دواج ک ند. بنابراین فرمود: « أَوْ أَكْنَنتُمْ فِي أَنفُسِكُمْ عَلِمَ اللّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ» تمام این تفاصیل در مورد مقدمات عقد است. اما نکاح حلال نیست« حَتَّىَ يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ» تا اینکه عده تمام شود.
« وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا فِي أَنفُسِكُمْ» و بدانید که خداوند آنچه را که در دل دارید می داند، پس نیت خیر داشته باشید و قصد بد مکنید و از عذاب او بترسید، و به پاداش او امید داشته باشید. « وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ غَفُورٌ » و بدانید که خداوند آمرزنده است، برای کسی که گناهی از او سر می زند اما توبه می کند و به سوی پروردگارش باز می گردد« حَلِيمٌ» بردبار است و گناهکاران را به سبب گناهانشان زود مواخذه نمی کند، با اینکه بر آنها قدرت دارد.وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُوا هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا؛ و چون  مؤمنان  آن  گروهها را ديدند ، گفتند : اين  همان  چيزي  است  که  خدا  وپيامبرش  به  ما وعهد داده اند و خدا و پيامبرش  راست  گفته اند  و جز  به ايمان  و تسليمشان  نيفزود.
وقتي حالت منافقان را به هنگام ترس و خطر  بيان  نمود، حالت مومنان را نيز بيان کرد و فرمود: « وَلَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ» و هنگامي که مومنان لشکرها را ديدند، و هرکدام در جايگاه خود قرار گرفت و ترس و هراس به پايان رسيد، گفتند:« هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ» اين چيزي است که خدا و پيامبرش به ما وعده داده اند، آن جا که خدا مي فرمايد:« أَم حَسِبتُم أَن تَدخُلُوا الجَّنَةَ وَلَمَّا يأتِکُم مّثَلُ الَّذِينَ خَلَوا مِن قَبلِکُم مَّسَّتهُمُ البَأسَآءُ وَالضَّرَّآءُ وَزُلزِلُوا حَتَّي يقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذينَ ءَامَنُوا مَعَهُ مَتَي نَصرُاللَّهِ أَلَآ إِنَّ نَصرَاللَّهِ قَريبُ» آيا پنداشته ايد که وارد بهشت شويد و هنوز مانند آنچه که بر کساني که پيش از شما بوده ا ند آمد بر شما نيامده است؟! و سختي ها آنها را فرا گرفت و متزلزل شدند تا اينکه پيامبر و کساني که همراه او بودند، گفتند:« ياري خدا کي مي آيد؟!» هان آگاه باشيد! بي گمان ياري و مدد خدا نزديک است. « وَصَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ» و خدا و پيامبرش راست گفته  اند، ما آنچه را که به آن خبر داده شده بوديم مشاهده کرديم، « وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا» و اين سختي ها جز ايمان در قلب هايشان و تسليم شدن با اعضا و جوارح و فرمانبرداري از دستور خدا به آنها نيافزود.مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا؛ از مؤمنان  مرداني  هستند که  به  پيماني  که  با خدا بسته  بودند وفا کردند، بعضي  بر سر پيمان  خويش  جان  باختند و بعضي  چشم  به  راهند و هيچ  پيمان  خوددگرگون  نکرده  اند.
وقتي بيان نمود که منافقان با خدا عهد بستند که در جنگ پشت نخواهند  کرد سپس اين عهد را شکستند وفاداري مومنان را بيان کرد و فرمود:« مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ» از مومنان کساني هستند که به پيماني که با خدا بسته اند وفا مي نمايند و آن را به طور کامل انجام مي دهند پس آنها جان خويش را در راه جلب خشنودي خدا فدا مي کنند و آن را در راه فرمانبرداري ِ او سپر مي نمايند. « فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ» برخي از ايشان به خواسته خود رسيده اند و حقي را که بر آنان بوده ادا کرده اند و در راه خدا شهيد شده اند، يا در حالي با مرگ طبيعي مرده اندکه حق خدا را کاملا ادا نموده  اند. « وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ» و برخي منتظرند تا پيمان و حقي را که بر آنهاست کامل گردانند، و چنين کساني براي انجام دادن وظيفه وحقي که بر آنهاست و براي وفا کردن به پيماني که بسته اند در حرکت و تکاپو و تلاشند و به اميد وفا کردن به پيمان خويش تلاش مي نمايند.« وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا» و پيمان و عهدي را که با خدا بسته اند تغيير نداده اند، بلکه آنها همواره و هميشه برعهد و پيمان خدا پايبند هستند و از آن منحرف نمي شوند و تغييرش نمي دهند. پس اينها مردان حقيقي هستند و ديگران فقط ظاهر و سيمايشان مردانه است ولي صفات و ويژگي هايشان ناقص مي باشد.لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِن شَاء أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا؛ تا خدا راستگويان  را به  سبب  راستي  گفتارشان  پاداش  دهد و منافقان  را  اگر خواهد عذاب  کند يا توبه  آنها را بپذيرد ، که  خدا آمرزنده  و مهربان   است.
« لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ» تا خداوند کساني را که در گفتار و حالات و رفتارشان با  خدا راستگو  هستند و ظاهرشان با باطن و درونشان يکسان است به خاطر راستي شان پاداش بدهد. خداوند متعال مي فرمايد:« هَذَا يومُ ينفَعُ الصَّدِقينَ صِدقُهُم لَهُم جَنَّتُ تَجرِي مِن تَحتِها الأَنهَرُ خَلِدينَ فِيهَآ أَبَدَا» اين روزي است که به راستگويان راستي شان فايده مي دهد، براي آنان باغ هايي است که از زير درختان آن رودها روان  است و آنان در آن جاويدانه اند.
آزمايشات و سختي هايي که ما مقدر کرده و پيش آورده ايم براي آن است تا راستگو از دروغگو مشخص گردد، و خداوند راستگويان را به خاطر راستي شان پاداش دهد، « وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِن شَاء» و تا منافقان را که دل ها و اعمالشان به هنگام پيش آمدن سختي ها تغيير کرد و به پيماني که با خدا بسته بودند وفا نکردند اگر بخواهد عذاب بدهد. به اين صورت که هدايت و رهيابي آنها را نمي خواهد ، زيرا مي داند در اينها خيري وجود ندارد، بنابراين به آنها توفيق هدايت نمي دهد.
« أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ» يا آنها را توفيق دهد تا توبه نمايند و بازگردند. و صيغه ي غالب بر بخشندگي خداي بخشنده همين است. بنابراين آيه را با دو نام از نام هايش که بر آمرزش و فضل و نيکوکاري دلالت مي نمايند به پايان رساند. پس فرمود:« إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا» بي گمان خداوند گناهان کساني را که بر خود زياده روي  کرده اند اگر توبه نمايند مي آمرزد، گرچه گناهان زيادي انجام داده باشند. « رَّحِيمًا» و خداوند نسبت به آنان مهربان است و آنها را توفيق توبه عطا مي کند. سپس توبه شان را مي پذيرد و گناهاني را که کرده اند مي پوشاند.وَرَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا خَيْرًا وَكَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتَالَ وَكَانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزًا؛ خدا کافران  کينه  توز را باز پس  زد  اينان  به  هيچ  غنيمتي  دست  نيافتند  و، در کارزار مؤمنان  را خدا بسنده  است   زيرا خدا پرتوان  و پيروزمند  است.
خداوند کافران را ناکام بازگردان