م بهشيد و جئنا بک علي هولاء شهيدا، يومئذ يود الدين کفروا و عصوا الرسوا لو تسوي بهم الارض) پس چگونه است آنگاه که از هر امتي گواهي آورديم و تو را به اينها گواه گيريم، در آن روز کساني که کفر ورزيده و از پيامبر فرمان نبرده اند دوست دارند که با خاک يکسان شوند. 
(وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ) و کتاب را بر تو نازل کرديم که بيانگر هر چيزي در اصول و فروع دين و احکام هر دو جهان است و همۀ آنچه که بندگان بدان نياز دارند در آن و به طور کامل و با کلماتي واضح و مفاهيمي بزرگ بيان شده است. 
حتي خداوند در اين کتاب امور بزرگي را که قلب به آن نياز دارد و در هر زماني بايد آن را ياد کند و در هر لحظه اي آن را تکرار نمايد با کلمات مختلف و دلايل متنوعي بازگو مي نما يد تا در دلها جاي گيرد و خير و نيکي را بر حسب ثبوت آن ر دل به بار آورد. 
و خداوند در کلمات اندکي، مفاهيم زيادي را جمع مي نمايد به گونه اي که کلمه به مانند قاعده و اساس قرار گرفته و مفاهيم فراواني از آن متفرع مي شود. شما به آيه اي که بعد از اين آيه مي آيد دقت کنيد که در آن انواع فرمانها و ناهي جمع شده است. پس چون اين قرآن بيانگر هر چيزي است، حجت خدا بر همۀ بندگان است و بر همين اساس ستمگران ديگر دليلي نخواهند داشت، و مسلمين از آن منتفع مي گردند. پس مايۀ هدايت آنها شده و به وسيلۀ آن به امور ديني و دنيايي خود راهياب مي شوند. و رحمتي است براي آنان ايمان و به وسيلۀ آن تمام خير و خوبي هاي دنيا و آخرت را به دست مي آورند. 
و هدايت همان علم مفيد و عمل صالحي  است که مسلمين بدان دست يافته اند، و رحمت همان پاداش نيک دنيا و آخرت است که در نتيجۀ علم مفيد و عمل صالح به دست مي آورند، مانند صلاح قلب و آرامش آن و نيز مانند عقل کامل که جز با تربيت پرورش آن در پرتو مفاهيم قرآن که بزرگترين و برترين مفاهيم هستند به کمال نمي رسد، و نيز مانند اعمال درست و اخلاق نيکو و روزي زياد و پيروزي بر دشمنان در سخن و در عمل، و به دست آوردن رضاي خدا و بهشت الهي که نعمتهايي که جز پروردگار مهربان کسي آن را نمي داند و همگي در سايۀ علم مفيد و  عمل صالح به دست مي آيند.إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَـئِكَ يَلعَنُهُمُ اللّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ ، بی گمان کسانی که دلایل روشن، و هدایتی را که ما فرو فرستاده ایم پنهان می کنند، بعد از آن که آن را در کتاب برای مردم بیان نموده ایم ، خداوند و نفرین کنندگان ایشان را نفرین می کنند.
إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ وَأَصْلَحُواْ وَبَيَّنُواْ فَأُوْلَـئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ  ،مگر کسانی که توبه  کنند و به اصلاح (خویشتن) بپردازند و (حقیقت را) بیان کنند، پس توبه ایشان را می پذیرم و من بسیار توبه پذیر و مهربان هستم.
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّهِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِين ، بی گمان کسانی که کفر ورزیدند و در حال کفر مردند، لعنت خدا و فرشتگان و تمام مردم برایشان باد.
خَالِدِينَ فِيهَا لاَ يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلاَ هُمْ يُنظَرُونَ، در آن نفرین جاودانه باقی می مانند؛ نه عذابِ آنها سبک می گردد و نه به آنان مهلتی داده می شود.
این آیات گرچه در مورد اهل کتاب و اینکه آنان شان و منزلت پیامبر (ص) و صفات او را که در کتابشان آمده بود پنهان کردند، نازل شده است، اما حکم آن شامل هر کسی می شود که آنچه را خداوند نازل نموده است، کتمان نماید، زیرا خداوند آیات را برای مردم بیان می دارد، اما چنین کسی تلاش می کند که آیات او را از بین ببرد و آن را پنهان کند، پس این وعید و تهدید سختی است برای کسی که چنین کند.
« مِنَ الْبَيِّنَاتِ» یعنی نشانه های واضح و آشکار خدا را که بیانگر حق و حقیقت اند، کتمان نماید. 
« وَالْهُدَى» هدایت یعنی علم و شناختی که به وسیله آن می توان «صراط المستقیم» را پیدا کرد، و در پرتو آن راه بهشتیان را از راه دوزخیان تشخیص داد. همانا خداوند از اهل علم پیمان گرفته که آنچه را به آنان آموخته است به مردم یاد بدهند و برای آنان تبیین نمایند، کتاب خدا را برای مردم تشریح کرده و آن را کتمان نکنند. 
پس هرکس این پیمان را نقض کند و به دو آفت « کتمان ما انزل الله» و « فریفتن بندگان خدا» مبتلا شود، « وَيَلْعَنُهُمُ الله» خداوند آنان را از ساحتِ مقدس خویش طرد نموده و از رحمت خود محروم می نماید. « وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ » و تمام لعنت کنندگان آنها را نفرین می کنند . یعنی تمام خلایق، پس همه مخلوقات آنان را لعنت می کنند، چرا که آنان  مکّار و حیله گر بودند و دین خدا را به فساد و تباهی کشاندند و در آن تغییر و تبدیل به وجود آوردند. به همین خاطر سزای آنان از جنس کردارشان بود، و چون آنان مردم را از رحمت خدا دور ساختند خدا هم آنها را از رحمت خود دور ساخت. از سوی دیگر، کسی که خیر و نیکی را به مردم یاد بدهد، خداوند و فرشتگان و حتی ماهیهای اقیانوسها و دریاها بر وی درود می فرستند، چرا که وی در مسیر مصلحت و منفعت مردم و اصلاح دین آنان گام برداشته و مردمان را به خدا نزدیک کرده است. اما کسی که آیات خدا را کتمان کند ، در واقع با امر و فرمان خدا عناد و تضاد دارد، زیرا خداوند آیات خود را برای مردم بیان می کند، اما او آن را مخفی و مستور می دارد. پس چنین  کسی بسیار به جا است که این چنین مورد تهدید قرار گیرد.
« إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ» به جز کسانی که از گناهانی که انجام داده اند پشیمان شده و از آن دست کشیده و بازگشته و تصمیم گرفته اند که دوباره آن را تکرار کنند. « وَأَصْلَحُواْ» و اعمال فاسد خود را اصلاح کرده اند. پس تنها ترک کردن کار زشت کافی نیست مادامی که عمل نیکو انجام نشود.
و نیز برای کسی که آیات خدا را پنهان کرده است تنها دست کشیدن از پنهان کاری کافی نیست بلکه باید آنچه را که پنهان کرده است بیان دارد، و خداوند توبه چنین فردی را می پذیرد، زیرا باب توبه همیشه باز است و هرکس که اسباب توبه را فراهم کند خداوند  توبه اش را می پذیرد.« التَّوَّابُ» یعنی توبه پذیر. پس چنانچه بندگانش توبه کنند، گناهان آنان را عفو می کند. و خداوند همراه با احسان و نعمت هایش بسوی بنده باز می گردد. پس چنانچه بنده به سوی او باز گردد، خداوند متعال دوباره نعمت هایش را به وی ارزانی خواهد داشت.
« الرَّحِيمُ» یعنی کسی که مهربانی و رحمت  فراوان دارد. رحمت خدا همه چیز را فرا گرفته است. از جمله رحمت او این است که بندگان را به توبه و بازگشتن توفیق داده و آنها توبه کرده و باز می گردند، سپس بر آنها رحم نموده و با لطف و احسان خویش توبه آنها را می پذیرد. این است حکم توبه کننده از گناه.
اما کسی که کفر ورزیده و تا زمان مرگ به کفرش ادامه داده و به سوی خدایش ب