َنَّةِ» و همچون ساير بهشتي ها از بدي ها و گناهانشان در مي گذريم. پس آن ها به آن چه خوب و دوست داشتني است دست مي يازند، و آن چه بد و ناپسند است از آن ها دور مي گردد.« وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ » وعده اي که ما به آن ها داده ايم وعده راستگوترين گويندگان است و وعده خدايي است که خلاف وعده نمي کند.وَالَّذِي قَالَ لِوَالِدَيْهِ أُفٍّ لَّكُمَا أَتَعِدَانِنِي أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتْ الْقُرُونُ مِن قَبْلِي وَهُمَا يَسْتَغِيثَانِ اللَّهَ وَيْلَكَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَيَقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ ؛ و آن  که  به  پدر و مادرش  گفت  : اف  بر شما ، آيا به  من  وعده  مي  دهيد  که از گورم  برخيزانند و حال  آنکه  مردمي  پيش  از من  بوده  اند که  برنخاسته   اند ? و آن  دو به  درگاه  خدا استغاثه  مي  کنند و گويند : واي  بر تو ايمان   بياور که  وعده  خدا حق  است   مي  گويد : اينها چيزي  جز همان  افسانه   پيشينيان نيست
أُوْلَئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ در باره  اينان  همان  سخن  که  در باره  امتهاي  پيشين  از جن  و انس  گفته ، شده بود به  حقيقت  مي  پيوندد  اينان  زيان  کنندگانند
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ و هر يک  را نسبت  به  کاري  که  کرده  است  درجتي  است  تا خدا پاداش   کارهايشان  را به  تمامي  بدهد و به  آنان  ستم  نمي  شود
وقتي خداوند حالت فرزند صالح و نيکوکاري را بيان کرد که با پدر و مادرش نيکي مي کند، نيز حالت فرزند نافرمان را که بدترين حالت است بازگو نمود و فرمود:« وَالَّذِي قَالَ لِوَالِدَيْهِ»  و کسي که پدر و مادرش او را به ايمان آوردن به خدا و روز قيامت فرا خواندند و او را از روز جزا ترساندند امّا او به پدر و مادرش گفت:« أُفٍّ لَّكُمَا» واي بر شما و برآن چه با خود آورده ايد! اين بزرگ ترين احسان و نيکي است که پدر و مادر براي فرزندانشان انجام مي دهند و او را به سوي آن چه مايه ي سعادت هميشگي و رستگاري جاودانگي اش مي باشد فرا مي خوانند، امّا اين فرزند در مقابل زشت ترين پاسخ را به آن ها داد و گفت: واي بر شما و بر آنچه که شما آورده ايد. سپس خداوند بيان نمود که او قيامت را بعيد دانست و آن را انکار کرد و گفت:« أَتَعِدَانِنِي أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتْ الْقُرُونُ مِن قَبْلِي» آيا شما به من وعده مي دهيد که در روز قيامت از گور و قبر بيرون آورده مي شوم در ح الي که پيش از من ملّت ها و اقوامي گذاشته اند که زنده شدن پس از مرگ را دروغ انگاشته اند؟ و آن ها امام و پيشواياني هستند که هر کافر و نادان و مخالفي از آن ها پيروي مي نمايد.« وَهُمَا يَسْتَغِيثَانِ اللَّهَ» در حالي که پدر و مادرش خدا را به فرياد  خوانده و به او مي گفتند:« وَيْلَكَ آمِنْ» واي بر تو! ايمان بياور. يعني تمام کوشش خود را مبذول مي داشتند و براي هدايت او به شدت تلاش مي کردند و از بس که به هدايت شدن او  علاقمند بودند از خداوند براي وي کمک مي خواستند.
همان طور که براي فردي که در دريا غرق شده کمک خواسته مي شود که خدايا او را نجات بده. و در حالي که بغض گلويشان را گرفته بود، از خداوند هدايت او را مي  خواستند و فرزندشان را نکوهش مي کردند و به خاطر گمراهي ِ او دردمند و ناراحت شده و حق را براي او بيان داشتند و گفتند:« إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ» بي گمان وعده خداوند حق است. سپس دلايلي بر اين امر ارائه دادند، امّا به فرزندشان چيزي جز سرکشي و نفرت و سرباز ردن از حق از روي تکبّر، وعيب جويي از آن نيفزود« فَيَقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ» پس فرزند مي گويد: اين ها چيزي جز افسانه هاي پيشينيان نيست. يعني از کتاب هاي گذشتگان نقل شده است و از جانب خدا نيست و خداوند آن را به پيامبرش وحي نکرده است. و هرکس مي داند که محمّد (ص) خواندن و نوشتن بلد نبوده و از هيچ کسي ياد نگرفته است. پس، از کجا آن را ياد گرفت؟ و کجا مردم مي توانند همانند چنين قرآني را بياورند گرچه پيشنيان و ياور يکديگر باشند؟
« أُوْلَئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ» اينان کسانيند که داراي چنان حالتي زشت هستند که همسو با امتّ هايي از جن و انس که پيش از آنان کفر ورزيده اند و تکذيب کرده اند، فرمان عذاب بر آنان محقّق شده است. پس اين ها در زمره آنان خواهند بود و در عذاب آن ها غرق خواهند شد. « إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ» بي گمان آنان زيان کار بودند. و «خسران» يعني اين که انسان سرمايه اش را از دست بدهد، پس هرگاه آدمي سرمايه ي خود را از دست بدهد سود و نفع را به طريق اولي از دست داده است. و اين ها ايمان را از دست داده اند و به هيچ چيزي از نعمت ها دست نيافته اند و از عذاب آتش دوزخ در امان نمي مانند.
« وَلِکُلّ» و براي هريک از اهل خير و اهل شر، « دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا» طبق جايگاهي که در خير و شر دارند درجاتي است، و جايگاهشان در قيامت به  اندازه ي اعمالشان است. بنابراين فرمود:« وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ» و تا بدين وسيله خداوند سزا و جزاي اعمالشان را به تمام و کمال به آنان بدهد و آنان ستمي نمي بينند، به اين صورت که به بدي هايشان نمي افزايد و از نيکي هايشان کم نمي کند.وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُم بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَفْسُقُونَ و روزي  که  کافران  را بر آتش  عرضه  کنند : در زندگي  دنيوي  از چيزهاي   پاکيزه  و خوش  بهره  مند شديد ، امروز به  عذاب  خواري  پاداشتان  مي  دهند  و اين  بدان  سبب  است  که  در زمين  بي  هيچ  حقي  گردنکشي  مي  کرديد و عصيانگري  پيش  گرفته  بوديد.
خداوند حالت کافران را به هنگامي که به آتش دوزخ نزديک مي گردند و بر آن عرضه مي شوند و مورد سرزنش و سرکوب قرار مي گيرند، بيان مي دارد. پس به آن ها گفته مي شود:« أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا» شما لذّت ها و خوشي هاي خود را در زندگاني دنياي خويش از بين برديد و بهره مند شديد و به دنيا دل بستيد و  فريب لذت هاي آن را خورديد و خوشي هايتان شما را از تلاش کردن براي آخرت غافل گردانيد.
« وَاسْتَمْتَعْتُم بِهَا» و از خوشي ها ونعمت ها بهره مند شديد و از آن استفاده کرديد ، همان گونه که حيوانات و چهارپايان از آن بهره مي برند. پس نصيب و بهره ي شما به جاي آخرت همان بود. « فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنتُمْ تَفْس