نَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالْسُّوءَ عَلَى الْكَافِرِينَ سپس روز قيامت آنان را خوار و رسوا مي سازد و مي فرمايد: «کجا هستيد شريکهاي من که شما به خاطر آنها به ستيز و نزاع بر مي خواستيد؟»علماي (رباني) مي گويند: «به راستي خواري و بدي امروز نصيب کافران است.»
الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ فَأَلْقَوُاْ السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِن سُوءٍ بَلَى إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ کساني که فرشتگان در حالي جانشان را مي ستانند که ستم کارانند، پس تسليم مي شوند( و مي گويند): ما کار بدي نکرده ايم، آري به راستي که خداوند به آنچه مي کردند داناست. 
فَادْخُلُواْ أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ پس از درهاي جهنم وارد شويد در حالي که در آنجا جاودانه خواهيد بود. چه بد است جايگاه متکبران 
خداوند متعال خبر مي دهد که مشرکان به شدت آيات خدا را تکذيب مي کنند: (وَإِذَا قِيلَ لَهُم مَّاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمْ) و هنگامي که در رابطه با قرآن و وحي از آنها سوال شود؛ قرآني که بزرگترين هديۀ خداوند براي بندگان است، و گفته شود شما در مورد قرآن چه مي گوييد؟ آيا شکر اين نعمت را به جاي مي آوريد و آن را مي پذيريد يا به آن کفر مي ورزيد و با آن مخالفت مي کنيد؟ آنها زشت ترين پاسخ را داده و مي گويند: (أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ )اين قرآن دروغي است که محمد آنرا به خدا نسبت مي دهد و آن را از پيش خود ساخته است، و قرآن چيزي جز داستانهاي گذشتگان نيست که نسل به نسل مردم آن را به يکديگر منتقل مي نمايند و برخي از اين افسانه ها راست و برخي دروغ اند. پس اين را گفته و پيروانشان را به سوي آن فرا خوانده اند، و در روز قيامت بار گناه خود و گناه کساني را که از آنها پيروي کرده اند به دوش خواهند کشيد. (وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ) بار گناهان تقليد کنندگاني را حمل خواهند کرد که علم و آگاهي ندارند، پس آنها گناه کساني را به دوش مي کشند که آنان را به سوي کفر دعوت کردند، و اما کساني را به دوش مي کشند که آنان را به سوي کفر دعوت کردند، و اما کساني که مي دانند و با آگاهي از کفر و گناه پيروي مي کنند هر يک جرم و گناهي مستقل دارد، چون از روي شناخت و آگاهي عمل کرده اند. (أَلاَ سَاء مَا يَزِرُونَ ) و چه بد است بار سنگين گناهانشان و گناه کساني که گمراه ساخته اند، پس آن را بر پشت خود حمل مي نمايند. 
(قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ) همانا کساني که پيش از ايشان بوده اند عليه پيامبران توطئه کرده و انواع نيرنگ ها را براي رد کردن آنچه آورده بودند به کار گرفتند و از نيرنگ هايشان قصرهاي بلندي ساختند. (فَأَتَى اللّهُ بُنْيَانَهُم مِّنَ الْقَوَاعِدِ(  ولي فرمان خداوند به سراغ بنياد آنان رفته و آن را از اساس ويران کرد. (فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِن فَوْقِهِمْ ) و سقف از بالاي سرشان بر آنان فرو افتاد و آنچه که آنها ساخته بودند براي آنان تبديل به عذابي شد. (وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ ) و عذاب از جايي که نمي دانستند به آنان رسيد. زيرا گمان مي بردند که بنيادشان به آنها فايده خواهد داد و آنان را از عذاب مصون مي دارد، اما آنچه ساخته بودند  واصل و اساسش محکم بنا نهاده بودند. مايۀ عذابشان شد. و اين بهترين مثال است براي باطل شدن نيرنگ دشمن خدا، زيرا آنها آنچه را پيامبران آورده بودند تکذيب کردند و براي خود اصول و قواعدي از باطل پآيه ريزي نموده و به آن مراجعه مي کردند، و بدين وسيله آنچه را پيامبران آورده بودند رد مي نمودند. و نيز براي زيان رساندن به پيامبرانانشان توطئه ها کردند اما توطئه و نيرنگشان عذابي براي آنها شد و تدبير و نقشۀ آنها مايۀ هلاکت و نابوديشان گشت، چون مکر آنها بد بود، (و لا يحيق المکر السي الا باهله) و مکر و نيرنگ بد جز به صاحبش بر نمي گردد. اين در دنياست، و عذاب آخرت از اين خوار کننده تر مي باشد. بنابراين فرمود: (ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُخْزِيهِمْ) سپس روز قيامت در ملاء عام آنان را رسوا مي کند و دروغ پردازي وافتراهايشان را بر ملا مي سازيد. (وَيَقُولُ(  و به آنها مي فرمايد: (أَيْنَ شُرَكَآئِيَ الَّذِينَ كُنتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ(  کجا هستيد شريکان من که شما به خاطر آن با خداوند و حزب و گروه و جنگيده و دشمني مي کرديد، و ادعا مي کرديد شريکان خدا هستيد؟ خداوند اين سوال را از آنها مي پرسد ، اما جز اعتراف به گمراهي و  عناد خود پاسخي ندارند، پس مي گويند: (ضلوا عنا و شهدوا علي انفسهم انهم کانوا کفرين) (خدايان دروغين) از پيش ما گم شدند، و بر خود گواهي مي دهند که آنان کافر بوده اند. (قَالَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْعِلْمَ(  علماي رباني مي گويند: (إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالْسُّوءَ عَلَى الْكَافِرِينَ ) همانا خواري و رسوايي، عذاب و بدي روز قيامت نصيب کا فران است. اين اشاره به فضيلت اهل علم است، زيرا آنها در اين دنيا و در روز قيامت سخن حق را بر زبان مي آورند و سخن آنها نزد خدا و خلق خدا داراي اعتبار و ارزش است. 
سپس خداوند آنچه را که در حالت مرگ و در روز قيامت با آنها انجام مي شود بيان نمود و فرمود: (الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ ) آنان در حالي که به خود ستم کرده اند ستم و گمراهي شان زياد است، فرشتگان جانشان را مي ستانند و ستمگران در اين حالت با انواع عذاب و رسوايي و اهانت مواجه مي شوند (فَأَلْقَوُاْ السَّلَمَ ) پس تسليم مي شوند و آنچه را که به جاي خدا پرستش مي کرند انکار نموده و مي گويند (مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِن سُوءٍ) ما کار بدي نکرده ايم، پس به آنان گفته مي شود (بَلَى) آري شما کار بد مي کرديد (إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ) و خداوند به آنچه مي کرديد داناست. پس انکارتان به شما سود ي نيم رساند . آنان در روز قيامت آنچه را که در دنيا بر آن بودند انکار مي نمايند، چون گمان مي برند اين کار به آنها سود مي بخشد، اما آنگاه اعضاي بدنشان عليه آنها شهادت داده و آنچه را که مي کرده اند آشکار مي سازد و به گناه خود اقرار و اعتراف مي نمايند. بنابراين تا وقتي که به گناهانشان اعتراف نکنند وارد جهنم نمي شوند. 
پس وقتي که وارد درهاي جهنم شدند هر کس از دري که شايستۀ حالات و عمل اوست وارد مي شود (فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ) و چه بد است جايگاه متکبران و آن آتش جهنم است! جهنمي که جايگاه حسرت و ندامت و منزل بدبختي و درد، و محل غم و ناراحتي و خشم خداوند است. عذاب جهنم بر آنان تخفيف نمي يابد و حتي يک روز از عذاب دردناک جهنم در استراحت نخواهند بود. پروردگار مهربان از آنها روي گردانده و عذاب بزرگ را به آنان مي چشاند.وَقِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْاْ مَاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمْ قَالُواْ خَيْرًا لِّلَّذِينَ أَحْسَنُواْ فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ و