 کنيد. اين دلالت مي نمايد که نعمت ها همه از جانب اوست. پس نعمت هاي ديني از جانب اوست و آن عبارت از تبيين مسايل ديني و ارائه دلايل آن و عمل به آن مي باشد، و نعمت هاي دنيوي همان نعمت هايي هستند که از باران پديد مي آيند و شهرها و بندگان با آن زنده مي گردند، و اين به صورت قاطعانه دلالت مي نمايد، که خداوند يکتا و معبود حقيقي است که طاعت و عبادت بايد فقط براي او انجام شود، همان طور که تنها او نعمت دهنده است. « وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَن يُنِيبُ» و از آيات پند نمي پذيريد مگر کسي که با روي آوردن به محبت خدا و ترس از او و انجام دادن طاعت و زاري نمودن به سوي او، به طرف خدا برگردد. پس اين فرد از نشانه ها بهره مند مي شود و نشانه ها در حق او رحمت مي گردند و بينش او با آن افزوده مي شود.
و از آنجا که آدمي از نشانه ها پند مي پذيرد و پند پذيرفتن باعث خالص نمودن عبادت و طاعت براي خدا مي گردد موضوعي را که مي خواهد به آن بپردازد و برآن مطلب، مترتّب شود با حرف «فا» که بر سببّيت دلالت مي نمايد، آغاز مي کنند و مي فرمايد:« فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ» پس خدا را به ف رياد بخوانيد و عبادت و طاعت را خاص او کنيد، و اين هم شامل دعيا عبادت و هم شامل دعاي خواست مي شود. اخلاص يعني اين که در همه عبادت هاي واجب و مستحب فقط خدا مدنظر باشد. و در اداي حقوق خدا وحقوق بندگان خدا، هدف فقط خدا باشد. خلاصه ، آيه. 
يعني هدفتان از تمام چيزهايي که به عنوان دين انجام مي دهيد و با آن به خدا نزديکي مي جوييد هدفتان فقط خدا باشد. « وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ» هرچند که کافران دوست نداشته باشند. بنابراين به آنها توجه نکنيد و شما را از دينتان باز ندارند و سرزنش هيچ سرزنش کننده اي شما را از خدا دور نکند. کافران يگانه پرستي و انجام خالصانه عبادت و طاعت براي خدا را نمي پسندند و به شدّت از آن نفرت دارند، همان طور که خداوند متعال فرموده است:« وَإِذَا ذُکِرَ اللَّهُ وَحدَهُ اشمَأرَّت قُلُوبُ الَّذِينَ لَا يومِنُونَ بِالأَخرِة وَإِذَا ذُکِر الَّذِينَ مِن دُونِهِ إِذَا هُم يستَبشِروُنَ» و هرگاه خداوند به تنهايي ياد شود کساني که به آخرت ايمان نمي آورند خشمگين و ناراحت مي شوند و هرگاه کساني غير از خدا ياد شوند به ناگاه  آنان شاد و خوشحال مي گردند.
سپس از جلال و کمال خودش سخن به  ميان آورد که اين اقتضا مي نمايد عبادت خالصانه براي  او انجام شود، پس فرمود:« رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ» خدايي که بلند و بلندتر است ، و بر بالاي عرش است و عرش از آن اوست و داراي مراتب و مقامات بالاست؛ و به سبب اين بلند بودن از مخلوقاتش تمايز پيدا کرده است و جايگاهش والا گشته است و صفاتش از عظمت و بزرگي برخوردار گشته است و ذاتش برتر و بالاتر است از اين که بندگان جز با عمل پاک و مخلصانه به او نزديکي جويند، و مقامات مخلصين به وسيله آن بالا مي رود و اخلاص آنها را به خدا نزديک مي نمايد و آنان را از خلق خدا برتر قرار مي دهد. سپس نعمت رسالت و وحي را بر بندگانش ذکر نمود و فرمود:« يُلْقِي الرُّوحَ» وحي را مي فرستد که براي دل ها به منزله روح براي اجساد است . پس همانگونه که جسم بدون روح زنده نمي ماند و زندگي نمي کند، و روان و قلب نيز بدون روح وحي بهبود نمي يابد و کامياب نمي گردد. پس خداوند متعال « يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ» وحي را که سود و مصلحت بندگان در آن نهفته است به فرمان خود براي هرکس از بندگانش که بخواهد نازل مي کند و آنها پيامبران هستند که خداوند آنان را فضيلت داده و وحي خويش و دعوت کردن بندگانش را به آنان اختصاص داده است. 
فايده ارسال پيامبران اين است که بندگان سعادت دين و دنيا و آخرتشان را به دست آورند و از بدبختي و شقاوت در دين و دنيا و آخرت مصون بمانند. بنابراين فرمود:« لِيُنذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ» تا کسي که وحي بر او القا مي شود مردم را از روز رويارويي (قيامت) با آن وحي بترساني و آنها را تشويق نمايند تا به وسيله اسبابي که باعث نجات مي گردند خود را براي آن روز آماده نمايند، و آن روز را روز «رويا رويي» ناميد، چون در آن روز خالق و مخلوق با همديگر روبرو مي شوند و مخلوق ها با همديگر، و عمل کنندگان با اعمال و سزا و جزايشان رو به رو مي شوند. 
« يَوْمَ هُم بَارِزُونَ » روزي که در يک ميدان جمع مي شوند و هيچ کجي و پستي در آن نيست و آنها روي زمين آشکار هستند و صداي فرا خواننده به همه آنان مي رسد و همه در معرض ديد قرار دارند. « لَا يَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ» نه آنها و نه چيزي از اعمالشان و نه سزا و جزا آن بر خداوند پنهان نمي ماند. « لِّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ» صاحب و فرمانرواي اين روز بزرگ کيست که پيشينيان و پسينيان و اهل آسمان ها و زمين را گرد آورده و شريکي در فرمانروايي ندارد؟ و هيچ سبب و وسيله اي در ميان نمانده و جز اعمال نيک و بد چيزي باقي نمي ماند. « لِلَّهِ الْوَاحِدِ» فرمانروايي از آنِ  خداوند است که در ذات و اسما و صفات و کارهايش؛ يگانه است و او در هيچ چيزي از اينها به هيچ صورت شريکي ندارد. « القَهَّارِ» خداوندي که بر همه مخلوقات چيره و غالب است و مخلوقات در برابر او فروتن هستند خصوصا در آن روز که مردم در برابر پروردگار زنده هميشه پايدار سر تسليم فرود آورده اند، در آن روز هيچ کس سخن نمي گويد مگر با اجازه خدا.
« الْيَوْمَ تُجْزَى كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ» امروز هرکسي در برابر کار نيک وبدي که در دنيا کرده است کم باشد يا زياد سزا و جزا داده مي شود،« لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ» امروز بر هيچ کسي ستمي نمي شود تا بدي هايش بيشتر شود ، و يا از نيکي هايش کاسته شود، « إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ» آن روز را دير نپنداريد ، چون آن روز خواهد آمد و هرآنچه که مي آيد نزديک است . نيز  خداوند در روز قيامت به خاطر آن که علم او فراگير است و قدرتش کامل مي باشد زود از بندگانش حساب مي گيرد.وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كَاظِمِينَ مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَلَا شَفِيعٍ يُطَاعُ؛ از روز قيامت  بترسانشان   آنگاه  که  دلها لبريز از وحشت  ، نزديک   حنجره ها رسد  ستمکاران  را در آن  روز نه  خويشاوندي  باشد و نه  شفيعي  که   سخنش را بشنوند.
يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ؛ نظرهاي  دزديده  را و هر چه  در دلها نهان  داشته  اند ، مي  داند.
وَاللَّهُ يَقْضِي بِالْحَقِّ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ لَا يَقْضُونَ بِشَيْءٍ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ؛ خدا به  حق  داوري  مي  کند  ولي  کساني  که  سواي  او به  خدايي  مي  خوانند، هيچ داوري  نتوانند ، زيرا خدا مي  شنود و مي  بيند.
خداوند متعال به پيامبرش محمد(ص) مي فرمايد:« وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ» و آنان را از روز قيامت که نزديک شده و زمان فرا رسيدن وحشت ها و زلز