َبِيرُ» آگاه است و بر رازها و پوشيدگي ها آگاه مي باشد. بنابراين آگاهي و دانايي خود را توضيح داد و فرمود:« يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا» باران و بذر و موجودات زنده اي را که وارد زمين مي شود مي داند، و انواع گياهان و موجودات زنده اي را که از آن بيرون مي آيد مي داند، « وَمَا يَنزِلُ مِنَ السَّمَاء وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا» و روزي ها و تقديرهايي را که از آسمان فرود مي آيد و فرشتگان و ارواحي را که در آن بالا مي روند مي داند. وقتي که مخلوقات خود و حکمت خويش را در آفرينش آنها و آگاهي خويش به احوال آنان را بيان کرد متذکر شد که او نسبت به اين مخلوقات آمرزنده و مهربان است، پس فرمود:« وَهُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُور» يعني  او خداوندي است که آمرزش و مهرباني صفت اوست و همواره آثار مهرباني و آمرزش در هر وقت و به هر ميزان که بندگان اسباب رحمت و آمرزش را فراهم نمايند بر آنها فرود مي آيد.وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَأْتِينَا السَّاعَةُ قُلْ بَلَى وَرَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَيْبِ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَلَا أَصْغَرُ مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ؛ کافران  گفتند : ما را قيامت  نخواهد آمد  بگو : آري  ، به  پروردگارم   آن داناي  غيب  سوگند که  شما را خواهد آمد  به  قدر ذره  اي  يا کوچک  تر از  آن و يا بزرگ  تر از آن  در آسمانها و زمين  از خدا پنهان  نيست  ، و همه  در  کتاب  مبين  آمده  است.
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ؛ تا کساني  را که  ايمان  آورده  اند و کارهاي  شايسته  کرده  اند پاداش  دهد، براي  آنهاست  آمرزش  و رزقي  کرامند.
وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّن رِّجْزٍ أَلِيمٌ؛ و آنان  که  به  آيات  ما مي  تازند و مي  پندارند که  از ما مي  گريزند ،  برايشان  عذابي  است  سخت  دردآور.
وقتي خداوند عظمت خويش و آنچه که خودش را با آن توصيف نمود بيان کرد و اين موجب تعظيم و تقديس او و ايمان آوردن به وي مي باشد بيان نمود که گروهي از مردم آن گونه که شايسته خداوند است قدر او را نشناخته و آن گونه که حق  عظمت اوست او را تعظيم نکرده اند، بلکه به خداوند کيفر ورزيده و قدرت او را بر زنده کردن مرده ها و برپا شدن قيامت انکار نموده و با پيامبران او مخالف ورزيده اند. 
پس فرمود:« وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا» و کساني که به خدا و پيامبرانش و به آنچه پيامبران آورده اند به خدا و پيامبرانش و به آنچه پيامبران آورده اند کفر ورزيده اند ، به علّت کفر ورزيدنشان گفتند: « لَا تَأتِينَا السَّاعَةُ» قيامت به سراغ ما نخواهد آمد. يعني زندگي فقط زندگي اين جهان است و ما وقتي بميريم دوباره زنده نخواهيم شد . پس خداوند پيامبرش را فرمان داد تا گفته ي آنها را رد نمايد و سوگند بخورد که قيامت خواهد آمد. پس فرمود:« قُلْ بَلَى وَرَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ » بگو: آري! سوگند به پروردگارم که قيامت به سراغ شما مي آيد، و براي اثبات قيامت به دليلي استناد نمود که هرکس بدان اقرار نمايد به ناچار بر او لازم است که آمدن قيامت را باور نمايد، و آن دليل عبارت است از علم واسع و گسترده ي خداوند. پس  فرمود:« عَالِمِ الْغَيْبِ» خداوندي که داناي چيزهايي است که از نگاه و آگاهي ما پنهان است و چيزهاي آشکار را به طريق اولي مي داند. سپس بر آگاهي و علم خداوند تاکيد کرد و فرمود:« لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ» هيچ چيزي از علم و آگاهي او پنهان نمي ماند و همه ي چيزها با تمام اجزايشان، حتي کوچک ترين جزء را به ذره مي باشد، مي داند و به آن آگاه است.« وَلَا أَصْغَرُ مِن ذَلِكَ وَلَا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ» و نه کوچکتر از اندازه ي ذره و نه بزرگتر از آن چيزي نيست مگر اين که در کتابي روشن ثبت و ضبط است. پس دانش و آگاهي او به آن  احاطه دارد و قلم او بر آن رفته است و کتاب روشنش آن را دربردارد که آن کتاب لوح محفوظ است. پس خدايي که از علم و آگاهي او به اندازه ي ذره يا کمتر از آن پوشيده و پنهان نيست، و او مي داند که زمين چه اندازه از اجساد مرده ها را خورده و کم کرده و چه اندازه از اجساد آن را باقي گذاشته است چنين کسي بر زنده کردن دوباره  مرده ها به طريق اولي توانايي دارد و زنده کردن آنها از داشتن اين علم فراگير عجيب تر نيست.
سپس منظور از رستاخيز و زنده شدن پس از مرگ را بيان نمود و فرمود:« لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» تا به کساني که با دل هايشان ايمان آورده و خدا و پيامبرش را به طور قطعي و يقيني تصديق کرده و در راستاي تصديق  ايمانشان کارهاي شايسته انجام داده اند پاداش بدهد. « أُوْلَئِكَ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ» اينها به خاطر ايمان و عملشان گناهانشان بخشوده مي شود و به سبب اين آمرزش هر نوع شر و کيفري از آنها دور مي گردد، و به خاطر نيکوکاري شان روزي ارزشمندي به آنها داده مي شود که به وسيله ي آن به هر امري نيک و به هر آرزويي دست مي يابند. 
« وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ» و کساني که تلاش کردند به آيات ما کفر ورزند و آن را تکذيب کنند و تصور کردند که مي توانند پيامبر و کسي که آيات را نازل کرده است درمانده سازند، همانطور که خداوند را از زنده کردن  مردگان ناتوان شمردند، « أُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّن رِّجْزٍ أَلِيمٌ» اينان عذابي دردناک دارند که جسم و دل هايشان را به درد مي آورد.وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ؛ آنان  که  از دانش  برخورداري  يافته  اند مي  دانند که  آنچه  از جانب   پروردگارت  بر تو نازل  شده  است  حق  است  و به  راه  خداي  پيروزمند ستودني   راه  مي نمايد.
وقتي خداوند متعال گفته  کساني را بيان کرد که زنده شدن پس از مرگ را انکار مي کنند و گمان مي برند آنچه خداوند بر پيامبرش نازل فرموده حق نيست، حالت بندگان موفق را بيان کرد و آنها اهل علم و دانش هستند، و کتابي را که خداوند بر پيامبرش نازل نموده و مطالبي را که در اين کتاب آمده است حق مي دانند، يعني حق را در آن منحر مي بينند، و هرآنچه را که مخالف با اين کتاب باشد باطل مي شمارند، چون آنها از مرحله ي علم و آگاهي به مرحله ي يقين رسيده اند، و نيز مي بينند که اين کتاب با  اوامر و نواهي خود « وَيَهْدِي إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ» به راه خداي چيره و ستوده هدايت مي کند چون آنها از جهات زيادي به راست بودن آنچه اين کتاب از آن خبر داده است يقين قطعي دارند که به چند مورد از آن اشاره مي کنيم: 
1- آنها مي دانند که آنچه اين کتاب از آن خبر داده است راست و درست مي باشد.
2- 