ُمْ صَادِقِينَ» و هنگامي که آيات روشن ما بر آنان خوانده شود در برابر آن دليلي جز اين ندارند که مي گويند: اگر راست مي گوئيد پدران ما را زنده کنيد و بياوريد. و اين جسارت آنها نسبت به  خداوند است که چنين پيشنهادي را مطرح کرده و گمان برده اند که راستگويي پيامبران متوقّف بر اين است که پدرانشان را زنده کنند، و اگر پيامبرانشان هر نشانه اي برايشان بياورند ايمان نمي آورند مگر اين که پيامبران در آنچه آنها مي گويند از آنان پيروي نمايند.
آنها در آنچه مي گويند دروغگو هستند و بلکه هدفشان فقط اين است که دعوت پيامبران را رد کنند و هدفشان روشن شدن حق نيست. خداوند متعال فرمود:« قُلِ اللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيبَ فِيهِ وَلَكِنَّ أَكَثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ» بگو: خداوند شما را زنده مي کند سپس شکي در آن نيست گرد مي آورد ولي بيشتر مردم نمي دانند. و اگر چنان چه آنها قلبا باور داشتند که قيامت خواهد آمد براي حضور در روز قيامت خود را آماده مي کرده اند و کارهايي انجام مي دادند که در آن روز به آنها سود برساند.وَلَلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرضِ وَيَومَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ از آن  خداوند است  فرمانروايي  آسمان  و زمين   و آن  روز که  قيامت  برپا  شود ، اهل  باطل  زيان  خواهند کرد
وَتَرَى كُلَّ أُمَّةٍ جَاثِيَةً كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَى إِلَى كِتَابِهَا الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ هر امتي  را ببيني  که  به  زانو در آمده  است  ، و هر امتي  را براي  گرفتن   نامه  اعمالش  بخوانند  در چنين  روزي  در برابر اعمالي  که  کرده  ايد  پاداش  مي  بينيد.
هَذَا كِتَابُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُم بِالْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ اين  نوشته  ماست  که  به  حق  سخن  مي  گويد ، زيرا ما کارهايي  را که  مي ، کرده ايد مي  نوشته  ايم
فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِي رَحْمَتِهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ اما کساني  را که  ايمان  آورده  اند و کارهاي  شايسته  مي  کنند ،  پروردگارشان داخل  در رحمت  خويش  مي  کند ، و اين  کاميابي  آشکار است.
وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا أَفَلَمْ تَكُنْ آيَاتِي تُتْلَى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ اما اي  آنان  که  ايمان  نياورده  ايد ، مگر نه  آنکه  آيات  ما بر شما خوانده مي  شد و شما تکبر مي  ورزيديد و مردمي  گناهکار بوديد ?
وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ لَا رَيْبَ فِيهَا قُلْتُم مَّا نَدْرِي مَا السَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَمَا نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ چون  گفته  مي  شد که  وعده  خدا حق  است  و در قيامت  ترديدي  نيست  ، مي   گفتيد ، ما نمي  دانيم  قيامت  چيست  ? جز گماني  نمي  بريم  و به  يقين   نرسيده  ايم.
وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُون اعمال  زشتشان  در برابرشان  آشکار شد و آن  چيزي  که  مسخره  اش  مي  کردند، گردبر گردشان  را بگرفت.
وَقِيلَ الْيَوْمَ نَنسَاكُمْ كَمَا نَسِيتُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا وَمَأْوَاكُمْ النَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّاصِرِينَ به  آنها گفته  شود : امروز فراموشتان  مي  کنيم  ، همچنان  که  شما ديدار  چنين روزتان  را فراموش  کرده  بوديد  جايگاهتان  در آتش  است  و شما را  هيچ  ياوري  نيستند 
ذَلِكُم بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَغَرَّتْكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ لَا يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ و اين  به  کيفر آن  است  که  آيات  خدا را به  مسخره  مي  گرفتيد و زندگي   دنيوي  شما را بفريفت   پس  امروز از اين  آتش  کسي  بيرونشان  نبرد و کسي   عذرشان  را نپذيرد.

فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ستايش  از آن  خداست  ، پروردگار آسمانها و پروردگار زمين  و پروردگار  جهانيان
وَلَهُ الْكِبْرِيَاء فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ بزرگواري  در آسمانها و زمين  خاص  اوست  ، و اوست  پيروزمند و حکيم ،
خداوند متعال از گستردگي فرمانروايي و يگاني اش در تصرفّ و تدبير در همه ي اوقات خبر مي دهد و اين که « وَيَومَ تَقُومُ السَّاعَةُ» روزي که قيامت برپا مي شود و مردم در ايستگاه موقف قيامت گرد مي آيند باطل گراياني که باطل را آوردند تا با آن حق را درهم بشکنند زيان مي بينند و در روز قيامت اعمالشان باطل خواهد شد؛ روزي که در آن حقيقت روشن مي گردد و پاداش را از دست خواهند داد و به عذاب دردناک گرفتار مي آيند.
 سپس خداوند شدّت و هولناک بودن روز قيامت را بيان مي کند تا مردم از آن بهراسند و بندگان براي آن آمادگي پيدا کنند، پس فرمود:« وَتَرَى كُلَّ أُمَّةٍ جَاثِيَةً» و در آن روز هر ملّتي را مي بيني که از ترس و هراس بر زانوها افتاده و بر زانو نشسته و منتظر حکم پادشاه مهربان هستند. « كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَى إِلَى كِتَابِهَا» هر امّتي به شريعت پيامبرانشان که از سوي خدا برايشان آمده است فرا خوانده مي شوند که آيا بدان عمل کرده اند که در آن صورت از پاداش و ثواب خدا بهره مند خواهند شد؟ يا آن را تباه نموده اند که در  اين صورت زيانمند خواهند گرديد؟« الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ» امروز سزا و جزاي کارهايي را که مي کرده ايد به شما داده مي شود . پس امّت موسي به سوي شريعت موسي عليه السلام و همچنين امّت عيسي عليه السلام به سوي شريعت عيسي ، و امّت محمد به سوي شريعت محمّد (ص) فرا خوانده مي شوند. و همچنين امّت هاي ديگر به سوي شريعتي که بدان مکلّف شده بودند فرا خوانده مي شوند. اين يکي از احتمالات درباره ي اين آيه است، و اين معني درست است و شکي در آن نيست. و احتمال دارد منظور از « كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَى إِلَى كِتَابِهَا» اين باشد که هر ملتي به نامه اعمالش و خير و شرّي که در آن نوشته شده است فرا خوانده مي شود، و هرکس به سبب آنچه خودش کرده است سزا و جزا داده مي شود. همانند اين که خداوند متعال فرموده است:« مَن عَمِلَ صَلِحَاَ فَلِنَفسِهِ وَمَن أَسَآءَ فَعَلَيهَا» هرکس کار شايسته اي کند به سود خودش مي کند و هرکس بد کند به زيان خود مي کند.
و احتمال دارد که هر دو معني از آيه مراد باشند. و « هَذَا كِتَابُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُم بِالْحَقِّ» بر همين دلالت مي نمايد. يعني اين کتاب ماست که بر شما نازل کرده ايم و به حق و عدالت داوري مي کند.« إِنَّا كُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ» مسلّما ما آنچه شما مي کرديد و مي نوشتيم و اين نامه ي اعمال است.
بنابراين آنچه را که خداوند با هريک از دو گروه مي کند به طور مفصل بيان کرد و فرمود:«  فَأَمَّا الَّذِي