داست باطل مي شود.
گمراهي و هلاکت کافران بدان سبب است که آن ها، « كَرِهُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ» قرآني راکه خداوند براي صلاح بندگان خود و رستگاري شان نازل کرده است دوست نداشتند و آن را نپذيرفتند، بلکه آن را ناخوش داشته و با آن دشمني ورزيدند. 
« فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ» در نتيجه خداوند اعمالشان را تباه و نابود گرداند.أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلِلْكَافِرِينَ أَمْثَالُهَا آيا در زمين  سير نکرده  اند تا بنگرند که  عاقبت  کساني  که  پيش  از آنها  بوده  اند چگونه  بوده  است  ? خدا هلاکشان  کرد و کافران  نيز عاقبتي  آنچنان   خواهند داشت
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَى لَهُمْ اين  بدان  سبب  است  که  خدا ياور کساني  است  که  ايمان  آورده  اند  و  کافران  را هيچ  ياوري  نيست.
چرا کساني که پيامبر (ص) را تکذيب مي کنند در زمين به گشت و گذار نمي پردازند؟ « فَيَنظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ» تا بنگرند سرانجام کساني که پيش از ايشان بوده اند به کجا کشيده و چه شده است؟ آن ها اگر بروند و بنگرند خواهند ديد که سرانجام پيشينيان کافر بدترين سرانجام بوده است. آن ها اگر به چپ و راست بنگرند مي بينند کساني که پيش از اين ها بوده اند هلاک و نابود گشته اند و به سبب تکذيب و کفر ورزيدنشان ريشه کن شده اند و خداوند اموال و آبادي هايشان را تلف کرده است، بلکه اعمال و مکراشن را نابود گردانده است. و کافران در هر زمان و مکاني چنين سرانجام وخيم و کيفر زشتي خواهند داشت. ولي مومنان را از خداوند از عذاب نجات مي دهد و به آنان پاداش فراوان عطا مي کند. 
« ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا» اين بدان خاطر است که خداوند کارساز و ياور و سرپرست مومنان است و آن ها را با رحمت خويش مورد سرپرستي قرار مي دهد، پس آن ها را از تاريکي ها به سوي نور بيرون آورده و پاداش آن ها و ياري کردنشان را به عهده گرفته  است.« وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَى لَهُمْ » و کساني که به خدا کفر ورزيده و ولايت الهي را از خود دور نموده و درهاي رحمت را به سوي خود بسته اند کارساز و ياوري ندارند که آنها را به سوي راه هاي سلامت و آسايش هدايت کند و آنها را از عذاب و کيفر خداوند نجات بدهد. بلکه « أَولياوُهُم الطَّلغُوتُ يخرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَي الظُّلُمَتِ أُولَئِکَ أَصحَبُ النَّارِ هُم فِِيهَا خَلِدُونَ» کارساز و ياور ايشان طاغوت است که آن ها را از نور به سوي تاريکي ها بيرون مي آورد. ايشان اهل دوزخند و در آن جاودانه مي مانند.إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ؛ خدا کساني  را که  ايمان  آورده  اند و کارهاي  شايسته  مي  کنند ، به ، بهشتهايي که  نهرها در آن  جاري  است  داخل  خواهد کرد  ولي  کافران  از اين   جهان  متمتع  مي  شوند و چون  چارپايان  مي  خورند و جايگاهشان  آتش  است.
وقتي خداوند بيان نمود که ياور و کارساز مومنان است به بيان نعمت هايي پرداخت که در آخرت براي مومنان انجام مي شود از قبيل وارد شدن به باغهايي که چشمه سارها و رودبارها در زير آن روان است که باغ هاي شکوفا و درختان زيباي پرميوه را آبياري مي کنند. و وقتي که بيان داشت که کافران کارساز و ياوري ندارند، يادآور شد که آن ها را به خودشان واگذار شده اند، بنابراين به صفات مرّوت و انسانّيت متصف نيستند بلکه از مقام مرّوت و انسانّيت بسيار پايين آمده و مانند چهارپايان شده اند؛ چهارپاياني که عقل و فضيلتي ندارند زيرا کافران تمام هدف و مقصدشان بهره مند شدن از لذّت ها و دلخوشي هاي دنياست . پس حرکت هاي ظاهري و باطني شان حول همين محور دور مي زند و آن ها را به خير و سعادت نمي رساند. 
بنابراين آتش دوزخ جايگاهشان است که برايشان آمده شده است و از آن بيرون آورده نمي شوند و از عذابش بر آنها کاسته نمي شود.وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِّن قَرْيَتِكَ الَّتِي أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْنَاهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ چه  قريه  هايي  که  مردمش  از مردم  قريه  تو ، که  از آن  بيرونت  کردند ،  بسي نيرومندتر بودند که  هلاکشان  کرديم  و هيچ  ياري  کننده  اي  نداشتند.
و چه شهرهاي زيادي از شهرهاي تکذيب کنندگان را از اهالي آن از نظر ثروت و فرزندان و ياوران و ساختمان ها و وسايل زندگي از اهالي شهري که تو را از آن بيرون کردند توانمندتر بوده اند، « أَهْلَكْنَاهُمْ» و وقتي که پيامبران را تکذيب کردند و موعظه ها در مورد آنان سودمند واقع نگرديد ما آنان را هلاک و نابود کرديم و هيچ ياوري نداشتند و قدرتشان در برابر  عذاب خدا برايشان کاري نکرد. پس چگونه است حالت اهالي ناتوان شهر تو که تو را از وطنت بيرون کردند و دروغگويت انگاشتند و با تو که برترينِ پيامبران هستي و بهترين پيشينيان و پسينيان هستي دشمني ورزيدند؟! آن ها به نابود شدن و کيفر سزاوارترند، امّا خداوند پيامبرش را به عنوان سَفير رحمت و مهرباني و شکيبايي حتي به سوي کافران منکر فرستاده است.أَفَمَن كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِ كَمَن زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ؛ آيا کسي  که  از جانب  پروردگارش  دليل  روشني  دارد ، همانند کساني  است   که کردار بدشان  در نظرشان  آراسته  شده  و از پي  هواهاي  خود مي  روند ?
کسي که در امر دين خود از نظر دانش و عمل داراي بينش و بصيرت است و حق را شناخته و از آن پيروي نموده و به آن چه خداوند به اهل حق وعده داده اميد دارد، با کسي برابر نيست که دلش کور گشته و حق را ترک گفته و آن را از دست داده است و بدون رهنمودي از سوي خداوند از هوي و هوس خود پيروي کرده است و با اين وجود فکر مي کند آن چه او بر آن مي باشد حق است. پس چقدر اين دو گروه از هم ديگر فاصله دارند،و اهل هدايت و اهل گمراهي چه تفاوت بزرگي با يکديگر دارند! آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ ، پیامبر به آنچه از جانب پروردگارش بر او نازل شد ایمان آورد، و مومنان همگی به خدا و فرشتگان و کتابها و پیامبرانش ایمان آوردند و گفتند: بین هیچ یک از پیامبرانش فرق نمی گذاریم و گفتند: « شنیدیم و اطاعت کردیم . پروردگارا! آمرزش ترا می خواهیم، و بازگشت به سوی توست.»
لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَب