ک کمان او را نشانه گرفتند، و همه براي بازداشتن او از دعوت کردن به سوي خدا بپا خاستند و آن چه از مخالفت و دشمني که توانستند با او انجام دادند. و ايشان (ص) همواره فرمان و دستور الهي را آشکارا بيان مي کرد و بر جهاد با دشمنان خدا پايبند بود و در برابر اذّيت و آزاري که به او مي رسيد شکيبا بود تا اين که خداوند به او را بر ساير اديان، و امّتش را بر ديگر امّت ها چيره گرداند. پس درود و سلام خدا بر او باد. 
« وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ» و عذابي را که تکذيب کنندگان به شتاب آن را مي خواهند به شتاب مخواه، چون آن ها از روي جهالت و حماقت در آمدن عذاب الهي عجله دارند. پس نبايد جهالت آن ها تو را وادار نمايد تا پيش خداوند براي نابودي فوري آن ها دعا کني، زيرا عذابي که در پيش دارند خواهد آمد و هر آن چه که مي آيد نزديک است. « كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِّن نَّهَارٍ» وقتي آن ها عذابي را که به آن ها وعده داده مي شوند دريابند، انگار در دنيا جز لحظه اي از روز نمانده اند. پس بهره مند شدنِ اندک آن ها از دنيا در حالي که به سوي عذاب هلاک کننده بر مي گردند تو را غمگين نکند. « بَلَغُ ُ » يعني کالا و دلخوشي، و لّذت اين دنيا بهره اي ناگوار و سرگرمي اندک است . و يا  اينکه قرآن  بزرگ که در آن برايتان روشنگري کامل ارائه داده ايم وسيله و توشه اي است که شما را به سراي آخرت مي رساند و بهترين  توشه و وسيله توشه ايست که انسان را به سراي بهشت و نعمت هاي پايدار برساند و او را از عذاب دردناک مصون و محفوظ دارد. پس اين بهترين توشه ايست که مردم مي اندوزند و بزرگ ترين نعمتي است که خداوند به آن ها ارزاني داشته است. « فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ» پس آيا به وسيله ي کيفرهاي خدا جز گروه فاسقان نابود مي شوند؟ يعني کساني که خيري در آن ها نيست و از طاعت پروردگارشان خارج شده و حقي را که پيامبران برايشان آورده اند نپذيرفته اند. و خداوند آنها را هشدار و بيم داد امّا آنان بر کفر و تکذيب خود ادامه دادند. پس عذري نخواهند داشت.از خداوند مي خواهيم که ما را از عذاب خود در امان دارد.
پايان تفسير سوره ي احقاف<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1653.txt">آيه 3-1</a><a class="text" href="w:text:1654.txt"> آيه 6-4</a><a class="text" href="w:text:1655.txt">آيه 9-7</a><a class="text" href="w:text:1656.txt">آيه 11-10</a><a class="text" href="w:text:1657.txt">آيه 12</a><a class="text" href="w:text:1658.txt">آيه 13</a><a class="text" href="w:text:1659.txt">آيه 14</a><a class="text" href="w:text:1660.txt">آيه 15</a><a class="text" href="w:text:1661.txt">آيه 17-16</a><a class="text" href="w:text:1662.txt">آيه 18</a><a class="text" href="w:text:1663.txt">آيه 19</a><a class="text" href="w:text:1664.txt">آيه 23-20</a><a class="text" href="w:text:1665.txt">آيه 24</a><a class="text" href="w:text:1666.txt">آيه 28-25</a><a class="text" href="w:text:1667.txt">آيه 31-29</a><a class="text" href="w:text:1668.txt">آيه 32</a><a class="text" href="w:text:1669.txt">آيه 33</a><a class="text" href="w:text:1670.txt">آيه 35-34</a><a class="text" href="w:text:1671.txt">آيه 38-36</a></body></html>مدني و 38 آيه است
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 3-1:
الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ؛ خدا اعمال  کساني  را که  کافر شدند و مردم ، را از راه  خدا منحرف  کردند  باطل  ساخته  است.
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ؛ خدا گناه  کساني  را که  ايمان  آورده  اند و کارهاي  شايسته  کرده  اند و  بدانچه  بر محمد نازل  شده  که  آن  حق  است  و از جانب  پروردگارشان  ايمان   آورده  اند ، از آنها زدود و کارهايشان  را به  صلاح  آورد
ذَلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ و اين  بدان  سبب  است  که  کافران  از باطل  پيروي  کردند و آنان  که  ايمان ، آوردند از حقي  که  از جانب  پروردگارشان  آمده  بود ، پيروي  کردند  خدا  براي مردم  اينچنين  مثل  مي  زند.
اين آيات در برگيرنده ي پاداش مومنان و کيفر گناهکاران و اسباب برخورداري از اين ثواب و عقاب است. همچنانکه در اين آيات مردم فرا خوانده شده اند تا از اين موضوع عبرت بگيرند. پس فرمود:« الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ» کساني که کفر ورزيدند و از راه خدا باز داشتند، ايشان سران کفر و پيشوايان گمراهي هستند که هم به خدا و آيات او کفر ورزيده اند و هم خود و ديگران را از راه خدا باز داشته اند. راه خدا آن چيزي است که پيامبران و پيروانشان به آن دعوت کرده اند. « أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ» خداوند اعمال ايشان را باطل نموده و آن ها را به سبب اعمالشان به خاک مذلّت مي نشاند و اين شامل کارهايي است که عليه حق و دوستان خدا انجام مي دادند. خداوند  توطئه و مکر آن ها را به خودشان باز گرداند و به اهداف خود نرسيدند. 
و خداوند کارهايي را که به اميد کسب پاداش  انجام مي دادند نابود مي نمايد، چون ايشان از باطل پيروي کرده اند، و باطل هر آن چيزي است که منظور از آن خدا نباشد از قبيل پرستش بت ها و غيره. و اعمال و کارهايي که در راه ياري دادن باطل انجام مي دادند باطل و پوچ خواهند شد.
« وَالَّذِينَ آمَنُوا» و کساني که به آن چه خداوند بر همه ي پيامبرانش نازل فرموده، به خصوص به آن چه بر محمّد (ص) نازل کرده  است ايمان آوردند. « وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» و  کارهاي شايسته کرده اند، اين گونه افراد که آن چه از حقوق الهي بر آنهاست انجام داده و حقوق واجب و مستحب بندگان را ادا کرده اند، « كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ» خداوند گناهان کوچک و بزرگ ايشان را مي بخشايد، و وقتي بديها و گناهانشان بخشوده شوند از عذاب دنيا و آخرت نجات خواهند يافت. « وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ» و خداوند دين و دنيا و دل ها و اعمالشان را به صلاح مي آورد و خوب مي گرداند و پاداش آن ها را با رشد دادن آن نيک مي گرداند و همه حالات و وضعشان را سامان مي دهد، چون آن ها:« اتَّبَعُوا الْحَقَّ» از حق که عبارت از راستي و يقين و تمام چيزهايي که قرآن آنها را در بر گرفته است. پيروي کردند؛ حقي که « مِن رَّبِّهِمْ» از سوي پروردگارشان آمده است؛ پروردگاري که آن ها را با نعمت خويش پرورش داده و با لطف خود آن ها را مورد سرپرستي قرار داده است. پس خداوند آن ها را با حق پيروي کردند، در نتيجه کارهايشان سامان يافت. 
و از آن جا که هدف اين ها متعلق به حق است، حقّي که منسوب به خداوند باقي و پايدار مي باشد وسيله اي که آن ها براي رسيدن به اين هدف برگزيدند پايدار مي ماند و پاداش آن نيز ماندگار خواهد بود. « كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ» خداوند  اين  گونه مثال هايشان را براي مردم بيان مي دارد و اهل خير و اهل شرّ را به آنها معرفي مي کند و براي هريک صفت و حالتي بيان مي نمايد که با آن شناخته مي شوند، « لِّيهلِکَ مَن هَلَکَ 