 وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ» و اگر خداوند روزي را براي بندگانش فراوان نمايد و گسترش دهد، در زمين سرکشي مي کنند. يعني از اطاعت خدا غافل شده و به شهوات و لذّت هاي دنيا روي مي آورند، و به آنچه که هوي و هوس آنها مي خواهد مشغول مي شوند گرچه آن چيز گناه و ستم باشد. « وَلَكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاء» ولي به  اندازه اي که لطف و حکمت او اقتضا مي نمايد فرو مي فرستد. « إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ» چرا که او بندگانش را مي بيند و از اوضاع و احوال آنها کاملا آگاه است. همچنان که در بعضي روايت ها آمده است که خداوند متعال مي فرمايد: « برخي از بندگانم هستند که جز ثروت و ايمانشان را سامان نمي بخشد، و اگر او را فقير گردانم فقيري او را به فساد مي کشاند. و برخي از بندگانم هستند که جز فقر و تنگدستي ايمانشان را سامان نمي بخشد، و اگر او را ثروتمند گردانم، ثروتمندي ايمانش را فاسد مي گرداند. و برخي از بندگانم هستند که ايمانشان جز با تندرستي سامان نمي يابد، و اگر او را بيمار گردانم بيماري، ايمان او را فاسد مي نمايد. 
و برخي از بندگانم  هستند که ايمانشان فقط با مريضي سامان مي يابد و اگر او را تندرست کنم اين امر ايمان او را فاسد مي گرداند . همانا من کار بندگانم را طبق آگاهي خويش از آنچه که در دل هايشان است تدبير مي نمايم و من آگاه و بينا هستم.»
« وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ» و اوست که باران را نازل مي کند و با آن به داد آبادي ها و مردم مي رسد. « مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا» بعد از آن که نا اميد شدند و مدت زماني باران نيامده و گمان بردند که باران نمي آيد و نااميد گشتند و  براي قحط سالي کارهايي کردند. امّا در اين هنگام خداوند باران مي فرستد. « وَيَنشُرُ رَحْمَتَهُ» و با آن رحمت خويش را مي گستراند و روزي هايي براي انسان ها و چهارپايانشان مي روياند و اين برايشان بسيار داراي اهمّيت است و از اين شادمان مي گردند.
« وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ» و اوست کارساز ستوده، که بندگانش را با انواع تدبير سرپرستي مي نمايد و منافع ديني و دنيوي شان را تامين مي کند و او در کارسازي و تدبيرش ستوده است و به  خاطر نعمت ها و انواع لطف هايي که بندگان را از آن بهره مند مي سازد قابل ستايش است.وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَابَّةٍ وَهُوَ عَلَى جَمْعِهِمْ إِذَا يَشَاء قَدِيرٌ؛ و از نشانه  هاي  قدرت  او آفرينش  آسمانها و زمين  و پراکندن  جنبندگان   درآن  دوست   و هر گاه  بخواهد ، بر گردآوردنشان  تواناست.
« وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» و از نشانه هاي قدرت بزرگ او و از دلايل زنده گرداندن مردگان از سوي او آفرينش آسمان ها و زمين با اين بزرگي و عظمتشان است، که بر قدرت و گستردگي فرمانروايي او دلالت مي نمايد، و استواري و آفرينش زيبا و محکم آسمان ها و زمين بر حکمت و فرزانگي خداوند دلالت مي کند و منافع و مصالحي که در آسمان ها و زمين نهاده شده است بر رحمت خدا دلالت مي کند، و اين که تنها او سزاوار انواع عبادت مي باشد و الوّهيتِ غير او باطل است. « وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَابَّةِ» و جانوران و جنبدگاني که خداوند در آسمان ها و زمين براي منفعت بندگانش پديد آورده و پراکنده کرده است از نشانه هاي قدرت  اوست. « وَهُوَ عَلَى جَمْعِهِمْ إِذَا يَشَاء قَدِيرٌ» و او بر گردآوردن مردم بعد از مرگشان در ميدان قيامت هر زمان که بخواهد، تواناست. پس خداوند قدرت و توانايي اين کار را دارد. و تحقق قيامت بايد مبتني بر خيري راستين باشد، و معلوم است که اخبار پيامبران و کتاب هايشان به صورت متواتر تحقق قيامت را بيان کرده اند.وَمَا أَصَابَكُم مِّن مُّصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَن كَثِيرٍ؛ اگر شما را مصيبتي  رسد ، به  خاطر کارهايي  است  که  مي  کنيد  و خدا  بسياري  از گناهان  را عفو مي  کند.
وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ؛ شما نتوانيد در روي  زمين  از او بگريزيد و شما را جز او کارساز و ياوري   نيست.
خداوند متعال خبر مي دهد که هر مصيبتي به جسم يا اموال يا فرزندان بندگان مي رسد يا آنچه را که دوست دارند و برايشان عزيز است، از دست مي دهند، به خاطر کارهاي بدي است که انجام مي دهند و خداوند از بسياري از کارهاي بندگان گذشت مي کند . پس خداوند بر بندگان ستم نمي کند ولي آنها خودشان بر خويشتن ستم مي کنند. « وَلَو يوَّاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِمَا کَسَبُوا مَا تَرَکَ عَلَي ظَهرِهَا مِن دَآبَّة» و اگر خداوند مردم را به خاطر کارهايي که کرده اند،  مواخذه مي کرد، هيچ جنبنده اي را روي زمين باقي نمي گذاشت. خداوند که کيفرها و عذاب ها را به تاخير مي اندازد بدان خاطر نيست که آن را فراموش کرده يا توانايي ندارد، بلکه در مي گذرد.
« وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ» و شما نمي توانيد از چنگال قدرت الهي فرار کنيد و او را از دستيابي به خود ناتوان سازيد، بلکه شما در زمين ناتوان هستيد و هرچه خداوند درباره شما اراده کند نمي توانيد امتناع ورزيد. « وَمَا لَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ» و جز خداوند هيچ گونه کارساز و ياوري نداريد که شما را سرپرستي نمايد و منافعتان را فراهم آورد، و هيچ ياوري  نداريد که زيان ها را از شما دور کند.وَمِنْ آيَاتِهِ الْجَوَارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلَامِ؛ از نشانه  هاي  قدرت  او کشتيهايي  است  چون  کوه  که  در درياها روانند.
إِن يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلَى ظَهْرِهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ؛ ، اگر بخواهد ، باد را نگه  مي  دارد تا کشتيها بر روي  دريا از رفتن   بازمانند هر آينه  در اين  براي  صابران  شکرگزار عبرتهايي  است.
أَوْ يُوبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوا وَيَعْفُ عَن كَثِيرٍ؛ يا آنها را به  خاطر اعمالشان  غرقه  مي  کند و بسياري  را نيز مي  بخشايد.
وَيَعْلَمَ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٍ؛ و مي  داند چه  کساني  در آيات  ما جدال  مي  کنند  آنان  را هيچ  گريزگاهي   نيست.
از نشانه هاي رحمت و توجه او به بندگانش « الْجَوَارِ فِي الْبَحْرِ» کشتي هاي بخاري و بادباني است که در دريا روانند و از بس که بزرگ اند « كَالْأَعْلَامِ» همانند کوه هاي بزرگي هستند که درياي خروشان برايشان رام شده، و آنها را از تلاطم و خروش امواج حفظ کرده است، و اين کشتي ها شما و کالاهاي فراوانتان را به شهرهاي دوردست حمل مي کنند و اسبابي را براي اين امر مسخّر نموده که شما را بر اين کار کمک مي نمايد. 
سپس اين اسباب را گوشزد نمود و فرمود:« إِن يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ» اگر خداوند بخواهد باد را که سببي براي حرکت کشتي است از وزيدن مي  اندازد، « فَيَظْلَلْنَ رَوَاك