ش ايمان دارند. ولي چنانچه اجازه گرفتند آيا به آنان اجازه ميدهد يا نه؟ خداوند متعال براي اجازه دادن به آنان دو شرط را بيان كرده است: يكي اينكه بيرون رفتن آنها براي انجام كاري از كارهايشان باشد. اما كسي كه بدون عذر اجازه ميگيرد به او اجازه داده نميشود.
دوم اينكه: مصلحتي ايجاب نمايد كه به وي اجازه داده شود. بدون اينكه اجازه دادن به او زياني را متوجه اجازه دهند بكند. بنابراين فرمود: فاذا استئذنوك لبعض شأنهم فأذن لمن شئت منهم پس هرگاه از تو براي انجام بعضي از كارهاي خود اجازه خواستند به هر كس از آنان كه ميخواهي اجازه بده.
پس هرگاه يكي از آنان اجازه خواست و با توجه به اين دو شرط به او اجازه داد، خداوند پيامبرش را دستور ميدهد تا براي او آمرزش بخواهد، چون ممكن است او در اجازه خواستن مقصر باشد. بنابراين فرمود: واستغفر لهم الله ان الله غفور رحيم و از خداوند برايشان آمرزش بخواه، بيگمان خداوند آمرزگار مهربان است؛ گناهان آنها را ميآمرزد و بر آنان رحم ميكند، چرا كه اجازه خواستن را – در صورت داشتن عذر – براي آنان جايز قرار داده است.  لَا تَجْعَلُوا دُعَاء الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاء بَعْضِكُم بَعْضًا فرا خوانده شدن شما را از سوي پيامبر و فرا خواندن پيامبر را در ميان خويش همچون فرا خواندن همديگر به شمار نياوريد. پس هرگاه شما را فرا خواند، بايد او را اجابت نماييد، حتي اجابت پيامبر (ع) در حالت نماز نيز واجب است. پذيرفتن سخن، و عمل كردن به حرف هيچ كسي جز پيامبر (ع) واجب نيست، چون او معصوم است و به ما امر شده است از وي اطاعت كنيم: يا ايها الذين ءامنوا استجيبوا لله و للرسول اذا دعاكم لما يحييكم اي كساني كه ايمان آوردهايد! اجابت كنيد [دعوت] خدا و رسول خدا را، هرگاه شما را فرا خواند به سوي آنچه كه شما را زنده ميدارد.
همچنين صدا زدن پيامبر (ع) را همچون صدا زدن افراد معمولي بشمار نياوريد، پس وقتي كه او را صدا ميزنيد، نگوييد: «اي محمد»، و نگوييد: «اي محمد پسر عبدالله» آن گونه كه همديگر را اين طور فرا ميخوانيد، بلكه به خاطر احترام و شرافت و فضيلت او و تفاوتي كه با ديگران دارد، بايد گفت: «اي پيامبر خدا».
قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنكُمْ لِوَاذًا خداوند كساني را ستود كه به او و پيامبرش ايمان آوردهاند، همانهايي كه هرگاه در كار مهمي با ايشان باشند [به جايي] نميروند، مگر اينكه از ايشان اجازه بگيرند. سپس به تهديد كسي پرداخت كه اينگونه عمل نكرده و بدون اجازه رفته است. پس چنين كسي گرچه به شيوهاي مخفيانه رفتنش را از شما پنهان داشته باشد. و مراد خدا نيز در اين آيه يتسللون منكم لواذا همين است، كه در آن بيان ميدارد آنان به هنگام در رفتن خود طوري عمل ميكنند كه خويشتن را از شما پنهان دارند، اما خداوند ميفرمايد كه ما به حال آنان آگاهيم. و آنان را بر اين كارشان بطور كامل مجازات خواهيم كرد. بنابراين به آنها هشدار داد و فرمود: فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ پس آنان كه با فرمان او مخالفت ميكنند و دستور خدا و پيامبر را ترك كرده و به انجام كارهايشان ميپردازند، و به خاطر كارهايشان فرمان خدا و رسول را ترك ميكنند، بايد بر حذر باشند. پس اگر كسي بدون اينكه كاري داشته باشد فرمان خدا و پيامبر را ترك گويد، حالش چطور خواهد بود؟! چنين افرادي بايد بترسند، أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ از اينكه گرفتار شرك و شري شوند، أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ يا اينكه به عذابي دردناك دچار گرداند.
أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ هان! بيشك آنچه در آسمانها و زمين است از آن خداوند است؛ ملك او بوده، و بندة اويند، و با فرمان تقديري و شرعي خودش در آنها تصرف مينمايد. قَدْ يَعْلَمُ مَا أَنتُمْ عَلَيْهِ او آگاه است از آنچه شما بر آن هستيد. يعني علم و آگاهي خداوند بر خير و شري كه شما بر آن هستيد احاطه دارد، و همة كارهايتان را ميداند، و قلم الهي بر آن رفته است، و نگهباناني از فرشتگان كه پيش خداوند مقرب و محترم هستند كارهايتان را مينويسند. وَيَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا و روزي كه به سوي او بازگردانده ميشوند آنان را به آنچه كردهاند آگاه ميسازد. يعني آنها را از همة كارهاي كوچك و بزرگي كه از آنان سرزده است آگاه ميسازد، و اعضاي بدنشان را بر آنان گواه ميگيرد، و كوچكترين ستمي بر آنها نميشود، و كاملاً تحت فضل و عدل الهي قرار دارند. و هنگامي كه خداوند علم خود را به اعمال آنان مقيد گرداند، عام را بعد از خاص ذكر كرد و فرمود: وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ و خداوند به همه چيز داناست.
پايان سوره‌ي نور<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1204.txt">آيه 2-1</a><a class="text" href="w:text:1205.txt">آيه 3</a><a class="text" href="w:text:1206.txt">آيه 6-4</a><a class="text" href="w:text:1207.txt">آيه 14-7</a><a class="text" href="w:text:1208.txt">آيه 16-15</a><a class="text" href="w:text:1209.txt">آيه 20-17</a><a class="text" href="w:text:1210.txt">آيه 23-21</a><a class="text" href="w:text:1211.txt">آيه 24</a><a class="text" href="w:text:1212.txt">آيه 29-25</a><a class="text" href="w:text:1213.txt">آيه 31-30</a><a class="text" href="w:text:1214.txt">آيه 33-32</a><a class="text" href="w:text:1215.txt">آيه 34</a><a class="text" href="w:text:1216.txt">آيه 40-35</a><a class="text" href="w:text:1217.txt">آيه 44-41</a><a class="text" href="w:text:1218.txt">آيه 46-45</a><a class="text" href="w:text:1219.txt">آيه 47</a><a class="text" href="w:text:1220.txt">آيه 50-48</a><a class="text" href="w:text:1221.txt">آيه 52-51</a><a class="text" href="w:text:1222.txt">آيه 53</a><a class="text" href="w:text:1223.txt">آيه 54</a><a class="text" href="w:text:1224.txt">آيه 55</a><a class="text" href="w:text:1225.txt">آيه 60-56</a><a class="text" href="w:text:1226.txt">آيه 62-61</a><a class="text" href="w:text:1227.txt">آيه 77-63</a></body></html>جمهور مفسرين بر اين باورند كه مكي است. و 77 آيه ميباشد.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه‌ي 2-1:
تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا خجسته است خداوندي كه فرقان [=جدا سازندة حق از باطل] را بر بنده خود [محمد (ع)] نازل كرد تا براي جهانيان هشدار دهنده باشد.
الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُن لَّهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا ذاتي كه فرمانروايي آسمانها و زمين از آن اوست، و هيچ فرزندي بر نگرفته، و در فرمانروايي شريكي ندارد، و همه چيز را آفريده و آنها را به اندازه مقرر كرده است.
در اين آيه عظمت خدا و اينكه او يگانة يكتا بوده و كلية خوبيها و نيكيها در او منحصر است، بيان شده است. پس فرمود: تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ با شكوه و والا مقام است خدايي كه «فرقان» را نازل كرده است. و صفات او كاملاند و خوبيهايش فراوان است. از بزرگترين خيرات و نعمتهايش اين است كه قرآن را نازل فرموده است كه حلال و حرام را از هم جدا مينمايد، و هدايت را از گمراهي، و سعادتمندان را از اهل شقاوت جدا ميكند. عَلَى عَبْدِهِ [اين قرآن را] بر بندهاش محمد (ص) نازل فرموده ا