ت آورده اند آنان را از عذاب خدا بي نياز نخواهد کرد.« وَلَا مَا اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاء» و نيز اولياء و دوستاني را که به جز خدا برگرفته بودند، آنان را از عذاب قيامت بي نياز نخواهد کرد، و آنان نمي توانند از اين ياوران ناتوان ياري بخواهند و آنان را به کمک بطلبند. بنابراين اين ياوران ناتوان آن ها را شرمنده و خوار مي گردانند و نمي توانند کاري را که برايشان انجام دهند چرا که خود بيش از هرکسي به ياري نيازمندند.
وقتي خداوند آيات قرآني و نشانه هاي مشهود خويش را بيان کرد و يادآور شد که مردم دو گروه هستند خبر داد که قرآن اين مطالب والا و بلند را در بردارد و مايه هدايت است و راهنما مي باشد. پس فرمود:« هَذَا هُدًى» يعني همه ي قرآن هدايت است و آدمي را بر شناخت خداوند متعال و صفت هاي مقدّس و کارهاي پسنديده اش راهنمايي مي کند و انسان را به شناخت پيامبران خدا و دوستان و دشمنانش و صفت هايشان آشنا مي سازد و انسان را به کارهاي شايسته رهنمود مي شود و به آن فرا مي خواند، و کارهاي بد را بيان مي کند و از آن باز مي دارد، و سزا و جزاي دنيوي و اخروي را بيان مي نمايد. پس هدايت يافتگان با آن راهياب مي گردند، در نتيجه موفق و خوشبخت مي شوند. « وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ» و کساني که به آيات روشن و قاطع خداوند کفر ورزيده اند حال آن که جز کسي که ستمگري اش شدّت يافته و سرکشي او دو چندان گرديده است بدان کفر نمي ورزد « لَهُمْ عَذَابٌ مَّن رِّجْزٍ أَلِيمٌ» عذابي دردناک از کيفري سخت در پيش دارند.اللَّهُ الَّذِي سخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ؛ خداست  که  دريا را رام  شما کرد تا در آن  به  فرمان  او کشتيها روان  باشند،  و طلب  معيشت  کنيد ، باشد که  سپاسگزار باشيد.
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لَّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ رام  شما ساخت  آنچه  در آسمانهاست  و آنچه  در زمين  است  همه  از آن   اوست   در اين  براي  متفکران  عبرتهاست.
خداوند از فضل و احسان خويش بر بندگانش خبر مي دهد که دريا را برايشان رام کرد تا کشتي ها  به فرمان او در آن حرکت کنند ،« وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ» و تا با انو اع تجارت هايي که از طريق دريا انجام مي شود از فضل او بهره مند گردند. « وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» و تا سپاس خداوند را به جاي آوريد، چون اگر شکر او را به جاي آوريد نعمت هاي بيشتري به شما مي دهد و در برابر سپاسگزاريتان پاداش فراواني به شما خواهد رسيد.
« وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ» و همه ي آنچه را که در آسمان ها و آنچه را که در زمين است از سرِ فضل و احسان خويش برايتان مسخر گرداند، و اين شامل اجرام آسمان ها و زمين مي شود. و نيز خورشيد و ماه و ستاره ها و سياّره ها و انواع حيوانات و درختان و ميوه ها و معادن را که در آسمان ها و زمين وجود دارد، براي شما مسخّر گردانده است. و  ديگر چيزهايي که براي  منافع بندگان و منافع چيزهايي که از نيازهاي ضروري بندگان مي باشد آفريده و فراهم هستند. پس بندگان بايد نهايت تلاش خود را براي به جا آوردن شکر و سپاس نعمت خداوند مبذول دارند و در آيات خدا تدبر  کنند. بنابراين فرمود: « إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لَّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ» بي گمان در اين امر براي گروهي که مي انديشند نشانه هايي است. خلاصه ي مطلب اين که آفرينش آسمان ها و زمين و ديگر مخلوقات و تدبير امور و مسخر گرداندن آن، بر نافذ بودن مشيت و خواست خداوند و کمال قدرتش دلالت مي نمايد. و استواري و آفرينش زيباي آن بر کمال حکمت و آگاهي خداوند دلالت مي کند.
و پهناوري و گستردگي و فراواني مخلوقاتش  بر گستردگي فرمانروايي خداوند دلالت مي کند. و ويژگي هاي آن و چيزهاي متضادي که در آن هست دليلي بر اين است که خداوند هرچه بخواهد انجام مي دهد. و منافع ديني و دنيوي آن دليل گستردگي رحمت  او و فراگير بودن فضل و احسان اوست. و همه ي اينها بر آن دلالت مي کند که او خداوند معبود است عبادت و کرنش و محبّت تنها شايسته او است و پيامبرانش در آنچه آورده اند راست گفته  اند. پس اينها دلايل عقلي است که هيچ شک و ترديدي را بر جاي نمي گذارد.قُل لِّلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُون أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْمًا بِما كَانُوا يَكْسِبُونَ؛ به  کساني  که  ايمان  آورده  اند ، بگو : از خطاي  کساني  که  به  روزهاي  خدا، باور ندارند در گذريد ، تا خود ، آن  مردم  را به  جزاي  اعمالي  که  مرتکب   شده اند پاداش  دهد
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَيْهَا ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ هر کس  کار شايسته  اي  کند ، به  سود خود اوست  ، و هر کس  مرتکب  کار  بدي شود ، به  زيان  اوست   سپس  همه  به  سوي  پروردگارتان  بازگردانده  مي   شويد.
خداوند متعال بندگان مومن خويش را به اخلاق نيک و بردباري در برابر اذّيت و آزار مشرکان که به پاداش الهي اميدي ندارند و از کيفر و بلايي که خداوند بر گناهکاران مي آورد نمي ترسند، فرمان مي دهد، چرا که خداوند هر گروهي را آنچه که کرده اند سزا يا پاداش خواهد داد. پس شما اي گروه مومنان! خدا شما را بر ايمانتان و گذشت و صبرتان پاداش فراوان مي دهد، و آنان اگر بر تکذيبشان پايداري کنند، آنچه که از عذاب و رسوايي شديد بر آنان وارد مي شود، بر شما وارد نخواهد شد، بنابراين فرمود:« مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَيْهَا ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ» هرکس کار شايسته اي بکند به سود خود اوست و هرکس بد کند به زيان اوست، سپس به سوي پروردگارتان بازگردانده مي شويد.الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لاَ يَقُومُونَ إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَىَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُوْلَـئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ، کسانی که ربا می خورند، از قبر بر نمی خیزند مگر مانند کسی که شیزان او را دچار دیوانگی کرده است، این بدان جهت است که گفتند: « خرید و فروش صرفا مانند ربا است»، در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال نموده و ربا راحرام کرده است، پس هرکس که اندرزی از جانب پروردگارش به  او رسیده و از رباخواری دست کشید، آنچه در گذشته به دست آورده است از آن او می باشد و کار او با خداست، و هر آن کس که به رباخواری باز گردد، پس ایشان اهل آتش اند، و در آن جاودانه خواهند بود.
يَمْحَقُ اللّهُ الْرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللّهُ لاَ يُ