جد، و به حقايق شرعي بنگرد و به وسيله آن مردم را بسنجد. و مردم را معيار حق نداند هم چنان که کسي که علم و عقل ندارد چنين مي کند. 
سپس کسي راکه با آيات خدا به مجادله مي پردازد تا آن را باطل کند، تهديد کرد. همان طور که امتّ هاي پيشين از قبيل قوم نوح و عاد و گروه هايي که پس از آنان آمدند نيز چنين کردند؛ آنهايي که عليه حق بسيج شدند تا آن را باطل کنند، و بر باطل گرد آمدند تا آن را ياري نمايند. « وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ» و تحزّب، آنها را به جايي کشاند که هر امّتي آهنگ پيامبر خود را کرد تا او را به قتل برساند؛ پيامبراني که رهبران اهل خير بودند و حق با آنها بود؛ حقّي که هيچ شکّي در آن نبود، آنها خواستند پيامبران را به قتل برسانند و اين سخت ترين چيزي بود که در حق پيامبران روا مي داشتند. پس آيا بعد از اين تجاوز و گمراهي و بدبختي جز عذاب بزرگ چيزي ديگر را انتظار مي کشند! عذابي که از آن هرگز خارج نمي شوند؟! بنابراين در مورد کيفر دنيوي و اخروي آنها فرمود:« فَأَخَذْتُهُمْ» به سبب تکذيب و تجزّبشان آنها را گرفتار ساختيم. « فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ» پس کيفر و عذاب من چگونه بود؟! آري! سخت ترين و بدترين کيفر بود، و آن فقط يک صداي مرگبار يا سنگ هايي بود که از آسمان بر آنها مي باريد، و يا خداوند زمين را دستور داد که آنها را فرو ببرد  وبگيرد، و يا به دريا فرمان داد که غرقشان کند و ناگهان از پاي درآمدند.
« وَكَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا» و همان گونه که فرمان و حکم پروردگارت بر کافرانِ امت هاي پيشين مبني بر دوزخي بودن آنان تحقق يافت، به همان شيوه فرمان و حکم الهي مبني بر گمراه شدن کساني از قومت که کفر ورزيدند، تحقق يافت؛ فرمان و حکمي که دوزخي بودند آنان از آن نشأت گرفته است، بنابراين فرمود:« أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ» يعني زيرا ايشان دوزخيانند.الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ ؛ آنان  که  عرش  را حمل  مي  کنند و آنان  که  بر گرد آن  هستند به  ستايش  پروردگارشان  تسبيح  مي  گويند و به  او ايمان  آورده  اند و از او براي   مؤمنان  آمرزش  مي  خواهند : اي  پروردگار ما ، رحمت  و علم  تو همه  چيز را  فرا گرفته  است  پس  آنان  را که  توبه  کرده  اند و به  راه  تو آمده  اند  بيامرز و از عذاب  جهنم  نگه  دار.
رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدتَّهُم وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ؛ و اي  پروردگار ما ، آنان  را و هر که  صالح  باشد از پدران  و همسران  و، فرزندانشان  به  بهشتهاي  جاويداني  که  به  آنها وعده  داده  اي  داخل  کن  ، که   تو پيروزمند و حکيمي.
وَقِهِمُ السَّيِّئَاتِ وَمَن تَقِ السَّيِّئَاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛ آنان  را از عقوبات  حفظ  کن  ، که  هر که  را در آن  روز از عقوبات  حفظ   کني بر او رحمت  آورده  اي  و آن  کاميابي  بزرگي  است.
خداوند متعال از کمال لطف خويش نسبت به بندگان  مومنش و از اسبابي که براي سعادت آنها فراهم آورده و از توان آنها خارج است خبر مي دهد، مانند طلب آمرزش کردن فرشتگان مقرب براي آنها و  اين که آنان آنچه را که صلاح دين و آخرتشان در آن است برايشان از خدا مي خواهند. در ضمن از شرافت حاملان عرش و آنهايي که پيرامون آن هستند و از نزديک بودنشان به پروردگارشان و از کثرت عبادت آنها و خيرخواهي شان براي بندگان خدا چون که مي دانند که خداوند اين امور را دوست دارد خبر مي دهد. پس فرمود:« الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ» آنان که عرش خداوند را حمل مي کنند. عرش سقف همه آفريده ها و بزرگ ترين و گسترده ترين و زيباترين مخلوقات است و از همه به خداوند نزديک تر است و آسمان ها و زمين و کرسي را فرا گرفته است.
و خداوند اين فرشتگان را به حمل عرش برگماشته است و شکّي نيست که آنها از بزرگ ترين و قوي ترين فرشتگان مي باشند. و انتخاب آنها از سوي خدا براي حمل عرش و مقدّم نمودن آنها در ذکر، و نزديک بودنشان از خدا بر اين دلالت مي نمايد که آنها برترين فرشتگان عليهم السلام هستند. خداوند متعال  فرمود:« وَيحمِلُ عَرشَ رَبِّکَ فَوقَهُم يومَئِذِ ثَمَنِيةُ» و در آن روز هشت فرشته عرش پروردگارت را بالاي خود حمل مي کنند.« وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ» و فرشتگان مقربي که پيرامون عرش هستند به ستايش پروردگارشان مشغولند. 
در اينجا آنها به علّت کثرت بندگي کردن خدا به ويژه محمد و تسبيحشان مورد ستايش قرار گرفته اند. و ساير عبادت ها در تسبيح و ستايش خداوند داخل هستند؛ چون تسبيح يعني منزّه دانستن خدا و  اين که بنده اين  عبادت را براي کسي ديگر انجام نمي دهد. ذکر «سُبحَان َ اللهِ وَبِحَمدِهِ» در اين داخل است و از جمله آن عبادت هاست. « وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا» و به او ايمان دارند و براي مومنان آمرزش مي خواهند. و اين از جمله فوايد ايمان و فضيلت هاي زياد آن است که فرشتگان که به خداوند ايمان دارند و گناهي مرتکب نمي شوند براي مومنان طلب آمرزش مي نمايند. پس مومن به سبب ايمانش از چنين فضيلت بزرگي برخوردار مي گردد.  واز آن جا که آمرزش لوازمي دارد که جز با آن کامل نمي گردد غير از آن چه که به بسياري از اذهان خطور مي کند مبني بر اين که طلب آمرزش نتيجه اش فقط بخشوده شدن گناهان است خداوند نحوه ي آمرزش خواستن را بيان کرد که جز با آن کامل نمي گردد. پس  فرمود:« رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْمًا» پروردگارا! دانش و مهرباني تو همه چيز را فرا گرفته و هيچ چيزي بر تو پوشيده نمي ماند و به اندازه ذرّه اي ، و نه کوچک تر از آن و نه بزرگ تر از آن در آسمان ها و زمين از نگاه تو پنهان نمي ماند، و رحمت تو همه چيز را فرا گرفته است. پس جهان بالا و پايين از رحمت الهي لبريز گشته و رحمت الهي آنها را فرا گرفته است و به سبب رحمت او بندگان به اينجا رسيده اند.« فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ» پس کساني را که از شرک و گناهان توبه کرده اند و با پيروي از پيامبران و در پيش گرفتن راه توحيد و اطاعت ، از تو تبّعيت کرده اند. بيامرز. « وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ» و آنان را از عذاب و از اسباب عذاب مصون بدار.
« رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدتَّهُم وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ» پروردگارا! و آنان را به باغ هاي هميشه ماندگار بهشتي داخل گردان که بر زبان پيامبرانت به آنها وعده داده اي، نيز پدر