده اند و ميوه هاي اين باغ ها در دسترس است . ولي اين مطالب را در مورد دو باغ ديگر نگفت. بلکه فرمود:« مُتَّكِئِينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ» بر بالش هاي سبز و بسترهاي زيبا و منقّش تکيه زده اند.
و در رابطه با توصيف زنان و همسران مومني که در دو باغ اوّل قرار دارند گفت:« فِيهِنَّ قَصِرَتُ الطَّرفِ » در آن باغ ها حورياني ديده  فروهشته هستند. و درباره دو باغ ديگر فرمود:« حُورٌ مَّقْصُورَاتٌ فِي الْخِيَامِ» زناني زيبا که در خيمه ها نگاه داشته شده اند. و در مورد دو تاي اوّلي گفت:« هَل جَزَآءُ الإِحسَنِ إِلَّا الإِحسَنُ » آيا پاداش نيکوکاري جز نيکي است ؟ پس اين دلالت مي نمايد که آن ها به عنوان پاداش به نيکوکاران داده مي شوند . امّا درباره دو باغ اخير چنين گفت. و اين که دو تا باغ اوّلي را بر دو تاي اخري مقدّم کرده است نشانگر برتري دو باغ اوّلي است.
پس با اين چيزها فضيلت دو باغ اولي بر دو تاي ديگر معلوم مي شود، و فهميده مي شود که آن باغ ها براي بندگان مقرّب از قبيل پيامبران و صدّيقان و بندگان برگزيده خداوند آماده گشته اند. و دو تا باغ اخير براي عموم مومنان آماده شده اند.
و در هريک از باغ ها چيزهايي است که هيچ چشمي آن را نديده و هيچ گوشي اخبارش را نشنيده و به تصوّر هيچ دلي نيامده است. و هر آن چه که انسان دلش بخواهد و چشم ها از ديدن آن لذّت ببرند در آن باغ ها فراهم  است.
و کساني که در اين باغ ها قرار مي گيرند در نهايت آسايش و خشنودي و آرامش به سر مي برند تا جايي که هيچ يک از آن ها ديگري را بهتر از خودش نمي بيند. و فکر نمي کند هيچ کس بهتر از او در ناز و نعمت قرار داشته باشد. وقتي گستردگي فضل و احسان خويش را بيان کرد، فرمود:« تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» پروردگار تو بزرگ است و خير او فراوان است و داراي شکوهمندي آشکار و مجد و بزرگي کامل است و دوستانش را گرامي مي دارد. 
پايان تفسير سوره ي رحمن<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1765.txt">آيه 12-1</a><a class="text" href="w:text:1766.txt">آيه 16-13</a><a class="text" href="w:text:1767.txt">آيه 26-17</a><a class="text" href="w:text:1768.txt">آيه 40-27</a><a class="text" href="w:text:1769.txt">آيه 57-41</a><a class="text" href="w:text:1770.txt">آيه 62-58</a><a class="text" href="w:text:1771.txt">آيه 67-63</a><a class="text" href="w:text:1772.txt">آيه 70-68</a><a class="text" href="w:text:1773.txt">آيه 74-71</a><a class="text" href="w:text:1774.txt">آيه 87-75</a><a class="text" href="w:text:1775.txt">آيه 96-88</a></body></html>مکي و 96 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 12-1:
إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ چون  قيامت  واقع  شود ،
لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ که  در واقع ، شدنش  هيچ  دروغ  نيست  ،
خَافِضَةٌ رَّافِعَةٌ گروهي  را خوار کننده  است  و گروهي  را برافرازنده
إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا آنگاه  که  زمين  به  سختي  بلرزد ،
وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا و کوهها به  تمامي  متلاشي  شوند ،
فَكَانَتْ هَبَاء مُّنبَثًّا و چون  غباري  پراکنده  گردند ،
وَكُنتُمْ أَزْوَاجًا ثَلَاثَةً شما سه  گروه  باشيد :
ف